Co robić by osiągnąć lepszą jakość oleju we wtryskarce?

Po uzyskaniu dobrych wyników, zwłaszcza przy zastosowaniu filtracji bardzo dokładnej 3 mikrony, ważne jest znalezienie oleju posiadającego wszystkie pozytywne właściwości, a tym samym umożliwiającego uzyskiwanie okresów trwałości wynoszących 20 - 30 tys. godzin pracy.

Rynek oferuje oleje hydrauliczne, które wyraźnie przewyższają minimalne wymagania określone przez normę DIN 51524 i posiadają kilka ważnych cech.

Pierwsza z nich to dobra odporność na utlenianie. To ważne, bowiem tlen i temperatura to główne przyczyny starzenia oleju. Dobra odporność na utlenianie i zmiany temperatury to ważne właściwości oleju hydraulicznego, szczególnie wówczas, gdy należy się liczyć z lokalnym obciążeniem cieplnym (np. w wyniku efektu Diesla). Przy coraz bardziej zmniejszających się zbiornikach właściwości te są ważniejsze niż zdolność do wydzielania powietrza i przeciwdziałają starzeniu oleju.

Druga ważna cecha to filtracyjność, czyli lekkie działanie powierzchniowo-czynne. Z uwagi na przejście na filtrację bardzo dokładną olej musi gwarantować doskonałą filtracyjność także przy długotrwałej eksploatacji i przy małych ilościach wody. Powinien posiadać ponadto właściwości pozwalające na utrzymywaniu produktów starzenia w stanie zawieszenia, tak aby nie dochodziło do zaklejania elementów konstrukcyjnych oraz do powstawania szlamu, i aby produkty te mogły być oddzielane przez filtr.

Istotną właściwością jest też zdolność wydzielania powietrza. Ze względu na coraz mniejsze zbiorniki, wyższe czasy cykli oraz związane z tym krótsze czasy przebywania w zbiorniku olej ma mniej czasu na uspokojenie i wydzielenie rozproszonego w nim powietrza. Jeśli w układzie hydraulicznym wtryskarki panuje podciśnienie (np. po stronie ssania pompy), rozpuszczone powietrze może być ponownie uwolnione przez podciśnienie i znajdować się w układzie w postaci rozproszonej.

To uwolnione powietrze objawia się w postaci pęcherzyków powietrza, które po stronie tłoczenia pompy prowadzą do dużego obciążenia cieplnego oleju. Ich obecność można często rozpoznać po przypalonym zapachu oleju i po ciemnym kolorze. Dalsze następstwa to skoki ciśnienia i temperatury, a także pogorszenie przewodności cieplnej, a tym samym chłodzenia układu hydraulicznego.

Objawów uszkodzeń należy szukać w pompach, zaworach i na uszczelkach. Zdolność wydzielania powietrza jest uzależniona od stopnia rafinacji oleju podstawowego, lepkości oraz rodzaju i ilości dodatków modyfikujących. Pod względem zdolności wydzielania powietrza olej HLP 46 jest korzystniejszy niż HLP 68.

Trzeba koniecznie pamiętać o tym, że optymalne oleje hydrauliczne są wytworzone na bazie olejów podstawowych o wysokiej jakości i wyważonym stopniu modyfikacji.

Oleje posiadające wszystkie te pozytywne cechy odpowiadają wymaganiom odnośnie zabezpieczonej przed zużyciem i bezpiecznej eksploatacji wtryskarek przy zagwarantowaniu czystości instalacji hydraulicznej i długiego okresu użyteczności.

Dalsze wymagania stawiane dostawcom przez użytkowników to dostarczanie olejów hydraulicznych do bezpośredniego napełniania maszyn w cysternach z termoregulacją zapewniającą utrzymanie temperatury ok. 40 st. C, aby możliwe było napełnianie przez filtry dokładne; poprawa klasy czystości dostarczanego oleju do co najmniej 17/14/12; dobra wzajemna tolerancja z olejami hydraulicznymi powszechnie dostępnymi na rynku oraz duża elastyczność dostaw umożliwiająca w przypadku awarii dużych maszyn wymianę oleju w krótkim czasie.

Warto pamiętać, że wymiana oleju hydraulicznego powinna być z zasady dokumentowana z podaniem godzin pracy. Rejestrowanie normalnego uzupełniania oleju dla skompensowania przecieków i po większych pracach naprawczych jest zbyt pracochłonne i nie daje żadnych nowych spostrzeżeń. Oprócz kontroli zanieczyszczenia oleju we wtryskarce należy też raz w roku kontrolować w miejscu pracy liczbę jodową, wzrost liczby neutralizacji w stosunku do świeżego olej, lepkość, cechy zewnętrzne i zawartość wody

Dodatkowo można kontrolować i oceniać w laboratorium klasy czystości, filtracyjność, produkty ścierania, starzenie oleju, zdolność wydzielania powietrza, pienistość. W przypadku niskich klas czystości we wtryskarce już dawno stwierdzono, że przeprowadzanie kontroli w miejscu pracy nie zawsze pozwala na przewidywanie koniecznej wymiany oleju.

W praktyce często stwierdzano, że przy bardzo dobrych klasach czystości pomiary przy pomocy liczników cząstek, analizy mikroskopowe próbek pobranych z dna zbiornika oraz stwierdzone okresy trwałości filtra pozwalają na szybsze wykrycie starzenie oleju niż krótkie analizy przeprowadzane przez dostawcę oleju.