Wtryskarkowe podsumowanie roku

Oceniając kondycję polskiej gospodarki nie sposób odejść od załamania, jakie spowodowała pandemia oraz atak Rosji na Ukrainę. Wciąż odbudowywane są łańcuchy dostaw, a polityka obniżania inflacji nakłada na wytwórców presję względem ceny. Analitycy wskazują, że nasza gospodarka wciąż jest w marazmie. Jednak doszło do pierwszego od dawna, choć wciąż niewielkiego, odbicia. Ale dane nie zachwycają. Na tym tle polska branża tworzyw sztucznych wygląda nie najgorzej, chociaż oczywiście i ją dotknęły perturbacje związane z globalną sytuacją polityczną.

W skali długoterminowej branża tworzyw sztucznych w Polsce rozwija się w przyzwoitym tempie. Średnia roczna stopa wzrostu (CAGR) produkcji sprzedanej (w cenach bieżących) w latach 2011–2022 wyniosła 8,7% (wobec 7,8% dla całego przetwórstwa przemysłowego). Spadek wzrostu branży zaobserwowany w 2022 r. to odzwierciedlenie obecnej sytuacji geopolitycznej i surowcowej, w tym m.in. poważnych zakłóceń na rynku nośników energii i gazu ziemnego oraz wyzwań związanych z utrzymaniem stabilnej logistyki dostaw surowców i sprzedaży produktów. W średnim okresie widać zmniejszenie tempa wzrostu produkcji sprzedanej, zarówno w produkcji wyrobów z gumy i tworzyw, jak i w produkcji wyrobów chemicznych.

Inwestycje w branży produkcji wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych w wymiarze długoterminowym rosły wyraźnie szybciej niż w całej branży przetwórstwa przemysłowego, jednak w ubiegłym roku były wyższe od nakładów inwestycyjnych w roku 2021 tylko o 14,4%. Są to dane GUS wyrażone w cenach bieżących, a zatem uwzględniając inflację w roku 2022, która wyniosła 14,4% można stwierdzić, że w ubiegłym roku branża nie zwiększała poziomu inwestycji. Dla porównania, wskaźnik inwestycji dla całego przetwórstwa przemysłowego wyniósł 26%, stąd wniosek, że branża tworzyw sztucznych inwestowała w roku 2022 mniej chętnie niż cały przemysł.

Kwestie inwestycji w branży tworzyw sztucznych są szczególnie istotne dla producentów maszyn do formowania wtryskowego, którzy zaopatrują ten sektor w najpopularniejsze urządzenia do przetwórstwa, jakimi są wtryskarki. O to, jaki był ten rok dla producentów i sprzedawców wtryskarek zapytaliśmy kilku przedstawicieli tej gałęzi przemysłu.

Jak oceniacie państwo ten rok w kontekście działalności firmy? Mam na myśli zarówno otoczenie rynkowe, jak i waszą aktywność.

Bogdan Zabrzewski, prezes Wittmann Battenfeld Polska: To był trudny rok, zarówno dla nas, jak i dla naszych klientów. Dynamicznie zmieniające się otoczenie rynkowe wprowadza niepewność w działania naszych klientów i nie sprzyja podejmowaniu decyzji o nowych zakupach maszyn i wyposażenia.

Ursula Steiner, prezes firmy Dopak, dystrybutora wtryskarek KraussMaffei na polskim rynku: Rok 2023 minął na wyczekiwaniu naszych klientów na ożywienie i pozytywne zmiany w ich otoczeniu rynkowym, a także na stabilizację cen energii. Nie da się ukryć, że sytuacja w branży tworzyw sztucznych jest silnie uzależniona od warunków makroekonomicznych i niestabilna sytuacja gospodarcza przełożyła się na spadek produkcji i przetwórstwa tworzyw, szczególnie w branży automotive i budownictwie.

Staramy się tak skomponować ofertę, aby móc elastycznie reagować na zmiany popytu. Stąd oprócz nowych wtryskarek KraussMaffei i szerokiego portfolio peryferii do maszyn, możemy się pochwalić największym magazynem wtryskarek używanych w Europie. Na stronie Pimm, która jest dedykowaną marką Dopaka do sprzedaży używanych maszyn można znaleźć ponad 150 wtryskarek najpopularniejszych producentów.

Warto również nadmienić, że 2023 r. to ważny czas dla naszego strategicznego partnera – firmy KraussMaffei, która w tym roku obchodzi swoje 185-lecie. Po prawie 90 latach przedsiębiorstwo przeniosło swoją siedzibę z Allach do Parsdorf. Jest to ważny kamień milowy w procesie modernizacji koncernu inżynieryjnego. Zakład w Parsdorf jest ostatnim i największym z 4 projektów inwestycyjnych KraussMaffei.

Konrad Szymczak, dyrektor zarządzający Arburg Polska: Rok 2023 był dla nas rokiem jubileuszowym. Dokładnie 100 lat temu pan Arthur Hehl wraz z rodziną rozpoczął w Lossburgu w Niemczech swoją działalność gospodarczą, która dzisiaj ma znany wszystkim kształt firmy Arburg. Rok 2023 to też okres pełen sprzeczności. Z jednej strony mieliśmy dużo niepewności, związanej m.in. z ostrożną postawą branży przetwórstwa tworzyw sztucznych oraz z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem geopolitycznym; zarówno zagranicznym, jak i lokalnym. Z drugiej strony nasze tegoroczne wyniki biznesowe są satysfakcjonujące.

Tomasz Tybura, dyrektor zarządzający Sumitomo (SHI) Demag Polska: Szczerze mówiąc, to po słabszych miesiącach 1. połowy roku dla branży liczyliśmy na odbicie w 2. połowie. Tak się jednak nie stało. Utrzymujące się wysokie ceny energii, inflacja i rosnące koszty pracy mają bezpośredni wpływ na ograniczone decyzje zakupowe klientów. Dołóżmy do tego spadek konsumpcji i mamy gotowy przepis na recesję. Sytuację ratują po części inwestycje w maszyny elektryczne, ale do poziomów zamówień sprzed kilku lat dużo nam jeszcze brakuje.

Vladimir Dunajewski, dyrektor zarządzający Bole Europe Technology: Rok 2023 był dla nas rokiem zmian. Naszą misją było poszerzenie działań marketingowych i sprzedażowych na rynkach europejskich. Nasz rozwój był dodatkowo motywowany przedstawieniem naszych wzrastających możliwości produkcyjnych i rozwoju innowacyjnych rozwiązań w związku z otwarciem w kwietniu 2023 nowej fabryki w Chinach, która potroiła możliwości wytwórcze naszego asortymentu przy zapewnieniu w pełni zautomatyzowanego procesu produkcyjnego. Przy współpracy z naszymi przedstawicielami oraz partnerami poszerzyliśmy portfolio usług, co pozwala nam obecnie na kompleksową obsługę klienta, pod względem nie tylko zakupu wtryskarki ale również całości niezbędnych peryferii.

Rok 2023 niewątpliwie był rokiem trudnym, a takie czynniki jak wojna czy rosnąca inflacja miały znaczący wpływ na obniżenie popytu na rynku ze względu na niepewność klientów co do przyszłości. Bole w swoich działaniach dostosowuje się do tych zmiennych warunków i wspiera klientów na każdym etapie procesu zakupu.

Jędrzej Kowalczyk, prezes zarządu Fanuc Polska Sp. z o.o.: Obecny rok charakteryzuje się spowolnieniem globalnego wzrostu gospodarczego. Fabryki zarówno w Polsce, jak i w innych krajach Europy i świata mierzą się z wyzwaniem utrzymania lub zwiększenia wydajności produkcji przy jednoczesnym ograniczaniu zasobów, ścisłej kontroli kosztów i wypełnianiu luk kadrowych. Kluczem do sukcesu jest doskonalenie procesów wewnątrz firm, a także wdrażanie technologii, która zapewni odpowiednie parametry i pozwoli lepiej zarządzać personelem.

Pozytywnym aspektem, który warto podkreślić, jest coraz większa dojrzałość rynku, a w szczególności klientów z branży produkcyjnej, w obszarze zrozumienia korzyści płynących z zastosowania nowoczesnych technologii, w tym produktów naszej marki. Od dawna angażujemy się w działania o charakterze edukacyjnym, by dostarczać wiedzę do firm. Współpracujemy z różnymi instytucjami, sektorem akademickim, a także przedsiębiorcami z różnych branż przemysłu, bo właśnie oni są w stanie wykorzystać tę technologię w praktyce. I dziś widzimy, że nasze idee padają na podatny grunt. Klienci, z którymi się spotykamy, coraz częściej myślą o współpracy długoterminowej, a nie tylko o zakupie pojedynczych maszyn lub robotów tu i teraz. Wiedza na temat automatyzacji i robotyzacji staje się coraz pełniejsza i bardziej powszechna, a to buduje w nas optymizm na kolejne lata.

Branża maszyn do przetwórstwa tworzyw sztucznych jest niezwykle innowacyjna. Czym możecie się pochwalić? Jakiego typu rozwiązania wprowadziliście w tym roku? Czym zaskoczyliście waszych klientów?

Tomasz Tybura: Bieżący rok to kontynuacja naszych działań w kierunku dalszej "elektryfikacji" naszych produktów, a więc rozwiązań bezpośrednio wspierających zrównoważony rozwój przedsiębiorstw. Kontynuujemy wdrażanie serii maszyn high-speed PAC-E, własnych rozwiązań automatyzacji (handle & Place, handle & Box) i digitalizacji produktów. Przekroczyliśmy już liczbę 80 tys. wyprodukowanych maszyn elektrycznych, a nasz zakład w chińskim Ningbo zaczyna produkcję maszyn elektrycznych na rynek azjatycki.

Ursula Steiner: W tym roku nawiązaliśmy partnerstwo z niemieckim producentem form wtryskowych Roth Werkzeugbau GmbH. Tym samym poszerzyliśmy ofertę i otwieramy nowe możliwości dla przetwórców tworzyw w naszym kraju, zapewniając dostęp do zaawansowanej technologicznie narzędziowni. Firma Roth wytwarza m.in. formy do wtrysku wielokomponentowego oraz przeznaczone na duże i wymagające detale logistyczne.

Drugim ważnym dla nas wydarzeniem jest współpraca z hiszpańską firmą Altero Recycling Machinery i rozwój naszej oferty w zakresie maszyn i linii do recyklingu. Nasz nowy partner specjalizuje się w projektowaniu i produkcji kompletnych linii do regranulacji odpadów z tworzyw sztucznych, zarówno poprodukcyjnych, jak i pokonsumenckich. Firma Dopak została wyłącznym przedstawicielem producenta na rynku polskim w zakresie dystrybucji maszyn, a także usług serwisowych i sprzedaży części zamiennych. Rozwiązania Altero słyną z wysokiej jakości i niezawodności oraz uwzględniają potrzebę minimalizowania zużycia energii elektrycznej i wpływu na środowisko. Jednocześnie, dzięki zastosowaniu najnowocześniejszej technologii, maszyny umożliwiają pełną kontrolę parametrów, w celu utrzymania stabilnego i wydajnego procesu.

Vladimir Dunajewski: To był dla nas bardzo pracowity rok. Zakończyliśmy prace nad produkcją innowacyjnych linii technologicznych, otwieramy nową siedzibę w Niemczech, dynamicznie rozwijamy się na rynku chińskim i wprowadzamy nowe produkty wspomagane najnowocześniejszymi technologami. Wkrótce otworzymy też nasze pierwsze centrum R&D w Europie. Nasze działania obejmują też prężny rozwój sieci partnerskich, co oznacza możliwość sprzedaży kompatybilnej z wtryskarkami Bole w pełni zautomatyzowanej linii produkcyjnej. W tym roku, podczas otwarcia nowej fabryki w Chinach, po raz pierwszy zaprezentowaliśmy maszyny do innowacyjnej metody wtrysku w technologii formowania stopów magnezu Thixomolding. Pokazaliśmy też wtryskarki dedykowane dla produkcji detali multikomponentowych i już mamy klientów, którzy na nich pracują. W tym roku sprzedaliśmy najnowocześniejszą, w pełni elektryczną maszynę dwupłytową. Prowadzimy kampanię informacyjną dotyczącą oszczędności energii przy procesie produkcji i zalet, które w tym zakresie mają nasze produkty. Rok 2023 udowodnił, iż wizja zakładająca ciągłe doskonalenie procesów produkcji stanowczo zachęca klientów do zakupu maszyn Bole.

Jędrzej Kowalczyk: Jako jedyny dostawca na rynku mamy 100-procentową kontrolę nad komponentami maszyn i robotów, bo wytwarzamy je wyłącznie we własnych fabrykach w Japonii. Analizując przebieg poszczególnych procesów wytwórczych (w oparciu o dane) zyskujemy pewność, że gotowy produkt spełnia najwyższe standardy jakościowe i nie zaskoczy naszego klienta w zderzeniu z żywą produkcją. Ponadto wciąż poszukujemy możliwości, by wyposażać nasze maszyny w coraz szerszy zakres funkcji bazujących na sztucznej inteligencji. Dzięki ich obecności istnieje możliwość automatyzacji, a jednocześnie precyzyjnej wizualizacji wszystkich etapów procesu wtrysku. To przekłada się na wzrost poziomu kontroli użytkownika (nad procesem i elementami maszyny), poszerzanie się pola do wprowadzania nagłych modyfikacji stosownie do potrzeb, a także gwarancję spełnienia najwyższych norm w zakresie bezpieczeństwa.

Dodatkowym efektem, szczególnie cenionym przez klientów w czasach, gdy na rynku brakuje pracowników i doświadczonych operatorów, jest znaczne uproszczenie obsługi maszyny. Za pomocą nowoczesnego wyświetlacza Fanuc Panel iH Pro użytkownik może kontrolować zarówno pracę maszyny, jak i urządzeń peryferyjnych.

Konrad Szymczak: Przede wszystkim to zupełnie nowa seria maszyn hybrydowych, z pierwszą w serii wtryskarką Allrounder 470 H, której premiera odbyła się na gali jubileuszowej w lutym 2023. Kolejne wtryskarki z tej serii, m.in. 520 H, 570 H, będą dostępne już wkrótce. Mamy również premiery nowych manipulatorów zintegrowanych ze sterowaniem wtryskarki: nowy Multilift Select 8 kg oraz 6-osiowy robot Yaskawa.

Pozostając przy sterowaniu, system Gestica otrzymał zupełnie nowy hardware: zarówno CPU, jak i panel HMI. Wprowadziliśmy też do oferty nowe pakiety asystentów użytkownika ukierunkowane na ułatwienie obsługi, stabilizację procesu produkcji oraz oszczędność energii.

Bogdan Zabrzewski: Branża jest rzeczywiście innowacyjna, ale niestety nie jest dobrze postrzegana. Coraz częstszym zjawiskiem staje się "walka z plastikiem". Wiele osób przyłącza się do takich populistycznych działań, nie znając całej prawdy o tworzywach.

Wittmann był i jest w pierwszym szeregu firm wytyczających nowe standardy w przetwórstwie tworzyw. Na tegorocznych targach Fakuma stworzyliśmy Ścieżkę Energetyczną, gdzie zostały zaprezentowane energooszczędne konstrukcje wtryskarek i peryferii. Ciekawostką, która wzbudziła zainteresowanie zwiedzających, były wtryskarka i robot zasilane prądem stałym pochodzącym z instalacji fotowoltaicznej.

Branża targowa po okresie pandemii stara się już działać bardzo aktywnie. Proszę powiedzieć, które tegoroczne wystawy najbardziej zapadły państwu w pamięć i dlaczego?

Konrad Szymczak: Oczywiście tegoroczny Plastpol. To dla nas największa lokalna impreza targowa, podczas której wydarzyło się w tym roku szczególnie dużo pozytywnego dla naszej firmy. Dodatkowo, bieżący rok jest dla nas rokiem jubileuszowym i mieliśmy dużo wydarzeń ściśle z tym związanych. Również one zapadną w naszą pamięć, ponieważ 100 lat działalności to dla każdej firmy naprawdę znaczący jubileusz.

Vladimir Dunajewski: W związku z rozwojem na rynku europejskim jesteśmy obecni na najważniejszych targach, takich jak MSV, Plast Milano czy Plast Eurasia w Turcji. Olbrzymim zainteresowaniem cieszyło się stoisko Bole na targach Interplas w Birmingham, gdzie pokazaliśmy nową w pełni elektryczną wtryskarkę serii FE-A 230 ton. Sukcesem okazały się również targi Fakuma. Ciepło wspominamy targi Plastpol, na których oczywiście będziemy obecni w 2024 r. Bole działa globalnie, dlatego jesteśmy obecni na targach w USA, Meksyku, Brazylii, Indiach, i oczywiście w Chinach.

Jędrzej Kowalczyk: W bieżącym roku mieliśmy przyjemność uczestniczenia w wielu wydarzeniach targowych w Polsce i za granicą. Nasze wrażenia są bardzo pozytywne. Widać ożywienie i zainteresowanie ze strony klientów. W dobie galopujących kosztów eksploatacji maszyn, w tym kosztów energii, z przyjemnością prezentowaliśmy nasze flagowe wtryskarki Roboshot.

Klienci odwiedzający nasze stoiska targowe z zainteresowaniem przyglądali się pracy różnych modeli wtryskarek, m.in. alfa-S50iB w duecie z robotem M-20iA odpowiedzialnym za odbieranie wyprasek, podawanie ich do znakowarki laserowej i pakowanie, alfa-S150iB w wersji LSR czy też alfa-S100iB w procesie wtrysku obudowy dla automotive z tworzywa z recyklingu.

Podczas pokazów sporo uwagi poświęciliśmy także szerokim możliwościom wykorzystania interfejsów Euromap 77 do kompleksowej komunikacji z systemami ERP/MRP, Euromap 82.1 do komunikacji termostatów czy też Euromap 82.2 do komunikacji kontrolerów gorących kanałów. Odwiedzający nas goście mieli również możliwość zapoznania się z systemem Link i 2.0, umożliwiającym zdalne monitorowanie i zarządzanie produkcją, wraz z integracją z systemami ERP/MRP (typu MPDV Hydra czy SAP).

Tomasz Tybura: W tym roku nasza uwaga skupiona była na 2 dużych imprezach targowych: Plastpol i Fakuma. Targi Plastpol w Kielcach to najważniejsza dla nas wystawa na rynku polskim, w której bierzemy udział od ponad 20 lat i która daje nam możliwość zaprezentowania się szerszej publice branży tworzyw. Z kolei targi Fakuma w Niemczech to cykliczna wystawa, w której nasza grupa regularnie bierze udział i pomimo znacznej odległości impreza ta chętnie jest odwiedzana przez klientów z Polski.

Ursula Steiner: Zaobserwowaliśmy duże ożywienie na branżowych targach. Wszystko wskazuje na to, że największe eventy z długą tradycją mają się dobrze i z pewnością zostaną ważnym miejscem nawiązywania kontaktów i wymiany doświadczeń. Bardzo mile wspominamy tegoroczny Plastpol, ponieważ od 30 lat jest to już tradycyjne miejsce spotkań z naszymi klientami, które stwarza możliwość zaprezentowania w jednym miejscu oferty wszystkich naszych najważniejszych partnerów biznesowych. Pozytywnie zaskoczyły nas także targi kompozytowe JEC World w Paryżu, które niesamowicie się w ostatnim czasie rozwinęły.

Przejawy ożywienia i dynamicznego rozwoju dało się odczuć na targach Plastics Recycling Show Europe w Amsterdamie. Widać duże zainteresowanie rynku rozwiązaniami do recyklingu i jest to z pewnością trend wzrostowy. Z kolei tegoroczne targi Fakuma, gdzie gościliśmy klientów na stoisku naszego partnera KraussMaffei, przyciągnęły tłumy i również tutaj było widać spore zainteresowanie rynku recyklingiem tworzyw sztucznych.

Bogdan Zabrzewski: Dla nas najważniejszą imprezą wystawienniczą są targi Plastpol. Są to też jedyne targi, na których prezentujemy aktywnie nasze produkty. W tym roku przygotowaliśmy ciekawą prezentację, która sprawiła, że nasze stoisko wyróżniało się spośród innych. Już rozmawiamy i przygotowujemy plany na stoisko roku 2024, tak by było ono jeszcze atrakcyjniejszym dla naszych gości.

I pytanie zasadnicze. Jaki będzie przyszły rok dla branży maszyn do formowania wtryskowego? Czego możemy się spodziewać, no i jakie są wasze plany na rok 2024?

Tomasz Tybura: To bardzo trudne pytanie, ze względu na liczbę czynników zewnętrznych oddziałujących na zachowanie rynku. Jako dostawca maszyn nie mamy na to dużego wpływu. Dla nas zawsze najważniejsze jest zaznaczenie naszej obecności, nawet przy spadającym rynku, choć nie sądzę, aby przyszły rok był gorszy od bieżącego. Dlatego z optymizmem patrzymy w najbliższą przyszłość.

Tym bardziej, że rok 2024 będzie dla nas kluczowy z perspektywy rozwoju firmy w Polsce. Na wiosnę planujemy ukończenie inwestycji i przeprowadzkę do nowej lokalizacji. Oprócz udziału w kolejnej edycji targów Plastpol w planach mamy również kilka innych ciekawych akcji marketingowych, których celem będzie dotarcie do jak najszerszego grona klientów.

Bogdan Zabrzewski: Nasze plany są planami naszych klientów. Chcielibyśmy, by polskie firmy rozwijały się dynamicznie i zwiększały swój potencjał produkcyjny. Wittmann ma narzędzia i rozwiązania, by wspomóc ten proces. Jesteśmy gotowi i przygotowani, by w zmieniających się warunkach zaproponować naszym klientom optymalne rozwiązania. Obserwujemy rynek i staramy się elastycznie dostosować do nowych wymagań i potrzeb. Rok 2024 nie będzie na pewno rokiem łatwym, ale to dla nas kolejne wyzwanie, któremu musimy podołać. Cieszy, że w czasach trudnych klienci wybierają nas jako firmę dającą im bezpieczeństwo.

Ursula Steiner: Przewidujemy dalsze zainteresowanie rynku maszynami używanymi, dlatego tę ofertę będziemy z pewnością rozwijać. Stale rozbudowujemy nasz sklep internetowy, którego ważnym wyróżnikiem, oprócz szerokiej i konkurencyjnej cenowo oferty, jest dostępność produktów w magazynie i szybka wysyłka. Jednocześnie w dalszym ciągu będziemy się oczywiście koncentrować na kliencie i jego potrzebach, ponieważ oprócz jakości i innowacyjności, satysfakcja klienta należy do najważniejszych wartości biznesowych.

Jędrzej Kowalczyk: Sytuacja na rynku i wciąż rosnące koszty eksploatacji maszyn zachęcają klientów do poszukiwania optymalizacji i wydajnych technologii. Jako firma obserwujemy znaczne zainteresowanie zakupem naszych w pełni elektrycznych maszyn.

Kolejnym elementem, który pozwala nam z optymizmem patrzeć w przyszłość jest fakt, że trafia do nas coraz więcej klientów wytwarzających zaawansowane technologicznie produkty. Taka produkcja wymaga specjalnych środków, a nasza oferta, obejmująca zarówno technologię CNC, robomaszyny, jak i roboty przemysłowe, jest w stanie w pełni sprostać potrzebom i oczekiwaniom rynku.

Vladimir Dunajewski: Myślę, że nadchodzący rok przyniesie wiele zmian dla całej branży przetwórstwa tworzyw. Ze względu na niepewność rynkową, myślę że 2024 zweryfikuje rynek i pozwoli przetrwać tylko silnym graczom. My nadal będziemy rozwijać się, opierając swoje działania na energooszczędności, dywersyfikacji naszych urządzeń, najnowocześniejszych technologiach oraz kompleksowym wsparciu klienta – od pierwszego kontaktu, poprzez dział R&D, aż do negocjacji warunków finansowania. Rok 2023 to dla Bole czas wzmożonej aktywności i rozwoju w Europie. Chciałbym powiedzieć, że to tylko preludium do tego, co zamierzamy zrobić w przyszłym roku. Chociaż z pewnością nie będzie to rok łatwy.

Konrad Szymczak: Życzymy sobie i całej branży więcej stabilizacji. Co do planów, to zamierzamy skupić się na stałym ulepszaniu jakości naszych usług, jakie świadczymy lokalnie, mając przekonanie, że znajdzie to uznanie w oczach naszych partnerów biznesowych. Na nasze plany z pewnością będą miały też wpływ trendy rynkowe związane z gospodarką o obiegu zamkniętym i oszczędzaniem zasobów.