Szkło jako materiał opakowaniowy + komentarz

Organizacja FEVE, zrzeszająca producentów opakowań szklanych, przeprowadziła badania preferencyjne wśród konsumentów. Dotyczyły one szkła jako materiału opakowaniowego i tego jak jest ono postrzegane przez konsumentów.

Badanie objęło 17 europejskich krajów, w tym Polskę. Ankieta wskazała, że europejscy konsumenci preferują szkło, chociaż nie jest ono tak rozpowszechnione jak by tego oczekiwali. Niekiedy mają wręcz problem z tym, żeby nabyć swój produkt w opakowaniu szklanym. Niemal trzy czwarte z nich (74 proc.) zarekomendowałoby szkło jako lepszy od innych konkurencyjnych materiał opakowaniowy.
W Polsce ta rekomendacja wyniosła 89 proc. i jest jedną z największych w Europie. Szkło jest też postrzegane jako najbardziej „zielony” materiał opakowaniowy. Jako najbardziej przyjazny środowisku materiał opakowaniowy widzi szkło ponad połowa europejskich konsumentów.

Ankietowanym zadano pytanie. Poproszono ich by spośród wielu materiałów opakowaniowych wskazać te najbardziej i najmniej przyjazne dla środowiska. Wśród najbardziej przyjaznych środowisku wymieniano opakowania szklane (47 proc. wskazań), kartonowe (34 proc.), z tworzyw sztucznych (7 proc.), opakowania typu bag in box (5 proc.). Zdaniem ankietowanych najmniej przyjazne środowisku okazały się natomiast opakowania tworzywowe (50 proc.), metalowe pojemniki (16 proc.), metalowe puszki (12 proc.), opakowania bag in box (9 proc.), opakowania kartonowe (8 proc.), opakowania szklane (5 proc.).

Na to samo pytanie Polacy odpowiedzieli podobnie jak europejska reszta. W ich ocenie w zestawieniu najbardziej przyjaznych środowisku opakowań dominują szklane (46 proc. wskazań) i kartonowe (36 proc.). Najmniej przyjazne to z kolei wedle naszych rodaków opakowania z tworzyw sztucznych (65 proc.) i opakowania metalowe (10 proc.).

Szkło zostało też uznane za materiał generujący najmniejszą ilość zanieczyszczeń (32 proc. w Europie i 27 proc. w Polsce). Tworzywa oceniono natomiast jako materiał generujący największą ilość zanieczyszczeń (71 proc. w Europie i 75 proc. w Polsce). Zero procent w tym pytaniu oznaczało, że materiał nie generuje zanieczyszczeń , a 100 proc., że generuje maksymalną ich ilość.

To na co twórcy ankiety z FEVE zwrócili szczególną uwagę przy analizie otrzymanych danych, to fakt, że konsumenci nie postrzegają szkła jako będącego tak „zielonym”, jak w rzeczywistości ono jest. Innymi słowy, chociaż udowodnili, że oceniają szkło za przyjazne środowisku, to jednak nie w takim stopniu w jakim faktycznie ono jest przyjazne. Pomimo, że można je poddać recyklingowi w 100 proc. i nieskończoną ilość razy, to badani nadal uważają, że istnieje pewna składowa część szkła, której nie można skierować do recyklingu.

W badaniu chciano też sprawdzić świadomość konsumentów w odniesieniu do ryzyka interakcji pomiędzy produktem a opakowaniem. W ocenie badanych największe ryzyko takiej interakcji występuje przy pakowaniu żywności w opakowania z tworzyw sztucznych (57 proc. to średnia europejska, wśród Polaków takie zdanie miało 53 proc. przepytywanych). Najmniejsza interakcja przypisana została szkłu (uznało tak 12 proc. konsumentów w Europie i 9 proc. Polaków). Panuje więc przekonanie, że ryzyko interakcji pomiędzy opakowaniem szklanym a jego zawartością jest bardzo ograniczone.

FEVE zauważyło też, że szkło jest najczęściej używanym i preferowanym materiałem do produktów alkoholowych, ale jednocześnie jest rzadko stosowane jako materiał opakowaniowy dla wody i produktów mlecznych. Zaskakujący był też wysoki poziom preferencji konsumentów w odniesieniu do opakowań szklanych. Jednak pomimo tego, że te preferencje dla szkła jako materiału opakowaniowego dla produktów alkoholowych, wody, soków i produktów mlecznych są wysokie, to nie we wszystkich kategoriach oczekiwania przekładają się na faktyczne użytkowanie.

- Brak dostępności produktów w opakowaniach szklanych jest jednym z powodów niestosowania produktów w tego typu opakowaniach. Konsumenci często nie znajdują w sklepach ich ulubionych produktów w opakowaniach szklanych – przyznają przedstawiciele FEVE, analizujący wyniki swej ankiety.

Dlaczego jednak w ogóle konsumenci sięgają po opakowania szklane?

Głównym wymienianym przez nich powodem była ochrona smaku, bezpieczeństwo dla zdrowia oraz fakt, że szkło jest przyjazne dla środowiska.

W kwestii ochrony smaku produktu, ankietowani podkreślali, że szklane opakowanie pozwala dostarczyć „prawdziwy smak” - dokładnie taki jak jest zamierzony. W ich opinii szkło nie traci również na wartości, nie koroduje, nie plami się, nie traci koloru dzięki czemu produkt w nim zawarty jest zawsze tak świeży jak był w trakcie jego pakowania. W odróżnieniu od innych materiałów opakowaniowych, produkty zapakowane w szkło nie reagują z wewnętrzną plastikową warstwą.

Komentarz:
Badanie jest ciekawe, ale nie uwzględnia jednej istotnej rzeczy. Chyba celowo. Mianowicie opakowania szklane wciąż pozostają najdroższymi opakowaniami, a konsumenci oprócz świadomości ekologicznej, designerskiej i każdej innej przemawiającej za szkłem, posiadają jeszcze świadomość finansową. I choćby w badaniach ankietowych przypisywali szkłu same superlatywy, to i tak gdy przyjdzie do podjęcia decyzji o zakupie produktu, to „zagłosują” portfelem, a nie troską o ekologię czy piękny wygląd chowanej do lodówki butelki od mleka.

Zresztą wskazany aspekt, to jedna z ułomności wszelkich badań konsumenckich, o których oczywiście doskonale wiedzą badacze, pewnie wiedzą zamawiające je firmy, ale nie zawsze wiedzą obywatele, w stosunku do których badania są formą kształtowania zachowań. Przepytywani deklarują w nich bowiem pożądane postawy, niekiedy bardzo nonkonformistyczne, podczas gdy realnie, po cichu z dala od ankieterskiego wzroku, przyjmują postawy dużo mniej skomplikowane. Jedyne co w takim przypadku może badanie, to albo w podejmowanych przez nich decyzjach utwierdzać, albo wywoływać dyskomfort.

Opakowania szklane raczej na zawsze pozostaną kojarzone z wyrobami luksusowymi z tzw. wyższej półki. Picie wody jest koniecznością, choć może być również przyjemne. Przede wszystkim jednak to obowiązek i okoliczności zewnętrzne nie są tu sprawą pierwszorzędną. Stąd woda rozlewana jest w dużo mniej urodziwe od szklanych opakowania z tworzyw sztucznych. Z kolei picie dobrego wina koniecznością już nie jest i wiąże się z rytuałem oraz stosowną celebrą. A te wymagają oprawy, którą przynosi m.in. jakość opakowania - koniecznie w takich wypadkach szklanego.

Wydaje się więc, że granice między wzajemnym przenikaniem się opakowań szklanych a pozostałych zostały już dawno temu jasno wytyczone. Choć oczywiście nie będzie brakować wypadów poza te granice. Będziemy więc widzieć piwo w butelce PET i jogurt w luksusowym szklanym słoiku. Wciąż będą to jednak sympatyczne ciekawostki.