Szanse i wyzwania dla recyklingu w Polsce

W dn. 31 stycznia w Warszawie odbyła się konferencja pn. "Szanse i zagrożenia dla polskiego recyklingu", zorganizowana przez Stowarzyszenie "Polski Recykling". Celem spotkania w Millenium Plaza było zmierzenie się z najważniejszymi problemami związanymi z zagospodarowaniem odpadów w naszym kraju. O głównych tematach konferencji, bolączkach polskiej branży recyklingu i nowych wyzwaniach stojących przed firmami z tego sektora mówi Szymon Dziak-Czekan, prezes Stowarzyszenia "Polski Recykling".

Konferencja "Szanse i zagrożenia dla polskiego recyklingu" to nowa impreza na mapie wydarzeń kierowanych do branży recyklingu w Polsce. Jakie były główne cele konferencji?

Konferencja była okazją do spotkania się ekspertów, przedstawicieli administracji publicznej oraz szerokiego grona przedstawicieli polskiej branży recyklingu, w tym głównie tworzyw sztucznych. Tematy przedstawione przez prelegentów pozwoliły nam na omówienie i ocenę aktualnej sytuacji branży recyklingu w Polsce oraz przedstawienie perspektyw rozwoju, dzięki m.in. zapowiadanym zmianom w polityce UE. Celem konferencji było przede wszystkim zachęcenie przedstawicieli branży do podjęcia wspólnych działań na rzecz promocji i rozwoju recyklingu. Druga część konferencji koncentrowała się na przygotowaniu przedsiębiorców do przeprowadzenia audytu zewnętrznego, tzw. audytu recyklera. Uczestnicy mieli okazję spotkać się z weryfikatorem środowiskowym i przedyskutować problemy związane z prowadzeniem sprawozdawczości związanej z gospodarką odpadami w firmie.

Przedstawiciele jakich podmiotów odpowiedzieli na Państwa zaproszenie?

Na konferencji gościliśmy przedstawicieli zarówno organów państwowych i samorządu lokalnego, jak i ekspertów oraz firmy działające w branży. Szczególnie cieszy nas obecność przedstawicieli administracji centralnej, m.in. Ministerstwa Rozwoju, GIOŚ, oraz samorządów lokalnych, którzy tworzą i wykonują przepisy w zakresie odzysku. Wśród ekspertów obecni byli przedstawiciele: Instytutu Sobieskiego, Krajowej Izby Gospodarczej Przemysłu Spożywczego i Opakowań, Fundacji PlasticsEurope Polska czy Rekopol.

Czy zakładają Państwo, że impreza będzie miała charakter cykliczny?

Mając na uwadze bardzo dużą popularność wydarzenia, Stowarzyszenie planuje zorganizować na jesieni Ogólnopolski Kongres Recyklingu, który ma być imprezą na skalę krajową. Podczas tego wydarzenia będzie możliwość udziału w panelach dotyczących wszystkich gałęzi recyklingu materiałowego. Wydarzenie tej rangi posłuży do wypracowania postulatów odnośnie proponowanych rozwiązań dotyczących całego łańcucha wartości w branży odzysku.

Konferencja odbiła się szerokim echem, co zostało zauważone przez wszystkich uczestników międzynarodowego forum gospodarki odpadami SOS EXPO 2017, które odbyło się dwa dni po wydarzeniu zorganizowanym przez Stowarzyszenie.

W odniesieniu do tematu konferencji – czy mógłby Pan wymienić główne szanse i zagrożenia dla recyklingu w Polsce?

Szanse i zagrożenia dla recyklingu w Polsce przedstawiłem w mojej prezentacji podczas konferencji, nawiązując do tematów wystąpień naszych prelegentów. Właściwie to całe nasze spotkanie w tym dniu było poświęcone tej problematyce. Zagrożeniem dla naszej branży jest przede wszystkim brak założeń polityki wsparcia dla przedsiębiorstw działających w branży recyklingu. Pomimo tego, że w Polsce od lat rosną poziomy recyklingu i odzysku odpadów opakowaniowych, w dalszym ciągu system selektywnej zbiórki jest mało efektywny, zbierane odpady są złej jakości, a recyklerzy nie dostają dopłat do recyklingu odpadów tzw. trudnych, czego konsekwencją jest to, że wykorzystuje się je jako dodatek do produkcji paliw alternatywnych. Problemem są też stale rosnące koszty prowadzenia działalności gospodarczej, związane np. z wykorzystaniem energii, eksploatacją maszyn czy zatrudnieniem pracowników. Obserwujemy również, że w naszym kraju nie funkcjonuje system zachęt dla producentów opakowań i konsumentów do wykorzystywania produktów pochodzących z recyklingu.

Mamy jednak nadzieję, że dzięki przyjętemu przez Komisję Europejską pakietowi dotyczącemu gospodarki o obiegu zamkniętym już niedługo pojawią się również w Polsce szanse na rozwój branży.

Zgodnie z zapowiedziami, spodziewamy się uruchomienia dodatkowych środków finansowych na realizację inwestycji w recyklingu, mamy nadzieję, iż zostanie poszerzony rynek dla recyklatów i będą funkcjonowały zachęty do stosowania innowacyjnych rozwiązań w recyklingu. Liczymy również na to, iż w naszym kraju pojawi się skuteczny nadzór i kontrola w zakładach, gdzie przetwarzane są odpady, co powinno doprowadzić do wyeliminowania nieuczciwych graczy z rynku. Przyczyni się do tego także konieczność przeprowadzenia już w tym roku audytu zewnętrznego przez przedsiębiorców, którzy wystawiają dokumenty DPO, DPR, EDPO lub EDPR.

Który z zaprezentowanych referatów wzbudził największe zainteresowanie uczestników konferencji?

Wszystkie tematy poruszane na konferencji były istotne dla branży i dały możliwość podsumowania aktualnej sytuacji na rynku. Dużą popularnością cieszyła się część dotycząca przeprowadzenia audytu zewnętrznego recyklera, ponieważ stała się okazją do wymiany doświadczeń wśród naszych gości oraz pozwoliła na przedyskutowanie w obecności weryfikatora środowiskowego ważnych kwestii związanych z prowadzoną dokumentacją.

Według statystyk poziom recyklingu w Polsce dramatycznie odstaje od unijnej średniej. Jakie działania z punktu widzenia branży recyklingu mogłyby poprawić nasze wyniki?

Jak już wspomniałem, konieczne jest poprawienie efektywności selektywnej zbiórki odpadów w gospodarstwach domowych, ale również poprawienie jakości sortowania odpadów w RIPOK. Ponadto należy wprowadzić system faktycznych dopłat do recyklingu odpadów opakowaniowych, z którego środki byłyby przeznaczane na recykling odpadów tzw. trudnych, które dzisiaj trafiają do spalenia. Podsumowując: mamy w Polsce masę odpadów, które my, jako recyklerzy, moglibyśmy wykorzystać, ale na dzień dzisiejszy nie ma takiej możliwości ze względu na ich bardzo złą jakość i brak środków finansowych do ich uzdatnienia np. mycia, dodatkowej segregacji.

Czy bieżące rozporządzenie resortu środowiska ws. segregacji odpadów może diametralnie zmienić niekorzystne dla nas statystyki recyklingu?

Jestem zdania, iż wymienione rozporządzenie przyczyni się do zwiększenia masy odpadów poddawanych recyklingowi i odzyskowi przez poprawę jakości zbieranych odpadów. Gminy nie będą już mogły zbierać odpadów w podziale na frakcje mokre i suche, co generowało surowce wtórne bardzo złej jakości, nie nadające się do przetworzenia. Jestem jednak zdania, iż bez realizacji założeń polityki wsparcia dla przedsiębiorstw działających w branży recyklingu diametralne zmiany nie będą mogły nastąpić, na co zwracam uwagę politykom i wszystkim przedstawicielom administracji rządowej, z którymi się spotykam.

Jakie kolejne działania zamierza podjąć Stowarzyszenie "Polski Recykling" na rzecz wspierania recyklingu w Polsce?

Branża recyklingu stoi przed wyzwaniem w postaci planowanego wprowadzenia zmian w unijnych dyrektywach, które mogą zmienić całkowicie ten sektor gospodarki. Stowarzyszenie planuje dążyć do konsolidacji branży, aby stać się poważnym partnerem podczas wprowadzania do polskiego prawa założeń gospodarki o obiegu zamkniętym, które mają na celu wsparcie tej gałęzi gospodarki.

Dziękuję za rozmowę.