Procedury czyszczenia form wulkanizacyjnych

Metoda ultradźwiękowa pozwala skutecznie usuwać zanieczyszczenia zarówno z powierzchni czyszczonych elementów, jak i z obszarów trudno dostępnych, takich jak kanały odpowietrzające, czy otwory wypychaczy. Proces czyszczenia elementów formy wtryskowej w kąpieli ultradźwiękowej ma znaczną przewagę nad tradycyjnymi metodami - czyszczeniem ręcznym, czy też czyszczeniem mechanicznym z wykorzystaniem substancji ściernych takich jak tworzywa sztuczne, kulki szklane, łupiny orzecha włoskiego i śrut aluminiowy. W większości przypadków cykl czyszczenia ultradźwiękowego trwa 20 minut. Niekiedy potrzebne są dodatkowe cykle, w zależności od składu i parametrów przetwórczych stosowanych mieszanek kauczukowych. Należy jednak w przypadku tej metody zachować ostrożność. Jej skuteczność zależy od rodzaju użytego detergentu.

Roztwory alkaliczne, zawierające wodorotlenek sodu, usuwają uporczywe zanieczyszczenia, ale mogą stwarzać potencjalne zagrożenie dla zdrowia (są żrące) i wymagają neutralizacji przed utylizacją. Mogą też uszkadzać powierzchnię form aluminiowych. Kwaśne roztwory doskonale sprawdzają się w usuwaniu rdzy i tlenków, ale trzeba je stosować z uwagą, ponieważ mogą uszkadzać powierzchnię niektórych stali narzędziowych.

formy-wulkanizacyjne-3

Zaletą tej metody jest na pewno jej prostota. Proces czyszczenia nie wymaga stałego nadzoru - wystarczy umieścić oprzyrządowanie w kąpieli i nastawić zegar. Formy czyszczone są kompleksowo, bez uszkodzeń (o ile roztwór jest właściwie dobrany), a inwestycja szybko się zwraca. Niedogodności stosowania wiążą się zaś z koniecznością wstępnego oczyszczenia formy z zabrudzeń i smaru przed zanurzeniem w wannie ultradźwiękowej. Jeśli konieczne jest zastosowanie kąpieli kwasowej lub zasadowej, musimy pamiętać o użyciu odpowiednich środków ochrony osobistej i likwidacji szkodliwych odpadów.

Forma produkcyjna, zwłaszcza wtryskowa, jest często najdroższym elementem wyposażenia przeznaczonego do formowania wyrobów. Doprecyzuję, że „najdroższym” jeśli weźmiemy pod uwagę jej żywotność, efektywność pracy i fakt, że jest ściśle powiązana z konkretnym produktem. Wtryskarka kosztuje więcej, ale jeśli ulegnie uszkodzeniu formę można przenieść do innej maszyny, a nawet do innego zakładu, zaś uszkodzony element wyposażenia wymienić. Kiedy jednak forma ulegnie uszkodzeniu bądź zatarciu wskutek nagromadzenia się zanieczyszczeń, wstrzymanie produkcji jest nieuniknione. Nadzór i dbałość o formy produkcyjne powinny być priorytetem dla każdego producenta wyrobów gumowych. 

Karol Niciński

Źródła
Bukhina M.F., Morozov Y.L., van de Ven P.M., Noordermeer J.W.M., Mould fouling of EPDM rubber compounds, „KGK Kautschuk Gummi Kunststoffe” 56(4) 2003, 172–183
van Baarle B., Mould fouling during rubber vulcanization, „Rubber World” 12 2001, https://www.thefreelibrary.com/Mold+fouling+during+rubber+vulcanization.-a082263699
[dostęp: 14.12.2021]
Fraser C.R., Hoover J.W., Method for reducing mold fouling, patent US6096248A 1999
Johnson S., Cleaning molds: part I, Plastics Technology, https://www.ptonline.com/articles/cleaning-molds-part-i(2) 01.06.2007 [dostęp: 14.12.2021]
Golda K., Czyszczenie suchym lodem: uniwersalna metoda usuwania zabrudzeń, „Plast Echo” 9–2021/16, 60–61
Johnson S., Cleaning molds: part II, MoldMaking technology, https://www.moldmakingtechnology.com/articles/cleaning-molds-part-ii 01.11.2004, [dostęp: 14.12.2021]
Johnson S., Cleaning molds: part III, MoldMaking Technology, https://www.moldmakingtechnology.com/articles/cleaning-molds-part-iii 01.12.2004, [dostęp: 15.12.2021]
Proste
Proste

Wysłany: 2022-01-31 13:20:05

Dobry artykuł ale pomija jedno z rozwiązań. Czyszczenie laserowe może stanowić bardzo skuteczną alternatywę dla opisanych metod. Ablacja laserowa usuwa zanieczyszczenia nie naruszając powierzchni, nie generuje hałasu, ruchu powietrza, zanieczyszczeń wtórnych i nie używa chemii. Sam proces nie jest błyskawiczny ale czas przygotowania i zamknięcia stanowiska pracy jest znikomy, co daje niezłe średnie. Zanieczyszczenia z tworzyw sztucznych, gumy, rdzy, smarów - z tym daje sobie radę laser. Niestety bardzo grube nawarstwienia mogą stanowić problem i wtedy dobrze stosować systemy hybrydowe oparte na kilku technologiach. Przestrzenie zamknięte jak kanały są dla tej technologii poza zasięgiem. Duże formy jak w przypadku czyszczenia suchym lodem mogą być czyszczone na maszynie bez specjalnego wychładzania.

Reportaże

Forum