Dynamiczne zmiany w sektorze opakowań sprawiają, że innowacje technologiczne przestają być opcją, a stają się warunkiem konkurencyjności. Sztuczna inteligencja, rozwiązania hybrydowe w druku oraz konwergencja technologii wąsko- i szerokowstęgowych definiują obecnie kierunek rozwoju branży etykiet. Ten zestaw zagadnień znalazł się w centrum obrad podczas FINAT European Label Forum 2025, gdzie liderzy technologiczni i eksperci analizowali, w jaki sposób drukarnie i dostawcy mogą dostosować modele działalności do nowych realiów rynku.
Artykuł stanowi czwartą część cyklu poświęconego kluczowym sesjom forum i koncentruje się na roli technologii oraz innowacji w przekształcaniu biznesu etykiet i opakowań. Swoimi spostrzeżeniami podzielili się: Bram Verhoef (Axelera AI), Jörg Schönwald (niezależny konsultant w obszarze elastycznych opakowań) oraz panel przedstawicieli firm technologicznych: Noël Kasmi (Adapa Group), Erik van Sloten (Bobst), Alex Aarslew-Jensen (Nilpeter) i Michael Schrameyer (Coveris Flexible). Dyskusja dotyczyła zarówno praktycznych zastosowań nowych rozwiązań, jak i barier wejścia na nowe segmenty rynku.
Sztuczna inteligencja w produkcji etykiet: od hasła do narzędzia biznesowego
Sztuczna inteligencja stopniowo przechodzi drogę od modnego pojęcia do realnego narzędzia poprawy efektywności operacyjnej w produkcji etykiet. Bram Verhoef przedstawił perspektywę wdrożeń w horyzoncie najbliższych 24 miesięcy, obejmującą predykcyjne utrzymanie ruchu, dynamiczne planowanie zleceń, wsparcie kontroli jakości oraz integrację z systemami ERP.
Jak podkreślił Verhoef - AI nie zastąpi ludzi, ale zdecydowanie zmieni charakter pracy. Będzie wspierać proces podejmowania decyzji, dostarczając rekomendacje oparte na danych. W praktyce dla drukarń etykiet oznacza to możliwość ograniczenia strat materiałowych, skrócenia terminów realizacji i usprawnienia planowania produkcji poprzez lepsze wykorzystanie danych procesowych.
Wczesne wdrażanie narzędzi AI, zwłaszcza w obszarach takich jak prewencyjne utrzymanie ruchu i prognozowanie w łańcuchu dostaw, może zapewnić wymierną przewagę konkurencyjną. Dla dostawców maszyn i systemów jest to sygnał do integrowania funkcjonalności opartych na sztucznej inteligencji w kolejnych generacjach urządzeń drukujących i wykańczających.
Elastyczne opakowania jako kierunek rozwoju dla drukarń wąskowstęgowych
Znaczącą część dyskusji poświęcono możliwościom ekspansji branży etykiet w sektor elastycznych opakowań, w szczególności saszetek stojących typu stand-up pouch. Jörg Schönwald zwrócił uwagę, że jest to segment rosnący w tempie ponad 10% rocznie, tradycyjnie obsługiwany głównie przez drukarnie szerokowstęgowe.
Obecnie jednak, dzięki technologii druku cyfrowego oraz zmieniającym się oczekiwaniom konsumentów, rynek ten otwiera się na przetwórców wykorzystujących wąskie i średnie wstęgi. Schönwald stwierdził, że - saszetki stojące nie są już tylko szansą, ale stają się koniecznością dla wzrostu. Dziś stanowią idealny punkt wejścia dla przetwórców etykiet ze względu na wymagania dotyczące elastyczności i personalizacji”.
Rosnąca liczba krótkich serii, zapotrzebowanie właścicieli marek na personalizację oraz skrócony czas wprowadzania produktów na rynek sprawiają, że możliwości technologiczne linii wąskowstęgowych są dobrze dopasowane do nowych potrzeb. Drukarnie etykiet mogą w ten sposób wchodzić w segmenty takie jak karmy dla zwierząt, kosmetyki i produkty do pielęgnacji osobistej, napoje gotowe do picia czy wyspecjalizowane kategorie spożywcze.
Istotnym elementem jest identyfikacja indeksów SKU o mniejszych wielkościach partii, które szczególnie dobrze nadają się do obsługi na liniach wąskowstęgowych. Równolegle konieczne może być inwestowanie w komplementarne kompetencje, takie jak laminowanie, lub budowanie partnerstw z drukarniami szerokowstęgowymi w celu uzupełnienia brakujących etapów procesu.
Konwergencja technologii: łączenie wąskich i szerokich wstęg
Panel dyskusyjny poświęcony miksowi technologicznemu pokazał, że granice między tradycyjnym drukiem etykiet a produkcją elastycznych opakowań stają się coraz mniej wyraźne. Uczestnicy zgodzili się, że przyszłość należy do strategicznego łączenia technologii, a nie wypierania jednej przez drugą. Noël Kasmi podkreślił, że - drukarnie etykiet mają zwinność w swoim DNA. Daje im to przewagę w obsłudze krótkich serii, personalizacji i wersjonowaniu.
Erik van Sloten z firmy Bobst zwrócił uwagę na rosnącą rolę maszyn średniowstęgowych jako rozwiązań hybrydowych, pozwalających na opłacalną produkcję zleceń o średnich nakładach. Z kolei Alex Aarslew-Jensen z Nilpeter zaznaczył, że wzrost poziomu automatyzacji i skracanie czasów przezbrojeń zwiększają konkurencyjność maszyn wąskowstęgowych także na rynkach tradycyjnie zarezerwowanych dla szerokiej wstęgi.
W praktyce dla drukarń etykiet oznacza to ewolucję, a nie gwałtowną zmianę modelu działalności. Maszyny średniowstęgowe, cyfrowe techniki uszlachetniania oraz zautomatyzowane, end-to-end linie produkcyjne umożliwiają wejście na nowe rynki bez rezygnacji z dotychczasowych kluczowych kompetencji. Jednocześnie jest to impuls do przemyślenia przepływów pracy, optymalizacji nastaw linii oraz integrowania „inteligentnych” funkcji w istniejących operacjach.
Realne bariery wejścia w elastyczne opakowania
Rozszerzenie działalności drukarń etykiet o segment elastycznych opakowań nie ma jednak charakteru prostego, natychmiastowego wdrożenia. Wyzwania obejmują wymogi regulacyjne, certyfikację w zakresie bezpieczeństwa żywności, kompetencje w obszarze laminowania oraz złożoność materiałową stosowanych struktur.
Noël Kasmi zwrócił uwagę, że - inżynieria materiałowa pozostaje kluczową barierą. Monomateriał nie oznacza jednej warstwy. Często mamy do czynienia z wieloma warstwami tego samego polimeru, z których każda ma określone właściwości. Z kolei Michael Schrameyer zauważył, że - właściciele marek oczekują powtarzalności i określonego poziomu funkcjonalności. Oznacza to konieczność dopasowania się do ich standardów opakowaniowych i posiadania odpowiednich certyfikacji.
Dla drukarń zainteresowanych wejściem w ten obszar rekomendowane jest rozpoczęcie od szczegółowej analizy wymagań oraz możliwości. Istotne jest nawiązywanie współpracy z doświadczonymi producentami elastycznych opakowań, podnoszenie kwalifikacji zespołów w zakresie regulacji dotyczących materiałów do kontaktu z żywnością oraz inwestowanie w badania, testy i certyfikaty, takie jak BRC dla materiałów mających bezpośredni kontakt z żywnością. W wielu przypadkach warto rozważyć alianse lub wspólne przedsięwzięcia w celu dzielenia kompetencji w ramach łańcucha wartości.
Zwinność jako przewaga konkurencyjna drukarń etykiet
Przewijającym się motywem forum była zwinność operacyjna, będąca tradycyjną mocną stroną przetwórców z sektora etykiet. Krótkie czasy przezbrojeń, szybkie terminy dostaw, możliwość łatwego wersjonowania i wysoki poziom cyfryzacji to obszary, w których drukarnie etykiet często wyprzedzają klasycznych producentów elastycznych opakowań.
Alex Aarslew-Jensen zwrócił uwagę, że - obserwujemy rosnącą liczbę kosmetyków i produktów do pielęgnacji osobistej przechodzących na rozwiązania uzupełnieniowe, co tworzy nowe potrzeby opakowaniowe, do których obsługi przetwórcy wąskowstęgowi są dobrze przygotowani. Erik van Sloten dodał, że - jeśli masz doświadczenie w druku etykiet, rozumiesz już kontrolę kolorystyki marki, efektywność przy krótkich seriach oraz znaczenie szybkości wprowadzenia produktu na rynek. To ogromny atut.
W tym kontekście technologie automatyzacji, rozwiązania hybrydowe oraz integracja narzędzi analitycznych mogą dodatkowo wzmacniać przewagę drukarń etykiet w konkurencji o nowe segmenty rynku opakowań.
Technologia jako klucz do wzrostu i rola FINAT
Wnioski z FINAT European Label Forum 2025 wskazują jednoznacznie, że innowacje technologiczne nie są luksusem, lecz dźwignią niezbędną dla utrzymania się na rynku i dalszego rozwoju. Sztuczna inteligencja wspierająca produkcję, wejście w segment elastycznych opakowań oraz rozwój rozwiązań hybrydowych tworzą dla drukarń etykiet możliwość poszerzenia roli w szerszym ekosystemie opakowaniowym.
Warunkiem powodzenia są jednak przemyślane inwestycje, gotowość do współpracy w ramach łańcucha dostaw oraz otwartość na weryfikację dotychczasowych założeń biznesowych. Jak podsumował jeden z panelistów - nie mamy do czynienia z nagłym zaburzeniem, lecz z ewolucją. A przetwórcy etykiet są w silnej pozycji, by ją poprowadzić. Poprzez wymianę wiedzy, platformy społecznościowe oraz rozwój partnerstw FINAT deklaruje wsparcie branży etykiet w adaptacji do nowej rzeczywistości technologicznej.
Organizacja zachęca przedstawicieli sektora do aktywnego udziału w dalszej dyskusji o przyszłości rynku, w tym do udziału w kolejnym European Label Forum 2026, które odbędzie się w dniach 27–29 maja 2026 roku w Sewilli w Hiszpanii.
