Drukuj

Jak inteligentne mogą być opakowania?

Jak inteligentne mogą być opakowania?
Internet rzeczy (ang. Internet of Things - IoT) ma rewolucyjny wpływ na funkcjonowanie społeczeństwa. Jednak jego nazwa może być myląca. Wbrew pozorom nie jest on internetem „rzeczy” jako takich, lecz danych.

Internet rzeczy to nowa, "inteligentna era", która oferuje możliwość korzystania z najnowocześniejszych technologii nowej generacji. Istota IoT, który już teraz opisywany jest jako „internet przyszłości”, tkwi nie tyle w samych urządzeniach, ile w drzemiącym w nich potencjale, jakimi są gromadzone i wysyłane przez nie dane. Jednym z przejawów najnowszych technologii wpisujących się w idee IoT, które zmieniają sposób funkcjonowania poszczególnych branż, są inteligentne czujniki coraz częściej stosowane w sektorze opakowaniowym.

W ciągu minionych dwóch dekad popularność opakowań aktywnych (active packaging) w istotny sposób wymusiła zmianę paradygmatu opakowalnictwa. Dotychczasowa pasywna funkcja ochronna opakowania, rozumiana jako bierna bariera chroniąca żywność przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi, zastąpiona została ochroną aktywną. Opakowania aktywne zdefiniowano jako systemy, które aktywnie zmieniają warunki panujące wewnątrz opakowania w celu przedłużenia okresu przydatności do spożycia oraz zachowania wyjściowej jakości i właściwości sensorycznych żywności. Istnieje szereg zadań, które już obecnie bądź w najbliższej przyszłości realizować będą opakowania nowej generacji. Niektóre podnoszą walory smakowe produktu, jak np. opakowanie, które dzięki powłoce z unieruchomionym enzymem rozkłada obecny w sokach cytrusowych gorzki glikozyd naryngininę. Powszechnie znane są opakowania przeciwdziałające sklejaniu pakowanego w postaci plasterków sera, czy też opakowania przeciwdziałające tworzeniu zamglenia, psującego atrakcyjny wygląd produktu. Użyteczne są powłoki do gotowych do spożycia surówek i sałatek owocowych, przepuszczalne dla gazów. Istnieją już opakowania, które w zewnętrznej powłoce, ściśle izolowanej od osłanianego produktu, zawierają fumiganty o niewielkiej toksyczności. Zadaniem tych opakowań jest odstraszanie owadów w czasie transportu i przechowywania.

Użycie czujników inteligentnych w opakowaniach do żywności zmienia funkcjonalność poszczególnych opakowań, czyniąc je "inteligentnymi", co można zdefiniować jako opakowania monitorujące wewnętrzne lub/i zewnętrzne otoczenie produktu oraz pozwalające precyzyjniej określić zmiany jakości produktu w czasie przechowywania, w porównaniu do np. umieszczonej na etykiecie dacie przydatności do spożycia.

Opakowania inteligentne wyróżniają się zdolnością do uzyskiwania, przetwarzania i przekazywania informacji oraz jej przechowywania. Inteligentnym opakowaniem będzie więc takie, które wyposażone jest w funkcje umożliwiające śledzenie produktu w łańcuchu logistycznym lub monitorowanie środowiska wewnętrznego i zewnętrznego opakowania, a także umożliwiające komunikowanie się z konsumentem. Opakowanie inteligentne może więc nie tylko monitorować jakość i bezpieczeństwo produktu, ale również przekazywać potencjalnemu konsumentowi lub producentowi informację o jego stanie.

Szacuje się, iż do 2022 rynek czujników inteligentnych osiągnie niebagatelną wartość 60 miliardów dolarów. Jest to dowód na olbrzymi wzrost branży. Czujniki rozpoznające i reagujące na dotyk, temperaturę, pozycję, ruch i ciśnienie, w istotny sposób zmieniają sposób pakowania, przechowywania i wprowadzania do obrotu produktów.