Serwis Plastech.pl analizuje polski rynek opakowań drewnianych

Na ponad 80 mln euro szacowany jest polski rynek opakowań drewnianych (produkcja plus import minus eksport). Udział tego sektora w całościowym rynku opakowaniowym sięga ok. 6 proc. Przeważająca część produkcji odbywającej się w naszym kraju idzie na potrzeby zagranicznych podmiotów. Sprzedaż osiąga wartość 790 mln zł.

Rynek opakowań drewnianych i palet, nie tylko w Polsce, jest ściśle ograniczony przepisami międzynarodowych organizacji ds. jakości wytwarzania, handlu i składowania palet. Firmy działające w tym sektorze musza więc posiadać specjalne certyfikaty jakości potwierdzające spełnianie licznych norm.

Największą organizacją dbającą o przestrzeganie jakości produkcji palet drewnianych jest European Pallet Association (EPAL), którego certyfikaty jakości są akceptowane w całej Unii Europejskiej oraz Japonii i Stanach Zjednoczonych.

Ścisłe regulacje prawne oznaczają jednak, że rynek palet drewnianych jest ograniczony stosunkowo wysoką barierą wejścia. To oznacza, że nowym podmiotom trudno się tu przebić.

Z tego względu istnieje niebezpieczeństwo rozwoju szarej strefy, a zwłaszcza fałszerstw. Według danych ekonomicznych rentowność tej branży wynosi 3,6 proc. w skali roku. Jej rozwój w obszarze Unii Europejskiej może stać się jeszcze bardziej dynamiczny, gdyż przepisy unijne wprowadzają zasady zarządzania odpadami opakowaniowymi, związane głównie z opłatami w zakresie recyklingu palet drewnianych.

Surowe przepisy mogą ograniczyć konkurencyjność ze strony producentów amerykańskich. Uważają oni, że, regulacje na temat palet drewnianych, które oficjalnie mają chronić lasy, mogą dotknąć import o wartości 80 mld dolarów.

Mimo wysokich barier wejścia polski rynek producentów opakowań drewnianych jest rozproszony. To z kolei oznacza, że nie różni się od pozostałych sektorów zajmujących się wytwarzaniem opakowań.

Szacunki Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych mówią o ponad 200 działających w tym obszarze podmiotach. Choć lista jest długa, to jednak można wyróżnić kilku liderów. Są to przede wszystkim takie firmy jak: Palettenwerk Sp.z o.o., PalPol Sp. z o.o., Tor-Pal Sp.z o.o., Raven Sp.z o.o. oraz Rotom Polska Sp.z o.o.

Produkcja w branży opakowań drewnianych w naszym kraju systematycznie od lat wzrasta. Od końca ub. wieku jej wartość podskoczyła niemal dwukrotnie.

Jeszcze bowiem w 1999 r. sprzedaż notowana w tym sektorze wynosiła 450 mln zł. Teraz jest to już 790 mln zł.

Co ciekawe większość produkcji jest eksportowana. Największe państwa, do których kierowana jest sprzedaż, to Niemcy, Włochy oraz Holandia. Jeśli chodzi o udział eksportu opakowań drewnianych w całości opakowań kierowanych na obce rynki, to wynosi on 20 proc. To oznacza, że eksportujemy więcej opakowań drewnianych niż opakowań szklanych oraz wykonanych z papieru i tektury.

Mimo dobrej koniunktury pozwalającej na szybki rozwój krajowym producentom nie brakuje problemów. Najważniejszy z nich to brak drewna.

Chociaż firmy chcą produkować i mają zbyt na swoje towary, to jednak często muszą się borykać z niedoborem zapasów. Rocznie do produkcji potrzeba bowiem ok. 1,5 mln metrów sześciennych surowca.

Połowicznym rozwiązaniem kłopotów jest znajdowanie materiału na Wschodzie Europy. Od dawna też prowadzone są rozmowy z Lasami Państwowymi na temat możliwości pozyskiwania większej ilości drewna.

Problemy z surowcem oznaczają, że w perspektywie kilku lat z rynku europejskiego mogą nas wypchnąć kraje bałtyckie, przede wszystkim Łotwa i Estonia. Bazują one na dobrych kanałach zaopatrzenia pochodzących z państw byłego Związku Radzieckiego. Mimo tych trudności polskie firmy w dalszym ciągu pozostają jednak bardzo konkurencyjne. W przyszłości jednak może ich czekać trudna walka o zachowanie pozycji.

Choć potencjał branży opakowań drewnianych jest dość wysoki, to jednak niepokoić powinna niska wydajność pracy w tym sektorze. I tak jeśli o nią chodzi, a także o poziom nowoczesności przemysłu drzewnego, to w porównaniu z Unią Europejską, przeciętna wydajność pracy całego polskiego sektora drzewnego, mierzona wielkością produkcji na 1 zatrudnionego, kształtuje się na poziomie około 30 proc. średniej osiąganej w Unii.

Branża opakowań drewnianych notuje wprawdzie najlepsze wskaźniki, ale i tak osiąga zaledwie 40 proc. wydajności uzyskiwanej średnio w UE. To z pewnością trzeba poprawić.

Jak wygląda codzienne funkcjonowanie największych polskich przedsiębiorstw?

Jednym z krajowych liderów na rynku opakowań drewnianych jest firma Palettenwerk. Działa już od 17 lat. Jej miesięczna produkcja, to ponad 100 tysięcy sztuk opakowań. Firma dysponuje kilkoma liniami linie produkcyjnymi, m.in. Bohm-Kruse, Fere i Storti. Prowadzi również nowoczesne suszarnie drewna, w których jednocześnie może być suszonych około 12 tys. palet. Sterowanie suszarni jest elektroniczne. Wykorzystywany jest nowoczesny system wyciągania wilgotnego powietrza za pomocą wentylatorów. Sam proces suszenia odbywa się dzięki spalaniu odpadów drewna.

Oferta firmy obejmuje wszystkie standardowe typy opakowań i palet wykorzystywanych w przemyśle spożywczym, chemicznym, farmaceutycznym, budowlanym i innych. Jej produkty trafiają na rynek kilkudziesięciu europejskich państw.

Podobnymi wielkościami produkcyjnymi może się pochwalić firma Pal-Pol. Jej produkty trafiają bezpośrednio lub pośrednio na rynki Szwecji, Włoch, Austrii, Danii, USA, Niemiec i Anglii. Tak jak większość liczących się przedsiębiorstw na tym rynku, spółka zapewnia własny transport dla wyprodukowanych opakowań. Specjalizuje się w produkcji palet drewnianych. Miesięcznie w jej zakładach przeciera się ok. 3,5 ton surowca.

Przedsiębiorstwo znalazło się na liście polskich liderów w branży opakowań z drewna pod względem nowoczesności stosowanych technologii. Zestawienie przygotowało Polsko-Niemieckie Towarzystwo Wspierania Gospodarki. Pal - Pol od kilku lat działa nie tylko w Polsce. Swój oddział prowadzi również w Niemczech.

Produkcją na poziomie 150 tys. sztuk opakowań drewnianych w skali miesiąca może się pochwalić przedsiębiorstwo Tor-Pal z Kwidzyna. Roczny przerób drewna na linii produkcyjnej wynosi w tej firmie ok. 130 tys. metrów sześciennych. Jest to drewno średnio i wielkowymiarowe. Roczna produkcja palet drewnianych EUR EPAL wynosi 600 tys. sztuk.Do produkcji używana jest sosna i świerk.

Ciekawym trendem obserwowanym od pewnego czasu w branży opakowań drewnianych jest zastępowanie produkcji seryjnej, produkcją wynikająca z indywidualnych zamówień klientów.

Dla przykładu, od 16 lat swojego istnienia, w taki sposób postępuje m.in. Wytwórnia Opakowań Drewnianych z Miastka.

Obecnie zakład wytwarza ok. 5 tys. sztuk opakowań miesięcznie z drewna suszonego. Jego pierwszym klientem była płocka rafineria. W tej chwili głównymi odbiorcami są prywatnych przedsiębiorstwa w całej Polsce.

Ważną częścią działalności producentów opakowań drewnianych i palet jest również recykling. Warto pamiętać, że od 2008 r. przywrócony zostanie obowiązek recyklingu palet drewnianych.

Z całej masy wprowadzanych na rynek palet drewnianych trzeba będzie wyliczyć 43 proc. poziom odzysku i dodać wyliczenie do masy pozostałego obowiązku odzysku opakowań. Informuje o tym załącznik 4a dodany do ustawy z lipca 2005 r. dotyczącej zmian w ustawie o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej.