Termin PPWR nakłada nowe obowiązki na przedsiębiorstwa z branży tworzyw

Kluczowe wymagania unijnego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) zaczną obowiązywać 12 sierpnia 2026 r., tworząc nowe obowiązki nie tylko dla producentów opakowań, lecz także dla wielu firm z branży tworzyw sztucznych. SKZ Plastics Center wspiera przedsiębiorstwa w ocenie, czy i w jaki sposób podlegają one przepisom, w identyfikacji ich roli w łańcuchu dostaw oraz w przygotowaniu do wdrożenia nowych wymagań regulacyjnych. Data ta stanowi ważny etap dla europejskiego sektora opakowań. Wraz z rozpoczęciem stosowania kluczowych przepisów PPWR firmy będą musiały prawidłowo określić swoją pozycję w cyklu życia opakowania oraz spełnić obowiązki związane z tą klasyfikacją. Dotyczy to podmiotów dostarczających materiały opakowaniowe, produkujących opakowania lub produkty w opakowaniach, wprowadzających importowane opakowania na rynek UE albo wykorzystujących opakowania transportowe w przemysłowych łańcuchach dostaw.

Jednolite wymagania w całej UE

Poprzez PPWR Unia Europejska dąży do tego, aby opakowania były bardziej zrównoważone, zasobooszczędne i przejrzyste. Rozporządzenie po raz pierwszy ustanawia w dużej mierze jednolite ramy prawne dla opakowań na europejskim rynku wewnętrznym.

Od 12 sierpnia 2026 r. producenci będą musieli wykazać zgodność z określonymi ograniczeniami dotyczącymi substancji, w tym PFAS i metali ciężkich, oraz przedstawić odpowiednią deklarację zgodności. Kolejne obowiązki, obejmujące wymagania dotyczące rejestracji i odpowiedzialności producenta, zaczną obowiązywać od 2027 r. W następnych latach będą wprowadzane dalsze wymagania dotyczące zdolności do recyklingu, stosowania materiałów pochodzących z recyklingu oraz ponownego użycia opakowań.

Określenie roli przedsiębiorstwa

Dla wielu firm jednym z głównych wyzwań będzie prawidłowe określenie własnej roli w cyklu życia opakowania. PPWR rozróżnia w szczególności dostawców, producentów, wytwórców oraz importerów. Zakres obowiązków i odpowiedzialności zależy od tej klasyfikacji.

Dostawcy dostarczają opakowania lub materiały opakowaniowe i muszą przekazywać odpowiednie informacje na potrzeby oceny zgodności. Producenci wytwarzają opakowania lub produkty w opakowaniach i odpowiadają za wykazanie zgodności. Wytwórcami są podmioty, które jako pierwsze udostępniają produkty w opakowaniach w państwie członkowskim UE i w przyszłości będą również objęte rozszerzoną odpowiedzialnością producenta. Importerzy jako pierwsi wprowadzają na rynek UE opakowania z państw trzecich i muszą zapewnić ich zgodność z wymaganiami PPWR.

Opakowania transportowe wymagają szczegółowej oceny

Zwłaszcza w przypadku opakowań transportowych odpowiedź na pytanie, kto kwalifikuje się jako producent, często nie jest oczywista. Firmy, które wytwarzają opakowania transportowe, usługowe lub opakowania produkcji podstawowej w ich ostatecznej formie i po raz pierwszy wprowadzają je do obrotu, są zasadniczo uznawane za producentów w rozumieniu PPWR. Odpowiadają więc za przeprowadzenie oceny zgodności oraz za przygotowanie i udostępnienie deklaracji zgodności UE.

W każdym przypadku należy również ustalić, czy w odniesieniu do importowanych opakowań spełnione są kryteria roli importera. Dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy przedsiębiorstwo mające siedzibę w Unii nabywa opakowania lub produkty w opakowaniach z państwa trzeciego i po raz pierwszy udostępnia je na rynku Unii. W takich przypadkach firmy podlegają także szczególnym obowiązkom importera lub producenta wynikającym z PPWR.

Jako ogólną wskazówkę można przyjąć, że producenci sztywnych pustych opakowań transportowych, takich jak skrzynki lub palety, są zwykle klasyfikowani jako producenci. W przypadku opakowań elastycznych, takich jak folia stretch lub taśmy spinające, PPWR często przewiduje inny podział ról. Ponieważ materiały te często uzyskują ostateczną formę dopiero podczas użycia przez klienta, producent materiału opakowaniowego jest zwykle uznawany za dostawcę. Natomiast przedsiębiorstwo, które pakuje lub napełnia produkt, regularnie przejmuje rolę producenta oraz, w stosownych przypadkach, także wytwórcy.

W zależności od modelu biznesowego jednocześnie może mieć zastosowanie kilka ról, na przykład dostawcy oraz producenta lub importera. Dlatego niezbędna jest szczegółowa analiza własnego łańcucha dostaw i łańcucha wartości przedsiębiorstwa.

Przygotowanie przed wdrożeniem

Data 12 sierpnia 2026 r. wyznacza początek praktycznego wdrażania PPWR. Dodatkowe wymagania dotyczące projektowania z myślą o recyklingu, stosowania materiałów pochodzących z recyklingu, recyklingu chemicznego, obowiązków związanych z opakowaniami wielokrotnego użytku oraz odpowiedzialności producenta będą wchodzić w życie stopniowo do 2030 r. i później.

Firmy z branży tworzyw sztucznych powinny zatem odpowiednio wcześnie ocenić, jakich rodzajów opakowań używają, jaką rolę pełnią w łańcuchu dostaw i jakie wymagania z tego wynikają. SKZ wspiera ten proces poprzez analizy ról i wpływu, kompletowanie informacji technicznych wymaganych do oceny zgodności z PPWR, szkolenia oraz eksperckie doradztwo dotyczące wdrażania rozporządzenia.