kondensacyjna synteza polimerów

Polikondensacja to stopniowa reakcja syntezy polimerów prowadzona z udziałem monomerów zawierających odpowiednie grupy funkcyjne. W jej przebiegu powstają makrocząsteczki, a typową cechą odróżniającą ją od poliaddycji jest wydzielanie małocząsteczkowych produktów ubocznych, np. wody.

Polikondensacja należy do podstawowych metod otrzymywania polimerów. W ujęciu ogólnym prowadzi do wzrostu masy cząsteczkowej przez kolejne reakcje między cząsteczkami monomerów, oligomerów i rosnących łańcuchów. W wielu procesach przemysłowych istotna jest kontrola lepkości i masy cząsteczkowej polimeru; w przypadku PET oraz rPET stosuje się m.in. rozwiązania polikondensacji w stanie stałym lub ciekłym w celu regulacji liczby lepkościowej (IV).

Polikondensacja a poliaddycja

Poliaddycja również jest reakcją stopniową, ale nie towarzyszy jej wydzielanie produktów ubocznych. W wyniku poliaddycji otrzymuje się m.in. poliuretany i żywice epoksydowe, natomiast polikondensacja jest charakterystyczna dla wielu poliestrów, poliamidów oraz żywic kondensacyjnych.

Przykłady polimerów otrzymywanych przez polikondensację

• Poliamidy (PA) – grupa polimerów zawierających wiązania amidowe; mogą być otrzymywane w wyniku polimeryzacji lub polikondensacji. Do najczęściej stosowanych należą m.in. PA6, PA66, PA11 i PA12.
• Politereftalan etylenu (PET) – termoplastyczny poliester stosowany w opakowaniach, foliach, włóknach i wyrobach technicznych. W recyklingu PET procesy polikondensacji są wykorzystywane do podnoszenia lub stabilizacji lepkości materiału.
• Aminoplasty – tworzywa będące produktami polikondensacji aldehydów, głównie formaldehydu, ze związkami zawierającymi grupy aminowe, takimi jak mocznik lub melamina.

Znaczenie w przetwórstwie i recyklingu PET

Polikondensacja ma znaczenie nie tylko przy pierwotnej syntezie polimerów, ale także w nowoczesnych technologiach recyklingu poliestrów. W liniach rPET moduły SSP, czyli polikondensacji w stanie stałym, mogą być stosowane przed ekstruzją do stabilizacji liczby lepkościowej, barwy oraz ograniczania zawartości aldehydu octowego. Z kolei systemy LSP, czyli polikondensacji w stanie ciekłym, umożliwiają ciągłą regulację lepkości stopu rPET przeznaczonego np. na włókna, folie lub opakowania.