Tworzywa sztuczne w odzyskiwaniu energii

Rocznie we wszystkich 27 krajach Unii Europejskiej oraz dodatkowo w Norwegii i Szwajcarii poddaje się odzyskowi energii 7,2 miliona ton, czyli 29,2 proc. pokonsumenckich odpadów z tworzyw sztucznych.

Wskaźnik odzysku energetycznego pozostaje w Europie od kilku lat na zbliżonym poziomie. Spalarnie miejskie pozostają najpopularniejszą technologią odzyskiwania energii. W Polsce jednak w dalszym ciągu ich budowa napotyka na dość duże przeszkody. W porównaniu z większością państwa europejskich jesteśmy daleko w tyle jeśli chodzi o spalarnie. U nas plan ich budowy dopiero jest tworzony, a to oznacza, że na rozpoczęcie ich działania będziemy musieli jeszcze długo poczekać.

Tymczasem w dziewięciu krajach starej UE oraz Szwajcarii i Norwegii do instalacji odzysku energii trafia 58-81 proc. odpadów pokonsumenckich. Francja wykorzystuje 38 proc. odpadów, podczas gdy inne kraje 20 proc. lub mniej. Dotyczy to nie tylko nowych państw członkowskich, ale również krajów takich jak Finlandia, Grecja, Irlandia, Hiszpania i Wielka Brytania.

W niektórych krajach, np. Irlandii czy Wielkiej Brytanii od lat systematycznie rośnie świadomość konieczności zwiększania odzysku energii, jednak proces decyzyjny jest złożony i długofalowy, a pozwolenia są często oprotestowywane przez organizacje pozarządowe oraz społeczności lokalne. Zresztą dokładnie tak samo jest i u nas.

Inna forma odzyskiwania energii z odpadów to produkcja paliw alternatywnych SRF (Solid Recovered Fuel) w procesie koncentracji kalorycznego odpadu i przetwarzania go w paliwo zgodnie ze specyfikacją uzgodnioną pomiędzy użytkownikiem a producentem. W najbliższych latach spodziewany jest wzrost wykorzystania paliw alternatywnych. Ma to nastąpić po wejściu w życie europejskich standardów CEN dotyczących produkcji i handlu paliwami tego typu.

Tego rodzaju wysokokaloryczne paliwa mogą częściowo zastąpić inne paliwa w cementowniach, papierniach oraz elektrociepłowniach - również miejskich. Niemcy dysponują instalacjami do produkcji paliw alternatywnych o znacznej wydajności, produkcja rozwijana będzie również w innych krajach. Firma Ineos, producent tworzyw sztucznych, otrzymała kilka miesięcy temu pozwolenie na budowę elektrowni stosującej paliwo alternatywne w Wielkiej Brytanii. Podobny obiekt u siebie w kraju buduje też jedna z fińskich spółek energetycznych.

Tekst powstał na podstawie materiałów Fundacji PlasticsEurope Polska.

Ostatnie badania potwierdziły efekt synergii mający miejsce w przypadku współspalania paliwa SRF i biomasy.

Na czym dokładnie polega ten efekt?

Oto dodatek paliwa SRF umożliwia wcześniejszy zapłon, co z kolei zapewnia szybsze i bardziej efektywne spalanie, większą stabilność procesu oraz wydajność kotłów. Dzieje się tak głównie dlatego, że biomasa, w przeciwieństwie do paliwa SRF, zawsze zawiera pewną ilość wody. Ponieważ tanie paliwo SRF jest często dostępne na rynku lokalnym, współspalanie z biomasą jest opcją atrakcyjną finansowo.

Przykładem na tego typu rozwiązanie jest austriacka spalarnia Spittelau, pełniąca rolę elektrociepłowni, znajdująca się w centrum Wiednia i to zaledwie 3 km od zabytkowej Katedry św. Stefana. Obiekt ten został zbudowany pod koniec lat 80. Zakład ma wydajność 60 tys. ton rocznie i produkuje 66 MW energii, przy wydajności sięgającej 86 proc. I chociaż pomysł postawienia tego typu instalacji w sąsiedztwie zabytkowej świątyni budził pewne kontrowersje, to jednak doświadczenie blisko 20 lat funkcjonowania instalacji pokazały, że takie współistnienie jest możliwe i przy zachowaniu specjalnej ostrożności nie narusza wartości zabytkowej katedry.

Z całkowitej produkcji 60 MW wykorzystywanych jest na ogrzewanie okręgu wiedeńskiego, a 6 MW generowane w postaci energii elektrycznej trafia do wiedeńskiej sieci energetycznej. Tworzywa sztuczne stanowią ok. 10 proc. wagowych paliwa, ale, dzięki wysokiej wartości kalorycznej, aż 50 proc. wartości opałowej. Gazy spalinowe opuszczające komin o wysokości 128 m są poddawane jednemu z najbardziej efektywnych procesów oczyszczania, zgodnego z dyrektywą o spalaniu odpadów.

W badaniu opinii publicznej, przeprowadzonym kilka lat po uruchomieniu spalarni, 3 proc. respondentów wypowiedziało się przeciw niej, a 81 proc. poparło spalanie odpadów w celu ogrzewania okręgu wiedeńskiego. Zainwestowanie w powszechną kampanię edukacyjną, zapewnienie najwyższych standardów technicznych oraz wybór wyjątkowego projektu powinno stać się standardem wykorzystywanym w innych krajach.