Praktyczne, a jednocześnie bardziej zrównoważone opakowania stają się coraz silniejszym argumentem sprzedażowym także w segmencie wina. Szczególnie wyraźnie widać to w Europie Północnej, gdzie lekkie i wytrzymałe butelki PET z wysokim udziałem surowca pochodzącego z recyklingu zyskują na znaczeniu jako alternatywa dla tradycyjnego szkła. Badania rynku potwierdzają ten kierunek, wskazując na powiązanie między wyborem opakowania a postrzeganiem marki oraz możliwością dotarcia do nowych grup konsumentów. Według raportu Wine Packaging Market Report 2024 firmy IMARC Group rosnący popyt na zrównoważone i lekkie rozwiązania opakowaniowe jest istotnym czynnikiem napędzającym globalny rynek opakowań do wina. Z kolei analiza Sustainable Product Packaging firmy doradczej Simon-Kucher podaje, że 63 procent respondentów postrzega marki stosujące zrównoważone opakowania bardziej pozytywnie. Dla producentów wina i sieci handlowych oznacza to realny punkt wyjścia do budowy dodatkowego biznesu.
Nowe opakowanie, nowi klienci
W aktualnych realiach rynkowych zrównoważone opakowanie definiuje się przede wszystkim przez niski ciężar, korzystny bilans energetyczny oraz wysoką możliwość recyklingu. Te kryteria spełniają butelki PET, co przekłada się na nowe bodźce zakupowe i zainteresowanie ze strony segmentów konsumenckich, do których wcześniej trudno było dotrzeć z winem w tradycyjnej butelce szklanej.
Doświadczenia z rynków nordyckich pokazują, że reakcja konsumentów na wino w butelkach PET jest na ogół pozytywna, zwłaszcza w grupie osób nastawionych na wygodę, mobilność oraz kwestie środowiskowe. - Reakcja konsumentów na butelki PET do wina jest generalnie pozytywna, szczególnie wśród świadomych ekologicznie, zorientowanych na wygodę i młodszych konsumentów wina. Gdy konsumenci rozumieją, że PET jest bezpieczny, nadaje się do recyklingu, wiąże się z niską emisją CO2 i nie pogarsza smaku w przypadku win przeznaczonych do krótkiego przechowywania, akceptacja rośnie znacząco - mówi Heidi Melén-Aalto, dyrektor ds. projektowania i rozwoju opakowań w firmie Anora, jednej z wiodących grup w segmencie wina i napojów spirytusowych w regionie nordyckim, z siedzibą w Helsinkach. Przedsiębiorstwo to jest uznawane za jednego z globalnych pionierów zrównoważonego rozwoju w branży.
Niewielka masa, odporność na stłuczenie oraz często niższy całkowity koszt rozwiązania sprawiają, że butelki PET obniżają bariery wejścia dla nowych nabywców. - Butelki PET rzeczywiście pomagają docierać do nowych grup docelowych. Ich niewielka masa i nietłukąca się konstrukcja przemawiają do bardziej okazjonalnych konsumentów wina oraz osób prowadzących mobilny tryb życia. Silna narracja związana ze zrównoważonym rozwojem przyciąga konsumentów proekologicznych, którzy poszukują rozwiązań o mniejszym wpływie na środowisko - dodaje Melén-Aalto. W efekcie wina w opakowaniach PET trafiają zarówno do nabywców wrażliwych cenowo i ukierunkowanych na aspekt środowiskowy, jak i do użytkowników sięgających po wino w plenerze, na wydarzeniach czy w podróży, a także do osób starszych, dla których ciężkie butelki szklane stają się coraz trudniejsze w obsłudze.
Dodatkowy potencjał projektowy i wyróżnienie na półce
W porównaniu z puszkami aluminiowymi czy systemami typu bag-in-box, tworzywo PET oferuje szeroką swobodę projektowania pod względem kształtu, faktury i barwy opakowania. Umożliwia to tworzenie butelek do wina, które są lepiej widoczne na półce sklepowej, co ma szczególne znaczenie w mocno konkurencyjnych kanałach sprzedaży. Charakterystyczne formy i rozwiązania wzornicze pozwalają kierować ofertę do konsumentów, dla których wygląd i forma opakowania odgrywają kluczową rolę przy podejmowaniu decyzji zakupowych.
Zastosowanie mniejszych pojemności, takich jak 330 ml lub 187 ml, otwiera dodatkowe scenariusze użycia w lotnictwie, cateringu, podczas imprez masowych czy akcji promocyjnych. Zintegrowane uchwyty, elementy dozujące lub wyspecjalizowane zamknięcia mogą z kolei tworzyć nowe okazje konsumpcji poza tradycyjnym kontekstem spożywania wina. Indywidualnie projektowane butelki PET mogą stać się istotnym elementem tożsamości marki, komunikując charakter nowoczesny, miejski lub bardziej ekstrawagancki.
Lekka butelka i relatywnie prosta zmiana technologii
Przykładem przemysłowym w segmencie wina jest opracowana przez austriackiego producenta Alpla butelka PET w klasycznym, eleganckim kształcie typu Bordeaux. Butelka ta waży zaledwie 50 gramów, co przekłada się na niższe zużycie energii w całym cyklu w porównaniu z butelką szklaną i umożliwia produkcję w 100 procentach z surowca pochodzącego z recyklingu. W zależności od poziomu zawartości recyklatu możliwa jest redukcja emisji CO2 do 50 procent; nawet przy braku surowca wtórnego emisja pozostaje o 38 procent niższa niż w przypadku szkła. Pierwsza wersja butelki PET nie wymaga dodatkowego powlekania i utrzymuje wysoką jakość wina przez okres do sześciu miesięcy. Wersja obecnie testowana, wyposażona w ultracienką powłokę z dwutlenku krzemu, ma zapewnić wydłużony okres przydatności produktu. Oba warianty są w pełni przetwarzalne w istniejących systemach recyklingu tworzyw.
Butelka PET jest kompatybilna ze standardowymi aluminiowymi zamknięciami i może być stosowana na konwencjonalnych liniach rozlewniczych w typowych pojemnościach, takich jak 1 l, 0,75 l i 187 ml. Wymagane zmiany w systemach podawania, nastawach ciśnienia czy drobnej regulacji mają z reguły charakter ograniczony i przy odpowiednim przygotowaniu mogą zostać wdrożone w ciągu około pół dnia. Prędkości rozlewu są nieco niższe niż w przypadku butelek szklanych, jednak siła nacisku potrzebna do zaciśnięcia aluminiowego zamknięcia, wynosząca około 700–800 N, jest istotnie mniejsza niż w przypadku szkła, co ma znaczenie z punktu widzenia obciążenia urządzeń i elementów formatowych.
Oferta obejmuje sześć pojemności w zakresie od 1,5 l do 187 ml, przy czym wykonanie indywidualnych projektów jest technicznie możliwe. Z ekonomicznego punktu widzenia zastosowanie butelek PET staje się opłacalne przy wolumenach rzędu około 50 000–100 000 sztuk, a w sprzyjających warunkach kosztowych, zależnych m.in. od cen energii i zaopatrzenia, możliwe są oszczędności do około 30 procent w stosunku do rozwiązań szklanych.
Nowe formaty produktu i zastosowania rynkowe
Butelki PET mogą być stosowane nie tylko do win białych i czerwonych, lecz także do wariantów bezalkoholowych, napojów typu spritz, wybranych napojów spirytusowych oraz soków, o ile nie jest wymagana technologia gorącego rozlewu. Niewielka masa jednostkowa, odporność na uszkodzenia mechaniczne i dobre własności sztaplowania ułatwiają logistykę i magazynowanie na każdym etapie łańcucha dostaw.
Obecnie butelka PET firmy Alpla jest dostępna w austriackich sieciach handlowych pod marką wina Heuriger producenta Wegenstein. Zapowiadane są kolejne produkty oraz wejścia na nowe rynki, co pozwoli lepiej zweryfikować reakcję konsumentów i zachowania zakupowe w różnych krajach i kanałach dystrybucji.
Coraz większa liczba producentów wina postrzega PET jako zrównoważone uzupełnienie dotychczasowej strategii opakowaniowej, szczególnie w odniesieniu do win młodych, serii limitowanych czy projektów marketingowych. Uzyskują w ten sposób niższe koszty jednostkowe, zredukowany ślad węglowy oraz opakowanie, które może w całości powstać z surowca wtórnego i nadaje się do ponownego przetworzenia. Jak podsumowuje Heidi Melén-Aalto - Razem te trendy pozycjonują PET jako przyszły główny format opakowań, a nie rozwiązanie niszowe.
Lekkie, zrównoważone i nietłukące się butelki PET zyskują na znaczeniu także w segmencie wina. Dla producentów i detalistów stanowią szansę dotarcia do nowych grup odbiorców, takich jak młodzi, nowocześni, mobilni i świadomi ekologicznie konsumenci.
