Vector awards 2026 za zastosowania prowadników kablowych

Zwycięzcy 10. edycji konkursu igus, vector award 2026, zostali nagrodzeni za zastosowania prowadników kablowych w projektach z Niemiec, Wielkiej Brytanii i Holandii. Operator terminalu Cruise Port Rotterdam zdobył złotą nagrodę za system zasilania statków wycieczkowych w portach. Srebrna nagroda vector trafiła do Jenaer Antriebstechnik GmbH za precyzyjny system pozycjonowania w produkcji mikrochipów, natomiast Royal Ballet and Opera z Londynu otrzymał brązowego vectora za 37-metrową wieżę sceniczną z opuszczaną technologią multimedialną. Firma Membion GmbH, która opracowała bioreaktor membranowy do filtrowania mikrodrobin plastiku z wody pitnej, otrzymała zielonego vectora. Do jubileuszowej edycji konkursu, wyróżniającego kreatywne i zrównoważone zastosowania prowadników kablowych, igus otrzymał 424 zgłoszenia z 36 krajów.

Złoty vector za zasilanie brzegowe w porcie

Wiele miast portowych mierzy się z wysokim poziomem emisji spalin, gdy statki uruchamiają silniki w celu dostarczenia energii elektrycznej. Pomiary przeprowadzone przez Niemieckie Towarzystwo Ochrony Przyrody, Naturschutzbund, NABU, pokazują, że w terminalach jeden metr sześcienny powietrza może zawierać ponad 400 000 cząstek. Obciążenie emisjami jest do 80 razy wyższe niż na głównych szlakach transportowych.

Aby ograniczyć to zanieczyszczenie, operator terminalu Cruise Port Rotterdam dostarcza statkom wycieczkowym alternatywę w postaci zasilania brzegowego. Rozwiązanie redukuje emisje na miejscu do zera. Wyzwanie stanowiło jednak wykonanie połączenia, ponieważ statki oceaniczne różnią się znacząco wielkością i pozycją cumowania. Projektanci musieli więc zbudować mobilną jednostkę przyłączeniową do zasilania brzegowego.

Jednym z wymagań było poprowadzenie kabli energetycznych na długich przesuwach oraz ich ochrona przed solą i promieniowaniem UV. W aplikacji zastosowano mobilne gniazdo zasilania brzegowego igus, iMSPO. System można dostosować do wymagań nowoczesnych terminali. Współpracuje on z systemem szynowym, po którym porusza się wózek transportujący kable w prowadnikach rolkowych wykonanych z wysokowydajnego tworzywa sztucznego. Prowadniki poruszają się w pokrytych rynnach prowadzących w podłożu nabrzeża.

System może być dyskretnie zintegrowany z istniejącą infrastrukturą terminala i jest ledwo widoczny w codziennym użytkowaniu, dzięki czemu praca terminala nie jest zakłócana. Kable, które statek opuszcza na nabrzeże, są łączone za pomocą wózka. Pozwala to statkom wycieczkowym na wyłączenie generatorów diesla i uniknięcie emisji. Jury, składające się z ekspertów z dziedziny badań, przemysłu i prasy specjalistycznej, przyznało Cruise Port Rotterdam złotego vectora 2026.

Srebrny vector dla systemu pozycjonowania

Produkcja nowoczesnych mikrochipów stosowanych m.in. w smartfonach, samochodach elektrycznych i urządzeniach diagnostycznych wymaga maszyn zdolnych do umieszczania komponentów w zakresie pozycjonowania 0,1 µm. Dla porównania, ludzki włos jest około 700 razy grubszy.

Jenaer Antriebstechnik GmbH opracowuje rozwiązania pick & place do tego typu zadań precyzyjnych. Systemy firmy osiągają przyspieszenia do 100 m/s2 z powtarzalnością ±0,1 μm. Tak wysoka precyzja jest możliwa tylko wtedy, gdy komponenty maszyny nie powodują zakłócających wibracji.

Podczas prowadzenia kabli energetycznych i transmisji danych inżynierowie napotkali problem, ponieważ konwencjonalne prowadniki kablowe generowały zbyt duże wibracje w momencie łączenia się ogniw prowadnika. Ponadto wiele systemów powodowało zbyt duże ścieranie, co wykluczało ich zastosowanie w pomieszczeniach czystych.

Rozwiązaniem było zastosowanie systemu kompatybilnego z pomieszczeniami czystymi, igus e-skin flat, w połączeniu z przewodami chainflex. System minimalizuje siły zakłócające i wpływy tarcia, zapewniając wysoką dokładność oraz dynamiczne ruchy systemu wieloosiowego bez tarcia.

Brązowy vector za technikę sceniczną

Royal Ballet and Opera w Londynie to jedna z ważniejszych instytucji kulturalnych na świecie. Stały zespół tancerzy, śpiewaków i muzyków każdego roku daje na scenie około 250 występów. Nad sceną znajduje się 37-metrowa wieża, która może opuścić dwa kompletne zestawy, w tym kratownice oświetleniowe, aby umożliwić szybką zmianę sceny między różnymi produkcjami.

Setki kabli zasilających i transmisji danych muszą podążać za ruchem kratownic w dół do podłogi możliwie cicho, bez powodowania uszkodzeń lub zakłócania występu. Zmotoryzowane bębny kablowe zostały wykluczone ze względu na duże ilości kabli.

Już w 2000 roku projektanci zdecydowali się na rozwiązanie firmy igus, niestandardowy i oszczędzający miejsce system prowadnika kablowego zig-zag dla kratownic oświetleniowych w górnej maszynerii scenicznej. System działa niezawodnie i bezawaryjnie od ponad 25 lat.

W 2025 roku, przy wyposażaniu oświetlenia w technologię LED oraz zmianie wymagań dotyczących masy, obciążenia i konstrukcji, eksperci ponownie zwrócili się do igus. Jednym z wyzwań było wahadłowe odchylenie prowadników kablowych, które zostało znacznie zmniejszone dzięki przeciwbieżnemu układowi zig-zag. Masa skrzynek prowadzących została zmniejszona z 200 kg do 150 kg dzięki zoptymalizowanej konstrukcji wykorzystującej aluminium.

Obecnie zainstalowano 20 wstępnie zmontowanych prowadników kablowych z serii E4.56 z kablami chainflex, które transportują energię i dane do oświetlenia LED. Opera poprosiła igus o recykling starych prowadników kablowych, poprawiając w ten sposób bilans w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Zielony vector za filtrację wody

Bezpieczna woda pitna nie może być traktowana jako coś oczywistego, również w Niemczech. Coraz większa ilość mikrodrobin plastiku i pozostałości farmaceutycznych doprowadza konwencjonalne oczyszczalnie ścieków do granic ich możliwości technicznych, ponieważ cząsteczki są zbyt małe. „Podczas gdy niemiecki rząd zwiększa presję na oczyszczalnie ścieków, wprowadzając bardziej rygorystyczne limity w Narodowej Strategii Wodnej”, producenci technologii poszukują nowych opcji filtracji.

Jedną z takich firm jest Membion GmbH z Roetgen. Firma opracowuje bioreaktory membranowe, które wyglądają jak duże wiązki spaghetti. Ich filtry mają tak małe pory, że nawet bakterie i mikrodrobiny plastiku nie mogą się przez nie przedostać. W połączeniu ze sproszkowanym węglem aktywnym możliwe jest usuwanie mikrozanieczyszczeń, takich jak pozostałości farmaceutyczne.

Zautomatyzowana produkcja membran działa bezawaryjnie tylko wtedy, gdy kable, stale narażone na wilgotne warunki i znajdujące się w ograniczonych przestrzeniach montażowych, są niezawodnie chronione. Projektanci stosują prowadniki kablowe z serii igus E2 z przewodami chainflex. Niewielkie promienie gięcia pozwalają na instalację nawet w bardzo ograniczonej przestrzeni. Rezultatem jest wytrzymały prowadnik kablowy, który może pracować w wymagających warunkach przez długi okres.