Folia w rolkach to jeszcze nie opakowanie

European Plastic Films (EuPF), grupa sektorowa European Plastics Converters reprezentująca europejskich producentów folii, wezwała Komisję Europejską do wycofania i zastąpienia przykładu w drugim wydaniu dokumentu Frequently Asked Questions dotyczącego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), opublikowanego 1 sierpnia 2026 r. Według EuPF przykład ten traktuje folię stretch jako opakowanie już w momencie sprzedaży na rolce i wskazuje producenta folii, a nie firmę owijającą paletę, jako odpowiedzialnego producenta. Organizacja argumentuje, że taka interpretacja nie jest zgodna z definicjami i celem PPWR, ze stanowiskiem 16 krajowych rejestrów opakowań ani z praktycznym sposobem organizacji odpowiedzialności. EuPF podkreśla, że folia dostarczana na rolce jest materiałem opakowaniowym i staje się opakowaniem dopiero w momencie zastosowania na ładunku.

EuPF wskazuje, że wyjaśnienie jest potrzebne obecnie, gdy rozporządzenie zaczęło być stosowane, 12 sierpnia 2026 r. Organizacja uważa również, że ta sama argumentacja wykracza poza folię stretch i dotyczy innych elastycznych materiałów do opakowań transportowych dostarczanych na rolce lub w formie pasm.

„Rolka folii jest surowcem do operacji pakowania, a nie gotowym opakowaniem. Ma metry bieżące, szerokość i grubość, ale jej rozmiar i kształt jako opakowania są określane przez klienta, który zamawia i projektuje jednostkę ładunkową, a nie przez producenta folii. Firma, która decyduje, jak ładunek jest zabezpieczany, jest firmą, która tworzy opakowanie. To nie jest kwestia opinii, tak stanowi PPWR i to właśnie opublikowały już krajowe rejestry” - powiedział Thomas De Meester, Head of EuPF.

Operator owijania decyduje o formacie opakowania

PPWR definiuje opakowanie poprzez dwa warunki, które muszą być spełnione łącznie: dany przedmiot musi pełnić funkcję opakowaniową oraz musi być możliwe odróżnienie go według formatu opakowania, czyli rozmiaru i kształtu konkretnej jednostki opakowaniowej. EuPF wskazuje, że rozmiar i kształt, a także parametry techniczne, takie jak odporność, elastyczność i zawartość PCR, są określane przez klienta zamawiającego opakowanie. Powstają one na stanowisku owijania i są determinowane przez wymiary ładunku, liczbę warstw oraz współczynnik wstępnego rozciągu.

EuPF odwołuje się do załącznika I do PPWR, który wymienia papier pakowy sprzedawany oddzielnie podmiotom gospodarczym jako przykład przedmiotu niebędącego opakowaniem. Organizacja argumentuje, że folia dostarczana na rolce klientowi biznesowemu stanowi tę samą sytuację, a definicja opakowania jest neutralna materiałowo, więc papier i tworzywo sztuczne nie powinny być klasyfikowane odmiennie. EuPF zauważa też, że załącznik I traktuje rdzeń rolki jako opakowanie, a nawiniętą folię jako produkt znajdujący się wewnątrz, co w ocenie organizacji ma sens tylko wtedy, gdy sama folia nie jest gotowym opakowaniem.

Grupa odwołuje się również do art. 16 PPWR, zatytułowanego „Obowiązki informacyjne dostawców opakowań lub materiałów opakowaniowych”. Zdaniem EuPF przepis ten ustanawia odrębny i lżejszy zestaw obowiązków dla podmiotów dostarczających materiał opakowaniowy, a nie wprowadzających gotowe opakowanie do obrotu, przy czym folia na rolce jest najczytelniejszym przykładem tej kategorii.

Według EuPF FAQ wydaje się w tym punkcie również niespójne. Kilka wierszy powyżej kwestionowanego przykładu stwierdza, że opakowanie ma postać ostateczną tylko wtedy, gdy może być użyte jako opakowanie transportowe bez dodatkowych komponentów. Folia na rolce nie spełnia tego warunku, ponieważ jest dodawana do załadowanej palety. W przypadku opakowań niemarkowych FAQ pyta, kto decyduje o specyfikacjach projektowych. EuPF zauważa, że gramatura lub grubość, współczynnik wstępnego rozciągu, liczba warstw oraz wzór owijania są określane przez operatora owijającego ładunek, a nie przez producenta folii.

Możliwy wpływ na cele PPWR

EuPF argumentuje, że interpretacja Komisji utrudniłaby producentom folii, jeśli zostaliby uznani za producentów opakowań, spełnienie wszystkich obowiązków przypisanych tej roli w PPWR. Dotyczy to w szczególności szczegółowych wymogów minimalizacji opakowań określonych w art. 10. W ocenie EuPF konieczne byłoby wprowadzenie wyłączenia dla producentów folii, ponieważ nie kontrolują oni grubości, współczynnika wstępnego rozciągu ani liczby warstw determinujących minimalizację, podobnie jak nie kontrolują rozmiaru i kształtu samego opakowania.

Organizacja stwierdza również, że przeniesienie odpowiedzialności z operatora owijającego paletę osłabiłoby wpływ rozporządzenia na minimalizację, ponieważ podmiot gospodarczy, który decyduje, ile folii zostanie użyte na każdym ładunku, nie ponosiłby odpowiedzialności za ten wybór. EuPF dodaje, że art. 24 dotyczący nadmiernego opakowania nie kompensowałby tego problemu, ponieważ nadmierne użycie folii stretch nie jest kwestią współczynnika pustej przestrzeni. Zdaniem grupy skutki te trudno pogodzić z zapobieganiem powstawaniu odpadów opakowaniowych, jednym z centralnych celów PPWR.

EuPF wskazuje także na recyklingowalność. Jeśli producent folii zostałby uznany za producenta opakowania, oczekiwano by od niego spełnienia wymogów projektowania pod kątem recyklingowalności związanych z tą rolą, choć nie ma on kontroli nad etykietami i klejami etykietowymi nanoszonymi na folię po owinięciu palety. EuPF zauważa, że zarówno etykiety, jak i kleje istotnie wpływają na recyklingowalność, co uznano w normach opracowanych dla elastycznych opakowań z PE i PP w ramach wniosku normalizacyjnego M/584 dotyczącego recyklingu tworzyw sztucznych i tworzyw sztucznych z recyklingu.

Krajowe rejestry prezentują odmienne stanowisko

25 czerwca 2026 r. rejestry i właściwe organy 16 państw członkowskich, zorganizowane w European Network of Packaging Registers (EUNR), opublikowały wspólne wyjaśnienie dotyczące tego, kto jest odpowiedzialnym producentem. Według EuPF dokument jest jednoznaczny w odniesieniu do folii: tam, gdzie opakowanie uzyskuje ostateczną postać dopiero przy napełnianiu, łańcuch dostaw zaczyna się od napełniania. Ten sam dokument wyraźnie opisuje folie stretch, termokurczliwe i spożywcze jako materiały opakowaniowe.

EuPF wskazuje, że przykład Komisji pozostaje zatem w sprzeczności ze stanowiskiem organów prowadzących rejestrację, sprawozdawczość i egzekwowanie przepisów w państwach członkowskich. Organizacja stwierdza także, że w praktyce opłata z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta za folię stretch do palet jest obecnie fakturowana w niemal wszystkich państwach członkowskich firmie owijającej paletę, a nie producentowi folii.

Ryzyko wielu producentów dla jednej jednostki transportowej

EuPF zauważa, że FAQ nie jest prawnie wiążące. Organizacja argumentuje jednak, że gdy odpowiedzialność jest niejasna, firmy będą się zabezpieczać. Jeśli FAQ nie zostanie skorygowane, producenci folii wskazani przez Komisję jako producenci opakowań mogą rejestrować się i występować o zezwolenia w każdym państwie członkowskim, do którego dostarczają produkty.

Organizacja stwierdza, że ten sam problem dotyczy producentów innych materiałów do opakowań transportowych dostarczanych na rolce lub w formie pasm, w tym folii termokurczliwej i kapturów termokurczliwych, taśm klejących i spinających, taśm do opasywania, zabezpieczeń krawędzi i narożników, przekładek i arkuszy antypoślizgowych, siatek i wypełniaczy pustych przestrzeni oraz płaskich wykrojów z tektury falistej. Jednocześnie operatorzy owijania, poinformowani przez swoje krajowe rejestry, że pozostają odpowiedzialni, nie mogliby usunąć poszczególnych komponentów opakowaniowych z deklaracji, która już obejmuje całą załadowaną i zabezpieczoną paletę. EuPF wskazuje, że prowadziłoby to do wielu rejestracji, wniosków o zezwolenia, raportów tonażowych oraz, w wielu przypadkach, wielokrotnych opłat za ten sam komponent opakowaniowy.

Grupa podnosi również kwestie egzekwowania przepisów. Folia na owiniętej palecie nie ma oznaczenia, producent nie może przypisać swojej produkcji według państw członkowskich, a deklaracje są mierzone na różnych podstawach i nie da się ich uzgodnić. EuPF wskazuje, że rozwiązanie jest przedstawiane jako uproszczenie, ponieważ producentów folii jest mniej niż użytkowników folii, lecz w praktyce dodałoby ono zarejestrowanego producenta do każdego łańcucha dostaw dla materiału, który obecnie jest deklarowany raz.

Rekomendacje EuPF

• Drugi przykład w rozdziale II, pytanie 5 FAQ do PPWR, wydanie drugie, powinien zostać wycofany.
• Powinien zostać zastąpiony wyjaśnieniem, że folia dostarczana na rolce jest materiałem opakowaniowym w rozumieniu art. 16, że opakowanie powstaje w momencie naniesienia folii na jednostkę ładunkową, a producentem jest operator zabezpieczający ładunek.
• To samo wyjaśnienie powinno zostać rozszerzone na inne materiały do opakowań transportowych dostarczane na rolkach lub w formie pasm.
• To samo brzmienie powinno zostać użyte w nadchodzącym komunikacie Komisji, aby organy nadzoru rynku i krajowe rejestry otrzymały jedną spójną instrukcję.

EuPF deklaruje, że popiera cele PPWR i jest gotowa współpracować z Komisją w technicznych aspektach stabilizacji palet, w tym w zakresie danych aplikacyjnych dotyczących współczynników wstępnego rozciągu, redukcji grubości i optymalizacji liczby warstw.

Na razie bez zmian dla klientów

EuPF wskazuje, że nic nie zmienia się we współpracy między producentami folii a ich klientami. Producenci folii będą nadal dostarczać informacje i dokumentację potrzebne klientom do ich własnych zapisów zgodności, zgodnie z wymogami art. 16 dotyczącymi dostawców materiałów opakowaniowych. Jeśli brzmienie FAQ pozostanie niezmienione, EuPF zapowiada, że niezwłocznie zwróci się do uczestników łańcucha wartości, aby uzgodnić sposób przekazywania wymaganych dowodów wzdłuż łańcucha dostaw.