Praktyczne, a jednocześnie zrównoważone opakowania stają się coraz silniejszym argumentem sprzedażowym także w segmencie wina. Szczególnie wyraźnie widać to w Europie Północnej, gdzie rośnie akceptacja dla lekkich, odpornych na stłuczenie butelek PET z wysoką zawartością recyklatu. Badania rynkowe potwierdzają ten kierunek, wskazując, że odpowiednio zaprojektowane opakowanie może pomóc dotrzeć do nowych grup konsumentów i wzmocnić wizerunek marek winiarskich.
Według raportu Wine Packaging Market Report 2024 przygotowanego przez IMARC Group, globalny rynek opakowań do wina napędza rosnące zapotrzebowanie na rozwiązania zrównoważone i lekkie. Równolegle, w badaniu Sustainable Product Packaging firmy doradczej Simon-Kucher podkreślono, że 63 proc. respondentów postrzega marki stosujące zrównoważone opakowania bardziej pozytywnie. Z perspektywy producentów i detalistów wina oznacza to realny potencjał dodatkowego biznesu przy wykorzystaniu alternatywnych formatów opakowaniowych.
W tym kontekście butelki PET, charakteryzujące się niską masą, korzystnym bilansem energetycznym oraz wysoką recykowalnością, wpisują się w aktualne kryteria zrównoważonego opakowania. Jednocześnie obniżają bariery wejścia dla nowych konsumentów i ułatwiają obsługę logistyczną w całym łańcuchu dostaw. Przykłady wdrożeń w krajach nordyckich pokazują, że zmiana materiału opakowaniowego może przełożyć się zarówno na poszerzenie grup docelowych, jak i na ograniczenie śladu węglowego.
Nowy format opakowania, nowe grupy klientów
We współczesnym ujęciu zrównoważone opakowanie definiuje się przede wszystkim przez niską masę własną, sprzyjający bilans energetyczny oraz wysoką przydatność do recyklingu. Butelki PET spełniają te kryteria, stając się alternatywą wobec szkła w segmentach, w których liczy się mobilność, wygoda użytkowania i niższy ślad środowiskowy.
Doświadczenia z krajów nordyckich pokazują rosnącą akceptację konsumentów dla tego typu rozwiązań. Heidi Melén-Aalto, dyrektor ds. projektowania i rozwoju opakowań w firmie Anora, wiodącym domu marek wina i alkoholi w regionie nordyckim z siedzibą w Helsinkach, wskazuje - Reakcja konsumentów na butelki PET do wina jest generalnie pozytywna, szczególnie wśród osób świadomych ekologicznie, nastawionych na wygodę oraz młodszych konsumentów wina. Gdy konsumenci rozumieją, że PET jest bezpieczny, podlega recyklingowi, wiąże się z niską emisją CO2 i nie pogarsza smaku win przeznaczonych do krótkiego przechowywania, akceptacja rośnie znacząco.
Istotnym czynnikiem jest również obniżenie barier wejścia dla nowych użytkowników. Lekkość i odporność na stłuczenie ułatwiają korzystanie z butelek PET w sytuacjach, w których szkło jest mniej praktyczne. - Butelki PET pomagają docierać do nowych grup docelowych. Ich niska masa i niełamliwa konstrukcja przemawiają do bardziej okazjonalnych konsumentów wina oraz osób prowadzących mobilny styl życia. Silna narracja związana ze zrównoważonym charakterem PET przyciąga konsumentów proekologicznych, poszukujących rozwiązań o mniejszym wpływie na środowisko – podkreśla Melén-Aalto.
W efekcie wina rozlewane do butelek PET trafiają do szerokiego spektrum odbiorców, od nabywców wrażliwych cenowo i nastawionych na ekologiczne rozwiązania, poprzez konsumentów spożywających wino w plenerze, na wydarzeniach i w podróży, aż po osoby starsze, dla których ciężkie szklane butelki stają się coraz trudniejsze w codziennym użytkowaniu.
Dodatkowe możliwości projektowe i nowe zastosowania
W porównaniu z puszkami aluminiowymi czy systemami typu bag-in-box, butelki PET oferują znacznie większą swobodę projektowania kształtu, powierzchni i barwy. Umożliwia to tworzenie niestandardowych form, które wyróżniają wino na półce i poprawiają widoczność marki w konkurencyjnych kanałach sprzedaży. Charakterystyczny design może przyciągać konsumentów, dla których wygląd opakowania odgrywa kluczową rolę w decyzji zakupowej.
Znaczenie mają również niestandardowe pojemności, takie jak 330 ml czy 187 ml, które otwierają nowe pola zastosowań, w tym w lotnictwie, cateringu, na imprezach masowych czy w akcjach promocyjnych. Rozwiązania takie jak zintegrowane uchwyty, elementy dozujące lub specjalistyczne zamknięcia mogą sprzyjać tworzeniu nowych okazji konsumpcyjnych poza tradycyjnym kontekstem spożywania wina.
Butelki PET projektowane na zamówienie mogą stać się integralnym elementem tożsamości marki, komunikując wartości takie jak nowoczesność, miejski charakter czy eksperymentalne podejście do kategorii. Dla producentów oznacza to możliwość budowania rozpoznawalności nie tylko poprzez etykietę, ale też sam kształt i funkcjonalność opakowania.
Lekka butelka, prosty proces wdrożenia
Przykładem wdrożonego na rynek rozwiązania jest butelka PET o klasycznym, eleganckim kształcie typu Bordeaux, opracowana przez austriackiego producenta Alpla. Butelka waży zaledwie 50 g, co przekłada się na niższe zużycie energii w całym cyklu życia w porównaniu ze szkłem, a jednocześnie może być wytwarzana w 100 proc. z materiału pochodzącego z recyklingu.
Zależnie od poziomu udziału recyklatu, możliwe są oszczędności emisji CO2 sięgające do 50 proc. w stosunku do tradycyjnej butelki szklanej. Nawet w wariancie bez recyklatu emisje pozostają o 38 proc. niższe niż w przypadku szkła. Pierwsza generacja butelki PET nie wymaga dodatkowego powlekania i zapewnia utrzymanie wysokiej jakości wina przez okres do sześciu miesięcy. Wersja z ultracienką powłoką z dwutlenku krzemu, obecnie w fazie testów, ma umożliwić dalsze wydłużenie trwałości produktu. Oba warianty butelek są w pełni przetwarzalne w istniejących systemach recyklingu PET.
Butelka PET Alpla jest kompatybilna ze standardowymi aluminiowymi zakrętkami i może być stosowana na konwencjonalnych liniach rozlewniczych w typowych pojemnościach, takich jak 1 l, 0,75 l oraz 187 ml. Konieczne dostosowania, dotyczące m.in. systemów podawania, parametrów ciśnieniowych czy drobnych nastaw, są relatywnie proste i przy odpowiednim przygotowaniu zazwyczaj mogą zostać wdrożone w ciągu około pół dnia.
Prędkości napełniania są nieco niższe w porównaniu z butelkami szklanymi, jednak siła kompresji wymagana do zakręcania aluminiowych zamknięć dla butelek PET, na poziomie 700–800 N, jest istotnie niższa niż w przypadku szkła. Może to mieć znaczenie dla obciążenia elementów maszyn i energochłonności procesu zamykania.
W ofercie dostępnych jest sześć pojemności od 1,5 l do 187 ml, a wykonanie projektów indywidualnych jest technicznie możliwe. Z ekonomicznego punktu widzenia zastosowanie PET staje się opłacalne przy wielkościach serii rzędu 50 000–100 000 sztuk, przy czym w zależności od kosztów energii i cen zakupu surowców możliwe są oszczędności kosztowe sięgające do 30 proc. w porównaniu z analogicznymi opakowaniami szklanymi.
Szersze zastosowania i perspektywy dla butelek PET
Butelki PET tego typu nadają się do rozlewu win białych i czerwonych, wariantów bezalkoholowych, napojów typu spritz, niektórych mocniejszych alkoholi oraz soków, o ile nie jest wymagana technologia gorącego napełniania. Niska masa, odporność mechaniczna oraz dobre właściwości paletyzacyjne upraszczają logistykę i magazynowanie na kolejnych etapach łańcucha dostaw.
Obecnie butelka PET Alpla jest dostępna w austriackich sieciach handlowych pod marką wina Heuriger producenta Wegenstein. Zapowiadane są kolejne produkty oraz wejścia na nowe rynki, co może przełożyć się na dalsze upowszechnianie tego formatu w segmencie win młodych i wyrobów specjalnych.
Coraz większa liczba producentów wina postrzega PET jako uzupełnienie dotychczasowej strategii opakowaniowej, wykorzystywane dla win przeznaczonych do szybkiej konsumpcji, edycji limitowanych lub projektów marketingowych. Korzyści obejmują redukcję kosztów, obniżenie śladu węglowego oraz możliwość zastosowania opakowań w pełni recyklingowalnych, z udziałem surowca wtórnego sięgającym nawet 100 proc. Zdaniem Heidi Melén-Aalto - Połączenie tych trendów sprawia, że PET staje się formatem przyszłości o znaczeniu głównego nurtu, a nie niszowym rozwiązaniem.
Lekkie, zrównoważone i odporne na stłuczenie butelki PET zyskują na znaczeniu także w segmencie wina, umożliwiając producentom i detalistom dotarcie do młodych, mobilnych i proekologicznych konsumentów.
