Projekt Oceanzyme koncentruje się na poszukiwaniu nowych rozwiązań w zakresie enzymatycznego recyklingu odpadów morskich. Inicjatywa została uruchomiona, aby odpowiedzieć na problem odpadów z tworzyw sztucznych zalegających w środowisku głębokomorskim, które ze względu na zaawansowany stopień degradacji tracą pierwotne właściwości fizykomechaniczne. To z kolei utrudnia ich przetwarzanie z wykorzystaniem konwencjonalnych metod recyklingu mechanicznego i ogranicza możliwość ponownego włączenia tych materiałów do łańcucha wartości tworzyw sztucznych. Konsorcjum projektowe chce opracować skuteczną alternatywę dla takiego strumienia odpadów, wykorzystując podejście oparte na procesach enzymatycznych. Dodatkowo projekt zakłada ocenę potencjału zastosowania produktów powstających w tym procesie w sektorach takich jak rybołówstwo i akwakultura.
Projekt będzie realizowany w latach 2026–2028. Tworzące go konsorcjum obejmuje centrum technologii tworzyw sztucznych Aimplas, Instytut Nauk Morskich oraz Instytut Zaawansowanej Chemii Katalonii należący do CSIC. Koordynację prowadzi stowarzyszenie Vertidos Cero. Prace rozpoczęły się pod koniec stycznia 2026 roku. Projekt jest realizowany we współpracy z Fundacją Bioróżnorodności hiszpańskiego Ministerstwa Transformacji Ekologicznej i Wyzwań Demograficznych w ramach programu Pleamar. Dodatkowo przedsięwzięcie jest współfinansowane przez Unię Europejską ze środków EMFAF, Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury.
Zintegrowane podejście do recyklingu odpadów morskich
Oceanzyme opiera się na zintegrowanym podejściu łączącym analizy metagenomiczne, charakterystykę enzymatyczną i symulacje molekularne z izolacją bakterii wykazujących funkcjonalne zdolności degradacyjne. Celem jest waloryzacja odpadów morskich pozyskiwanych przez rybaków poprzez recykling enzymatyczny oraz zbadanie możliwości wykorzystania produktów końcowych w sektorach związanych z gospodarką morską.
W tym celu zaplanowano pasywne kampanie połowowe w dwóch z pięciu hiszpańskich regionów morskich, na Północnym Atlantyku oraz w regionie Lewantyńsko-Balearyjskim, gdzie średnia gęstość odpadów wynosi od 40 do 300 obiektów na km². Działania te mają służyć usuwaniu odpadów morskich ze środowiska. Zebrane odpady z tworzyw sztucznych zostaną scharakteryzowane pod kątem związanych z nimi społeczności mikroorganizmów z wykorzystaniem metagenomiki. Równolegle prowadzone będą izolacje czystych kultur bakterii o potencjale do degradacji różnych związków polimerowych.
Dodatkowo projekt przewiduje identyfikację enzymów o potencjale degradacyjnym, ich modelowanie 3D wraz z substratami polimerowymi, a następnie wytworzenie i przetestowanie pod kątem możliwego zastosowania w procesach enzymatycznego recyklingu. Takie podejście ma umożliwić lepsze zrozumienie mechanizmów degradacji oraz ocenę przydatności wybranych układów biologicznych w praktycznych zastosowaniach recyklingowych.
Zakres kompetencji konsorcjum
Według informacji przekazanych przez uczestników, projekt łączy kompetencje wszystkich zaangażowanych organizacji w zakresie protokołów usuwania odpadów, badań nad mikroorganizmami morskimi, symulacji molekularnych oraz recyklingu tworzyw sztucznych. Oceanzyme ma również wspierać gospodarkę o obiegu zamkniętym, ochronę środowiska morskiego oraz transfer technologii poprzez działania komunikacyjne i upowszechniające wyniki projektu.
