Premiery wtryskarek na tegorocznej Fakumie
Po rocznej przerwie powróciły Międzynarodowe Targi Przetwórstwa Tworzyw Sztucznych i Gumy Fakuma. Od 12 do 16 października br. w położonym nad malowniczym Jeziorem Bodeńskim Friedrichshafen można było ponownie spotkać wiodących producentów z szeroko pojętej branży tworzyw sztucznych.
Targi, których pierwsza edycja odbyła się w 1981 r., początkowo przeznaczone były dla lokalnego przemysłu Niemiec, Austrii i Szwajcarii. Dlatego też zlokalizowano je właśnie na pograniczu tych 3 krajów. W ciągu 30 lat Fakuma stała się jedną z najważniejszych branżowych wystaw w Europie.
Z tego też powodu we wszystkich rozmowach z przedstawicielami branży, którzy wybierali się do Friedrichshafen, jak mantra powtarzało się pytanie: jak będzie wyglądała tegoroczna edycja tej fascynującej wystawy? Pustki, które zobaczyliśmy pierwszego dnia targów w Wejściu Wschodnim, do którego nas skierowano, mogły wzbudzać uzasadniony niepokój. Pogłoski o covidowym rygorze (ściśle określona liczba osób na stoiskach, włącznie z odwiedzającymi) niepokój ten tylko zwiększały. Szybka kontrola paszportów covidowych – wchodzimy.
I faktycznie, pierwszy rzut oka na hale nie nastrajał optymistycznie. Stoiska są, przedstawiciele firm (obowiązkowo w maseczkach) też… tylko zwiedzających nie widać. W porównaniu z latami ubiegłymi, kiedy to tłumy tłoczyły się w przejściach pomiędzy stoiskami i na samych stoiskach, tegoroczna Fakuma pozwalała na wygodne spacery. Jak poinformowali organizatorzy, w tym roku na targi dotarło 1470 wystawców, co oznacza że wynik ten jest o 1/4 gorszy niż w 2018 r. Widoczny był również brak wystawców z Azji.
Jednak nie pokuszę się o ocenę tegorocznej wystawy, tym bardziej że liczba zwiedzających rosła z dnia na dzień. Nie bez powodu Niemcy żartują, że „Fakuma zaczyna się w czwartek”. Tego dnia można było się na targach poczuć jak w latach ubiegłych, na stoiskach zaś z pewnością nikt nie liczył przebywających tam osób.
Na pytanie, czy tegoroczna Fakuma okaże się postpandemicznym hitem czy klapą, zapewne za jakiś czas odpowiedzą wystawcy, rozliczając ewentualne zamówienia będące pokłosiem targowych rozmów. Najważniejszym aspektem zaś każdej wystawy jest możliwość zapoznania się z aktualnymi oferowanymi rozwiązaniami.
Jeśli chodzi o czołowych producentów urządzeń do formowania wtryskowego, to Friedrichshafen jest w tym roku jedynym miejscem na starym kontynencie, gdzie można było dokonać w miarę kompletnego przeglądu najnowocześniejszych rozwiązań konstrukcyjnych. Cóż więc zobaczyliśmy?
Arburg
Na tegorocznych targach firma Arburg połączyła najważniejsze tematy przyszłości: cyfryzację oraz zrównoważony rozwój i ochronę zasobów pod hasłem „To, co najlepsze z obu światów”. Niemiecki producent skorzystał również z okazji i na rodzimych targach zorganizował premierę dwóch maszyn nowej serii wtryskarek Allrounder More przeznaczonych do efektywnego wtrysku wielokomponentowego.
Maszyny Allrounder More są standardowo wyposażone w wysoce dynamiczny, elektryczny, kolanowy układ zamykania z energooszczędnym serwomotorem chłodzonym wodą. W przyszłości możliwy będzie również modułowy wybór położenia wtrysku. Wtryskarki udostępniają więcej miejsca na formy, zespoły obrotowe, podłączenia mediów i wykorzystywany skok wypychacza. Funkcje takie jak wydłużone kolumny i zwiększona płyta narzędzia ułatwiają dojście do obszaru pracy formy.
Złącza mediów do elektryki, wody i hydrauliki są wtykowe, a moduł cylindra można wymienić w kilku krokach. Pionową jednostkę wtryskową można wygodnie umieścić na pałąku i ustawić na podłożu, a w razie potrzeby transportować oddzielnie od maszyny. Zasilanie tworzywem następuje poza obszarem pracy formy, tak więc nie jest on zanieczyszczony granulatem. Prowadnice węża optymalizują przebieg węża i zapobiegają możliwym miejscom ścierania.
Wittman Battenfeld
W tym roku Austriacy oprócz eksponatów, które można było fizycznie obejrzeć na targach, za pośrednictwem nowej technologii medialnej Wittmann Interactive, zaprezentowali ekspozycje znajdujące się w innych lokalizacjach. Jednak punktem kulminacyjnym tegorocznej prezentacji Wittmann Battenfeld była nowa wtryskarka SmartPlus. SmartPlus to wtryskarka hydrauliczna z napędami serwo. Nowa konstrukcja charakteryzuje się wysokim stopniem oszczędności i efektywności energetycznej oraz wysoką powtarzalnością parametrów pracy.
Wtryskarki SmartPlus otrzymały nowy układ sterowania B8X. Nowy układ charakteryzuje wyższa częstotliwość zegara, krótszy czas reakcji i większa powtarzalność ruchów przekładająca się na jakość uzyskiwanych wyprasek. Maszyny zostały wyposażone w technologię odzyskiwania energii KERS opracowaną pierwotnie dla wtryskarek elektrycznych EcoPower. Zalety nowej wtryskarki były prezentowane na stoisku targowym na przykładzie modelu SmartPlus 180/750. Wtryskarka wyposażona została w oprogramowanie HiQ Flow oraz nowy system CMS-Ligh umożliwiający ocenę stanu technicznego maszyny online.
Na wtryskarce SmartPlus 180/750 prowadzono produkcję pokrywki koła do kosiarki. W produkcji zastosowany został materiał z dużą ilością recyklatu. Dla zapewnienia właściwej jakości wyprasek maszyna wyposażona została w funkcję HiQ Flow, kontrolującą i kompensującą zmiany w lepkości przetwarzanego materiału.
Na wtryskarce w pełni elektrycznej EcoPower 55 z wykorzystaniem ośmiokrotnej formy firmy WILAmed z Niemiec Wi-Ba zaprezentowała produkcję opasek do węży medycznych. Wtryskarka wyposażona została w pakiety technologiczne; HiQ Flow kompensujący wahania lepkości materiału na etapie dozowania, HiQ Melt kontrolujący jakość tworzywa na etapie wtrysku oraz HiQ Metering zapewniający aktywną pracę końcówki ślimaka i regulujący dawkę dozowania.
Na wtryskarce MicroPower 15/10H/10H Combimold firma Wittmann Battenfeld zaprezentował przetwórstwo płynnych silikonów LSR. Wtryskarka MicroPower wyposażona jest w dwie umieszczone poziomo jednostki wtryskowe. Cała wtryskarka zamknięta jest osłoną przygotowaną do pracy w warunkach medycznych. Wszystkie połączenia dla układu grzania, pneumatyki, wody zaprojektowane są specjalnie dla tej konstrukcji. W maszynie MicroPower Combimold zastosowano znany z konstrukcji MicroPower dwustopniowy układ rozdzielający fazę plastyfikacji od fazy wtrysku. Plastyfikacja prowadzona jest przy pomocy ślimaka, zaś funkcja wtrysku realizowana jest przez układ tłokowy o objętości wtrysku 4 cm3. Rozdzielenie funkcji plastyfikacji od funkcji wtrysku pozwala na zwiększenie dokładności wtrysku, tak potrzebnej w przypadku wtrysku mikrowyprasek. Konstrukcja stosowana w maszynach MicroPower pozwala na znaczącą redukcję układów wlewków. Podczas targów produkowana była membrana z LSR wzmocniona pierścieniem z poliwęglanu.
Engel
Na stoisku firmy Engel w centrum zainteresowania znalazły się kwestie zrównoważonego rozwoju. Na przykładzie zdobionych jednoskładnikowych opakowań do żywności wraz z procesem przetwarzania regranulatu z odpadów etykietowych, zaprezentowano łańcuch procesów w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym. Była to również okazja do światowej premiery wtryskarki Engel e-speed w typoszeregu 4200 kN.
Na wtryskarce e-speed 420/90 ze zintegrowaną technologią In-Mould-Labeling, produkowano w sposób w pełni zautomatyzowany polipropylenowe pojemniki na margarynę. Pojemniki, których grubość ścianek łącznie z etykietą wynosi 0,4 milimetra, odbierane były z piętrowej formy 4+4 przez szybkobieżną automatyzację z dostępem bocznym, a następnie, po kontroli jakości przez kamery wizyjne, były układane na taśmociągu.
Utrzymujący się trend redukcji grubości ścianek prowadzi do uzyskiwania coraz bardziej ekstremalnych osiągów odnośnie do stosunku drogi płynięcia do grubości ścianki, kształtujących się na poziomie 1:400. W przypadku wielu zastosowań już przy stosunku 1:300 można utrzymać stałą wysoką jakość produkowanych elementów wyłącznie metodą prasowania wtryskowego. Kolejne zalety technologii prasowania wtryskowego w porównaniu do konwencjonalnego wtrysku kompaktowego to niższa siła zwarcia i mniejsze ciśnienie wtrysku, jak i możliwość obróbki materiałów wysokowiskozowych. W sumie prowadzi to do mniejszego zużycia energii i do bardziej konkurencyjnych kosztów jednostkowych.
Metoda prasowania wtryskowego stanowi jednak często kryterium wykluczające stosowanie formy piętrowej, gdyż w wielu wtryskarkach dynamika ruchów płyt jest niewystarczająca. Inaczej jest w przypadku wtryskarki Engel e-speed przeznaczonej do pracy ciągłej z najwyższą wydajnością w przemyśle opakowaniowym. Elektrycznie napędzana jednostka zamykania oraz konstrukcja układu kolanowego umożliwiają bardzo szybkie, a przede wszystkim precyzyjne i krótkie przesunięcia zamka kolanowego, jak to jest w przypadku produkcji pojemników na margarynę – np. 4 mm.
Wprowadzając nowy typoszereg wtryskarek e-speed 420 o sile zamykania 4200 kN, Engel dywersyfikuje swoje portfolio, by precyzyjnie dopasować wtryskarki i rozwiązania systemowe do danego zastosowania, maksymalizując wydajność. Wtryskarki Engel e-speed z hybrydową jednostką wtryskującą i elektryczną jednostką zamykania łączą w sobie bardzo krótkie czasy cyklu, najwyższą precyzję i bardzo duże prędkości wtrysku aż do 1200 mm/s. Ich praca jest przy tym wydajna pod względem energetycznym. Innowacyjny system odzysku energii odbiera energię hamowania z ruchów formy i przekazuje ją zmagazynowaną z powrotem do silnika – np. przy ponownym przyspieszaniu płyt mocujących.
Dźwignia kolanowa jest zamknięta, co gwarantuje szczególnie niskie zapotrzebowanie na smar i maksymalną czystość. W ten sposób maszyny z serii e-speed spełniają surowe wymagania przemysłu spożywczego.
Sumitomo Demag
Firma Sumitomo (SHI) Demag zaprezentowała w tym roku szereg nowych produktów, m.in. w pełni elektryczne wtryskarki do LSR, IMD, branży medycznej i opakowań. Na wystawie pokazano 3 wtryskarki z serii IntElect oraz jedną z gamy maszyn do opakowań EL-Exis SP.
IntElect 130/520-450 z pakietem LSR demonstrował najnowocześniejsze przetwarzanie elastomerów zintegrowane z systemem dozowania Servomix Z200 firmy Nexus Elastomer Systems GmbH, Eberstalzell (Austria). Podczas inauguracyjnej prezentacji aplikacja z LSR produkowała samochodowe uszczelnienie osiowe.
IntElect 220/660-1100, wyposażony w specjalną jednostkę plastyfikującą do przetwarzania przezroczystego PC (powłoka wielowarstwowa), zademonstrował wszystkie zalety IMD w jednym, płynnym procesie. Automatyzując produkcję emblematów samochodowych do zewnętrznych zastosowań, proces zdobienia IMD obejmuje wtryskiwanie od tyłu drugiej (spodniej) powierzchni na indywidualnym zdobieniu (dekorze), a następnie bezdotykowe oczyszczanie w komorze z przepływem laminarnym.
Firma zaprezentowała również zautomatyzowane i wysoce wydajne gniazdo produkcyjne dla technicznych części medycznych. Wystawa oparta została na wtryskarce IntElect S 100/460-250 z systemem automatyzacji firmy Waldorf Technik GmbH. Aplikacja pokazywała produkcję części medycznych i nasadek do strzykawek insulinowych na 16-gniazdowej formie w łącznym czasie cyklu około 6 sekund.
Na innej interesującej aplikacji firma Sepro Robotique produkowała pokrywkę w stylu onyksu na całkowicie elektrycznej wtryskarce IntElect 130/520-450. Za pomocą narzędzia stworzonego przez Polar-Form Werkzeugbau GmbH dwukolorowy czarno-biały półprzezroczysty minerał warstwowy został odtworzony w ABS.
Netstal
Zgodnie ze swoim mottem „circular economy meets digital”, Netstal zaprezentował na targach rozwiązania opakowaniowe o obniżonej zawartości plastiku oraz e-serwis oferowany bezpłatnie dla wszystkich użytkowników.
Na maszynie ELION 2200-1000 produkowane były wiadra o pojemności 1,2 litra z papierową obudową. Wstępnie zadrukowana taśma z powlekanego kartonu była wkładana do formy za pomocą robota. Następnie wtryskiwane tworzywo PP wypełniało brzeg wiadra i trwale łączyło się z kartonowym pasem. Czas cyklu wynosił 5 sekund. Po sprawdzeniu przez kamerę, robot wyjmował gotowe wiadra i układał je na przenośniku taśmowym. Następnie stosy wiader były w pełni automatycznie pakowane do dostarczonych kartonów za pomocą robota SMART COBOT BOXING. Rama szkieletu, formowana wtryskowo z PP, ma grubość ścianki 0,92 mm. Zawartość tworzywa sztucznego w wiaderku wynosi tylko 11,5 grama.
Odwiedzający mogli uzyskać również informacje na temat szerokiego zakresu usług oferowanych w ramach koncepcji Netstal Life Cycle. Oprócz klasycznej oferty, Netstal od 2018 r. oferuje własny portal serwisowy online. Repozytorium dokumentów wchodzące w skład e-SERWISU eliminuje konieczność poszukiwania konkretnych dokumentów maszyn. Innowacyjna platforma zapewnia przejrzysty dostęp do schematów elektrycznych, danych technicznych, a także instrukcji ustawień. Szybką identyfikację i zamawianie części zamiennych umożliwia zintegrowany katalog części zamiennych 3D z graficzną wizualizacją poszczególnych podzespołów maszyny. Dzięki przyjaznemu dla użytkownika systemowi zgłoszeń, w przypadku konieczności skorzystania z usług serwisowych, można zwrócić się o pomoc bezpośrednio na odległość. e-Service jest częścią dostawy wszystkich maszyn Netstal i może być wykorzystywany przez wszystkich klientów bezpłatnie.
Fanuc
We Friedrichshafen Japończycy pokazali nową wtryskarkę ROBOSHOT alfa-SiB. Nowa maszyna pracuje z większą prędkością wtrysku, jest szybsza i bardziej elastyczna niż poprzednia generacja modeli ROBOSHOT.
Nowa seria ROBOSHOT rozpoczyna się od 5 wielkości maszyn o sile zamykania od 50 do 220 ton i różnych wydajnościach wtrysku (na targach zaprezentowano dwie maszyny o sile zamykania 150 i 220 ton). Te rozmiary maszyn spodobają się producentom form i wysoce precyzyjnych części plastikowych we wszystkich gałęziach przemysłu, włączając w to technologię medyczną i inżynierię samochodową. FANUC będzie sukcesywnie rozszerzał serię ROBOSHOT alfa-SiB o nowe modele, aby uzyskać całkowity zakres maszyn obejmujący siły zamykania od 15 do 450 ton.
W nowych wtryskarkach ROBOSHOT dokonano szeregu ulepszeń jeśli chodzi o elastyczność, szybkość i możliwości podłączenia. Wśród wielu wyróżników maszyn alfa-SiB znajdziemy też wielofunkcyjny 21,5-calowy wyświetlacz HD FANUC PANEL iH Pro, który użytkownicy mogą obsługiwać tradycyjnie za pomocą przycisków lub jak smartfon – za pomocą ekranu dotykowego i funkcji swipe. Dodatkowo użytkownicy będą mogli korzystać z zaawansowanej funkcjonalności oprogramowania w standardzie.