Matiq i Tomra: pełna przejrzystość w sortowni w Sheffield

Matiq Group Ltd. (Matiq), niezależna firma recyklingowa z Sheffield w Wielkiej Brytanii, postawiła sobie za cel prowadzenie jednej z najbardziej zaawansowanych sortowni na świecie. Dążąc do pełnej widoczności całego procesu sortowania, Matiq wyposażył swoją sortownię odpadów (MRF) Garter Street, o wydajności do 250 000 ton rocznie, w 14 sorterów Tomra Autosort, 14 analizatorów odpadów opartych na technologii PolyPerception oraz rozwiązania cyfrowe Tomra. Technologie te dostarczają w czasie rzeczywistym danych umożliwiających optymalizację wydajności, weryfikację jakości i lepszą kontrolę nad pracą zakładu.

Dynamicznie rozwijające się przedsiębiorstwo, wcześniej znane jako Direct Special Metals, w czerwcu 2026 r. zmieniło nazwę na Matiq. Prowadzi zakłady w Sheffield, Gateshead i Grimsby, przetwarzając odpady komunalne oraz odpady komercyjne i przemysłowe (C&I) dla klientów z sektora publicznego i prywatnego. Do 2029 r. Matiq zamierza osiągnąć w Wielkiej Brytanii moce przerobowe na poziomie miliona ton rocznie.

W Garter Street, siedzibie firmy Matiq, mieszane suche odpady surowcowe ze zbiórki przydomowej oraz od klientów C&I z północnej Anglii i regionu Midlands sortowane są na dziesięć frakcji docelowych, m.in. włókna, tworzywa sztuczne i metale, które sprzedawane są przetwórcom w Wielkiej Brytanii i za granicą. Materiał, którego nie można poddać recyklingowi, przetwarzany jest na paliwo z odpadów (RDF) i stałe paliwo wtórne (SRF), dzięki czemu nie trafia na składowiska.

Wyższe wymagania jakościowe i nowe przepisy

Operatorzy sortowni w Wielkiej Brytanii mierzą się z coraz bardziej rygorystycznymi wymaganiami jakościowymi ze strony klientów i organów regulacyjnych. Przetwórcy i samorządy oczekują powtarzalności, a dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń zostały zaostrzone dla każdej frakcji produkowanej przez Matiq. Brytyjski system rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR) za opakowania oraz angielska reforma Simpler Recycling, ujednolicająca zbiórkę odpadów z gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, zmieniają również skład materiału trafiającego do sortowni. W efekcie klienci coraz częściej oczekują szczegółowych danych o tym, co zawiera ten materiał i w jaki sposób jest przetwarzany.

Anthony Holley, dyrektor generalny Matiq, komentuje: „Klienci potrzebują dowodów dotyczących składu, a nie zapewnień. Obecnie możemy pokazać każdemu klientowi, co znajdowało się w jego materiale, frakcja po frakcji, łącznie z poziomem zanieczyszczeń. Następnie pokazujemy, co się z nim stało: co odzyskaliśmy, w jakiej jakości i co trafiło do RDF lub SRF. Jako niezależne MŚP konkurujące z dużo większymi zintegrowanymi grupami nie możemy wygrywać samym tonażem. Wyróżniamy się dokładnością, uzyskiem i danymi, dlatego musieliśmy zainwestować zarówno w samą technologię sortowania, jak i w możliwość precyzyjnego pomiaru jej działania”.

Sortowanie i analiza materiału w jednym procesie

Od uruchomienia zakładu na początku 2025 r. Garter Street pracuje w oparciu o technologię Tomra Autosort. Do niedawna jednak jakość kontrolowano za pomocą okresowego ręcznego pobierania próbek, przez co szczegółowy skład materiału między próbkami pozostawał w dużej mierze nieznany, a problemy z dostarczanymi partiami często wykrywano dopiero po przetworzeniu materiału.

We wrześniu 2026 r. Matiq zakończył rozbudowę zakładu, dodając trzy sortery Autosort, co zwiększyło ich liczbę do 14, oraz instalując na linii 14 analizatorów odpadów PolyPerception. Autosort, wielofunkcyjny sorter firmy Tomra, przeznaczony jest do obsługi złożonych, mieszanych strumieni materiałów przy wysokiej przepustowości.

14 analizatorów odpadów PolyPerception zainstalowano w kluczowych punktach zakładu; obejmują one zarówno materiał wejściowy, jak i posortowane frakcje wyjściowe. Za pomocą kamer analizują i klasyfikują materiał na przenośnikach taśmowych w czasie rzeczywistym, zapewniając Matiq ciągły wgląd w skład materiału, wskaźniki odzysku i straty. PolyPerception, w której Tomra posiada 51% udziałów, wprowadziła niedawno nową platformę AI przekształcającą te dane w informacje operacyjne. Operatorzy mogą zadawać pytania dotyczące danych zakładu w języku naturalnym, np. o to, jak zmiana ustawień linii wpłynęła na czystość frakcji. Mogą również wyszukiwać w strumieniu materiału elementy problematyczne, takie jak baterie i e-papierosy.

14 analizatorów odpadów PolyPerception zainstalowano w kluczowych punktach zakładu

„Technologia Tomra i poziom wsparcia mają potwierdzone wyniki w brytyjskich sortowniach naszej skali” – mówi Holley. „Potrzebowaliśmy urządzeń, które będą niezawodnie pracować przy 4000 ton tygodniowo, dzień po dniu. Dzięki PolyPerception chcieliśmy uzyskać ciągłą, obiektywną analizę materiału na taśmie zamiast okresowego ręcznego pobierania próbek. Jeśli chce się udowodnić jakość klientowi lub organowi regulacyjnemu, trzeba być w stanie ją zmierzyć”.

Monitorowanie i sterowanie całą linią w czasie rzeczywistym

Oprócz analizatorów odpadów Matiq korzysta z rozwiązań cyfrowych Tomra. System Tomra Local Control umożliwia sterowanie wszystkimi sorterami Autosort w zakładzie z dyspozytorni. Operatorzy widzą status, alarmy i trendy wydajności każdej maszyny, aktualizowane co sekundę, i mogą zmieniać ustawienia lub przełączać programy sortowania na całej linii bez konieczności podchodzenia do poszczególnych urządzeń. Tomra Insight, chmurowa platforma danych firmy Tomra, wspiera optymalizację opartą na danych i śledzenie wydajności. Zespół Matiq ma dostęp do pulpitów i konfigurowalnych raportów Insight z dowolnego miejsca. Platforma zapewnia także serwisantom Tomra zdalny dostęp do danych maszyn, umożliwiając wykrywanie potencjalnych problemów i planowanie konserwacji, zanim awaria doprowadzi do przestoju. Matiq korzysta również z pakietu serwisowego Tomra.

„Nasi operatorzy widzą wszystkie sortery na jednym ekranie i mogą regulować całą linię bez wychodzenia z dyspozytorni” – mówi Holley. „Możemy reagować szybciej, a zespół spędza mniej czasu na chodzeniu po zakładzie. Tomra Insight daje nam i inżynierom Tomra ten sam obraz pracy każdego urządzenia, dzięki czemu możemy wcześnie wykrywać problemy i planować konserwację, zanim maszyna przestanie działać”.

Analityka odpadów dla pełnej identyfikowalności

Dane z analizatorów odpadów PolyPerception w czasie rzeczywistym pozwalają operatorom Matiq reagować na zmiany składu materiału w trakcie zmiany. Jeśli do zakładu trafi partia złej jakości, można ją zidentyfikować, gdy znajduje się jeszcze na taśmie. Zespół może wtedy za pomocą Tomra Local Control natychmiast dostosować sortery na podstawie zmierzonych wartości.

Te same dane z analizatorów stanowią podstawę raportów analityki odpadów PolyPerception. Platforma automatyzuje proces pobierania próbek i generuje gotowe do audytu dowody jakości frakcji wyjściowych, wspierając realizację zaktualizowanych w 2024 r. wytycznych rządu Wielkiej Brytanii dotyczących pobierania próbek w zakładach przetwarzania materiałów w Anglii, których przestrzegania pilnuje Environment Agency, angielski organ ds. ochrony środowiska. Wytyczne dopuszczają wykorzystanie wizualnej detekcji opartej na AI do pobierania próbek, pod warunkiem że operatorzy wykażą, iż ich metodyka daje reprezentatywne wyniki. Klientom komunalnym raporty dostarczają szczegółowego zestawienia ich materiału i jego odzysku, które może służyć również do weryfikacji celów określonych w umowach.

Wyższe standardy dla niezależnych sortowni

Projekt wspiera także długoterminową strategię Matiq, polegającą na świadczeniu przejrzystych i rozliczalnych usług odzysku z mierzalnymi efektami. Jej podstawą jest ciągły, dokładny pomiar materiału, a Matiq traktuje Garter Street jako dowód, że niezależny operator może wyznaczyć branży wyższy standard dokumentowania jakości.

Gavin Russell, Area Sales Manager UK w Tomra Recycling, dodaje: „Matiq rozumie, że współczesne sortowanie nie polega już wyłącznie na identyfikacji materiałów, lecz na uzyskaniu pełnej przejrzystości i kontroli nad całym procesem. W to samo wierzymy w Tomra i cieszymy się, że możemy współpracować z Matiq przy realizacji tych ambitnych planów. Łącząc rozwiązania sortujące i cyfrowe Tomra z ciągłym pomiarem PolyPerception, Matiq dysponuje teraz danymi potrzebnymi do zwiększenia efektywności zakładu, obniżenia kosztów przetwarzania i udowodnienia jakości swoich frakcji wyjściowych. W miarę jak klienci i organy regulacyjne oczekują coraz więcej dowodów, takie podejście będzie miało coraz większe znaczenie dla operatorów sortowni”.

Holley podsumowuje: „Od początku projektu Tomra rozumiała, co chcemy osiągnąć. Nie tylko dostarczyli maszyny. Pomogli nam połączyć sortowanie, analizę i cyfrowe sterowanie, a od czasu instalacji nadal są zaangażowani, zapewniając serwis i pomoc w wykorzystaniu naszych danych do osiągnięcia maksymalnej wydajności w długim okresie. To stałe wsparcie daje nam zaufanie do zakładu na co dzień”.