Poznaj Twoje normy
Krótki przewodnik po kluczowych normach obowiązujących dla systemów kanalizacji z tworzyw sztucznych.
Nie można lekceważyć znaczenia norm EN. Oprócz określania dokładnych cech produktu wskazują one także niezbędne badania, które produkty muszą przejść, aby uzyskać dopuszczenie. Gwarantują one także powtarzalność i stałą jakość produktu zastosowanego w danej aplikacji.
Jeśli zajmujemy się specyfikacją rur z tworzyw sztucznych w systemach kanalizacyjnych i odwadniających, normy EN gwarantują niezbędną pewność i spokój. Dzięki jasno określonym wytycznym dotyczącym ich zastosowania, pomagają one również w określaniu właściwych produktów i eliminowaniu ryzyka, dlatego też uznane organizacje, takie jak Europejskie Stowarzyszenie Producentów Rur i Kształtek z Tworzyw Sztucznych (TEPPFA), traktują je bardzo poważnie. Normy EN gwarantują wysoki poziom powtarzalności i jakości produktów, dlatego też Stowarzyszenie TEPPFA zapewnia, że wszyscy jego członkowie spełniają w pełni te wymagania.
Co się z tym wiąże?
Aby uzyskać dopuszczenie, produkt danego wytwórcy musi zostać poddany serii rygorystycznych badań i prób w celu sprawdzenia zgodności z normą. Obejmują one badanie typu zarówno surowca jak i produktu. Producent wykonuje regularne kontrole partii produktów, które obejmują szereg badań w tym odporność na ciśnienie wewnętrzne, sztywność obwodową, stabilność termiczną, a również wygląd i kolor.
Producent jest zobowiązany do przechowywania szczegółowej dokumentacji procesu produkcyjnego i wyników badań i udostępnienia jej w przypadku kontroli. Wszystkie zbadane właściwości produktu zawarte są w deklaracji właściwości użytkowych, którą producent jest zobowiązany udostępnić klientowi. Oznacza to, że inżynierowie mogą być pewni jakości stosowanych produktów - co jest istotne przy projektowaniu i wykonywaniu sieci kanalizacyjnych lub odwadniających.
Istnieje wiele norm dotyczących rur i kształtek z tworzyw sztucznych stosowanych w sieciach wodno-kanalizacyjnych. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich wraz z krótkim podsumowaniem ich treści.
Norma EN 1329: systemy z PCV-U do odprowadzania nieczystości i ścieków w budynkach
Dotyczy ona systemów rur z tworzyw sztucznych z nieplastyfikowanego poli(chlorku winylu) (PVC-U) do odprowadzania nieczystości i ścieków (o niskiej i wysokiej temperaturze) wewnątrz konstrukcji budowli. Obejmuje ona rury o rozmiarach 32, 40 i 50 mm stosowane wewnątrz budynków oraz rury o rozmiarach 75, 110, 125 i 160 mm stosowane zarówno wewnątrz jak i pod budynkami. Wszystkie elementy systemu są dokładnie badane, w szczególności wykonuje się próby wodoszczelności i gazoszczelności.
Norma EN 1852: podziemne systemy odwadniające i kanalizacyjne z PP
Odnosi się do rur z tworzyw sztucznych o średnicach 110-1600 mm, kształtek i systemu do podziemnego bezciśnieniowego odwadniania i kanalizacji, stosowanych zarówno na zewnątrz, jak i pod konstrukcją budynku. Specyficzne wymagania zawarte w normie obejmują badanie odporności na cykliczny przepływ gorącej wody, podczas gdy w trakcie okresowych kontroli bada się wytrzymałość na ciśnienie wewnętrzne i szczelność połączeń z elastomerowym pierścieniem uszczelniającym.
Norma EN 1451: systemy z PP do odprowadzania nieczystości i ścieków w budynkach
Odnosi się do systemów rurowych z tworzyw sztucznych z polipropylenu (PP) wewnątrz konstrukcji budowli. Sama norma dotyczy rur i kształtek o średnicach 32-315 mm, stosowanych do odprowadzania nieczystości i ścieków (o niskiej i wysokiej temperaturze). Poza specyfikacją produktu w normie opisane są dodatkowe badania np. odporności na cykliczny przepływ gorącej wody. Wykonuje się również okresowe kontrole produktu, w tym badanie stabilności termicznej.
Norma EN 1401: podziemne systemy odwadniające i kanalizacyjne z PVC-U
Stosuje się ją do rur i kształtek układanych w gruncie, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz konstrukcji budynku. Norma obejmuje rury o sztywności obwodowej od SN2 do SN8 i średnicy od 110 do 1000 mm. Materiał musi być wysokiej jakości, natomiast badanie odporności na uderzenia przeprowadza się w temperaturze 0°C. Dodatkowo, szczelność połączeń z elastomerowymi pierścieniami uszczelniającymi badana jest na rurach, w warunkach ugięcia kielicha i końca bosego o 10% i 15%.
Norma EN 12201: systemy do przesyłania wody oraz systemy odwadniające i kanalizacyjne z PE
Norma ta obejmuje niebieskie i czarne rury PE80 i PE100 oraz kształtki przeznaczone do przesyłu wody pitnej, do odwadniania i kanalizacji pod ciśnieniem, układane pod i nad ziemią - w tym w wodzie - i średnicy do 1600 mm. Dopuszczalne ciśnienie robocze tych rur wynosi do 25 barów przy temperaturze 20°C. Rury muszą być wyprodukowane z certyfikowanego polimeru PE, aby spełniać normy higieniczne i utrzymywać jakość wody pitnej.
Norma EN 13476: bezciśnieniowe podziemne systemy odwadniające i kanalizacyjne
Dotyczy ona systemów rurowych o ściankach strukturalnych stosowanych w bezciśnieniowych podziemnych systemach odwadniających i kanalizacyjnych. Obejmując nowe osiągnięcia w konstrukcji rur - np. rury wielowarstwowe, korugowane i o podwójnej ściance - powyższa norma obejmuje szeroki zakres średnic rur i kształtek, jak również różne ich sztywności, zastosowania oraz klasy tolerancji. Przeprowadza się specjalne badania w celu sprawdzenia szczelności połączeń z elastomerowymi pierścieniami uszczelniającymi przy ugięciu rury aż do 15%, a także odporności na równoczesne działanie cyklicznych zmian temperatury i obciążenia zewnętrznego.
Źródło: TEPPFA