Sytuacja na rynku kauczuku
Sytuacja na światowym rynku kauczuku zmienia się dynamicznie, co ma duże znaczenie dla wielu liczących się branż.
Głównym odbiorcą kauczuków jest przemysł oponiarski, zatem z perspektywy producentów kauczuków sytuacja producentów opon jest niezwykle istotna.
Ubiegły rok przyniósł niewielki wzrost produkcji aut w Europie, chociaż produkcja samochodów osobowych w samej tylko Unii Europejskiej spadła o 13 proc, zaś ciężarowych o 64 proc. Trzeba jednak pamiętać, że branżę wspierały różne programy dopłat do zakupów nowych samochodów oraz premie za złomowania starych aut, wobec czego spadek sprzedaży w Europie był zdecydowanie niższy niż mogłoby na to wskazywać ograniczenie produkcji.
Dla porównania w Polsce sprzedaż aut była słabsza od tej z 2009 r., chociaż sytuację ratowała nieco zarówno samochodowa turystyka zakupowa (zakupy nowych aut przez klientów z Niemiec i Słowacji) jak i zakupy dokonywane dla służb mundurowych. Faktycznie liczba zarejestrowanych nowych aut w Polsce była niższa w stosunku do roku wcześniejszego o ok. 13,5 proc. Ograniczanie programów wspierających spowodowało znaczący spadek popytu w Niemczech. Ostatnie zamówienia dla klientów z Niemiec polskie salony finalizowały w październiku i listopadzie, dlatego z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że ubiegły rok był w naszym kraju gorszy od poprzedniego.
Na pewno rynki motoryzacyjne nowych krajów członkowskich odczuły kryzys mocniej niż kraje „starej” Unii. Jednak w perspektywie całego kontynentu sprzedaż aut uległa stabilizacji. Liczące się koncerny samochodowe będą teraz bez wątpienia wspierać rynki rozwijające się, tj. Chiny, Indie czy Brazylia, gdzie część z nich ma zlokalizowane swoje fabryki. Dwucyfrowy wzrost sprzedaży w tych krajach powinien rekompensować spadki na innych rynkach. Dodatkowo można liczyć na stopniowe odradzanie się popytu ze strony przedsiębiorstw, które w ciągu dwóch ostatnich lat zawieszały inwestycje.
Ubiegły rok przyniósł wzrost popytu na kauczuki ze względu na wyższą sprzedaż aut nowych oraz odbudowywanie rynku oponiarskiego. Jednak w przypadku opon na wymianę popyt powinien być niższy. Cykl zużycia opon letnich wynosi średnio dwa lata, dlatego można oczekiwać niższego popytu w tym segmencie, ponieważ dwa lata temu sprzedaż nowych aut w Europie spadła aż o 7,8 proc. Jeszcze bardziej negatywny wpływ tego czynnika powinien być widoczny w 2011 r. W 2010 r. zanotowano niewielki, kilkuprocentowy wzrost globalnej produkcji opon.
Warto wiedzieć, że produkowany w Polsce kauczuk syntetyczny – jedynym jego wytwórcą w naszym kraju jest firma Synthos – to substytut kauczuku naturalnego. Światowa podaż kauczuku syntetycznego wynosi rocznie ok. 13 mln ton, zaś kauczuku naturalnego ok. 10 mln ton. W Polsce produkcja kauczuku syntetycznego wyniosła rok temu ok. 133 tys. ton, co jest wynikiem o 8 proc. lepszym niż rok wcześniej.
Bardzo dobrym prognostykiem dla rynku kauczuków jest uchwała Parlamentu Europejskiego, nakładającą na producentów opon obowiązek etykietowania ich od listopada 2012, ze względu na parametry eksploatacyjne, tj. opory toczenia, hałas, przyczepność. Z tego powodu rynek ma notować wzrost popytu na kauczuki. Nałożone na producentów opon obostrzenia skutkować będą choćby tym, iż bez zastosowania mieszanki kauczuków bardzo trudno będzie wyprodukować opony spełniające podwyższone wymagania.
Można z łatwością przewidzieć, że w zakresie podaży jak i popytu na kauczuk stopniowo wzmacniać się będzie rola Azji. W 2010 r. popyt na ten surowiec wzrósł tam o 3-4 proc. (375-500 tys. ton). Z kolei w przypadku globalnego popytu na kauczuk sądzić należy, że będzie on zbliżony do roku 2008, czyli czasu sprzed kryzysu, jednak jest szansa na wyższe marże. Ceny kauczuku znajdują się obecnie w trendzie wzrostowym, utrzymując się na wysokich poziomach. Trzeba również zauważyć, że bardzo wysokie ceny kauczuku naturalnego są szansą na przesunięcie popytu w kierunku jego substytutu, kauczuku syntetycznego. Jego ceny również rosną w efekcie wyższych cen zakupu butadienu, który wynosi obecnie około 2,00-2,05 USD/tona (ceny kauczuku syntetycznego są skorelowane z cenami ropy). Pomimo, że w ubiegłym roku ceny kauczuku syntetycznego wzrosły o 0,2-0,3 USD/kg i wynoszą obecnie około 2,50 USD/kg, pozostają o około 40 proc. niższe niż surowca naturalnego.
Dla porównania w ubiegłym roku ceny kauczuku syntetycznego były średnio o ok. 35 proc. wyższe niż jego naturalnego odpowiednika, przy czym kolejne miesiące przynosiły wzrost cen kauczuku naturalnego przy niemal niezmienionych kwotach uzyskiwanych za surowiec syntetyczny. Wzrost cen kauczuku jest również skutkiem rosnącego popytu ze strony Chin. Prognozuje się zatem, że wzrost zapotrzebowania na surowiec w Państwie Środka może w bieżącym roku wynieść nawet 10 proc. Presję na wzrost cen kauczuku może powodować dodatkowo umacnianie się juana do dolara na skutek stopniowego uelastyczniania kursu oraz poprawy sytuacji makroekonomicznej.