21 kwietnia 2026 r. w Ginsheim-Gustavsburg (Niemcy), w pobliżu Moguncji, oficjalnie zainaugurowano instalację do sortowania zużytych baterii gospodarstw domowych. Obiekt dostarczony przez Stadler Anlagenbau GmbH powstał dla Saubermacher oraz Meinhardt Städtereinigung GmbH & Co. KG i jest pierwszą dedykowaną linią sortowania baterii w portfolio Stadler. Według informacji przekazanych przez uczestników projektu instalacja ma wyznaczać punkt odniesienia dla bezpiecznego i jakościowego przetwarzania złożonych strumieni baterii w skali przemysłowej. Jej deklarowana zdolność przerobowa wynosi do 100 ton baterii na dobę, przy założonym zwiększeniu przepustowości do 5 t/h oraz ograniczeniu udziału sortowania ręcznego.
Projekt zrealizowano we współpracy Stadler, spółki weeeSwiss Technology AG (należącej do grupy Stadler i wyspecjalizowanej w technologiach recyklingu ZSEE oraz rozwoju procesów) oraz Metzen Industries GmbH. Metzen odpowiadał za sekcję recyklingu, system sterowania i zgodność CE. Podkreślono również znaczenie wcześniejszej współpracy weeeSwiss i Metzen, która miała ułatwić opracowanie koncepcji oraz integrację kolejnych etapów procesu. Andrea Zirkl, inżynier procesu i kierownik projektu w Saubermacher, wskazuje - Komunikacja była zawsze profesjonalna, otwarta i sprawna, co umożliwiało szybkie i skuteczne rozwiązywanie problemów.
W tle inwestycji znajduje się rosnąca presja regulacyjna oraz zmiany rynkowe związane z recyklingiem baterii w Europie. Unijne rozporządzenie bateryjne przewiduje m.in. docelowe poziomy zbiórki baterii przenośnych, 63% do 2027 r. oraz 73% do 2030 r., a także wysokie poziomy odzysku materiałów dla surowców krytycznych, takich jak lit, kobalt i nikiel. Wraz ze wzrostem wolumenów oraz złożoności składu materiałowego baterii rośnie zapotrzebowanie na ściśle kontrolowane rozwiązania sortujące o wydajności przemysłowej. Jak ocenia Andrea Zirkl - Widzimy wyraźną potrzebę rozwiązań, które potrafią obsługiwać heterogeniczne strumienie wejściowe, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa i jakości materiału. Ta instalacja jest kluczowym krokiem w przygotowaniu na przyszły wzrost rynku i rozwój regulacji.
Projekt instalacji i wymagania bezpieczeństwa
Zaprojektowanie układu zdolnego do obsługi pełnego spektrum baterii z gospodarstw domowych określono jako istotne wyzwanie techniczne. Strumień wejściowy obejmuje zarówno niewielkie ogniwa guzikowe, jak i większe baterie pochodzące m.in. z elektronarzędzi czy rowerów elektrycznych, o zróżnicowanych kształtach, chemiach i wymaganiach bezpieczeństwa. Z tego względu kluczowym założeniem było zapewnienie bezpiecznego obchodzenia się z bateriami na wszystkich etapach procesu.
Instalację zaprojektowano w ograniczonej kubaturze budynku, co przełożyło się na koncepcję całkowicie obudowanego systemu z kontrolowanym przepływem materiału i szczelnym transportem, mającym minimalizować ryzyka takie jak pożar lub ekspozycja na substancje chemiczne. Szczególną uwagę poświęcono podawaniu i transportowi, aby zapewnić możliwie łagodne prowadzenie baterii i ograniczać ryzyko ich uszkodzenia. Sekcję recyklingu zaprojektowano jako w pełni szczelną, z konstrukcją ze stali nierdzewnej, w celu spełnienia wymagań dotyczących bezpieczeństwa i hermetyzacji.
Sortowanie frakcji i technologie separacji
Główny strumień materiałowy instalacji obejmuje baterie AlMn (alkaliczno-manganowe) oraz ZnC (cynkowo-węglowe), które są kierowane bezpośrednio do dalszej instalacji recyklingu Metzen. Baterie NiMH są wydzielane i kierowane do dedykowanej linii przetwarzania, natomiast baterie litowe oraz inne typy specjalne są w pełni usuwane i wstępnie sortowane z przeznaczeniem do zewnętrznego przetwarzania.
Według opisu rozwiązania Stadler opracował koncepcję systemu łączącą solidne wykonanie mechaniczne z zaawansowanymi technologiami sortowania. Instalacja przetwarza zmieszane odpady bateryjne i automatycznie rozdziela je na zdefiniowane frakcje, w tym baterie AA i AAA, ogniwa guzikowe, baterie C, D i blokowe, baterie litowe, frakcje NiCd i NiMH, a także pakiety bateryjne oraz materiały wtórne, takie jak wermikulit. Zastosowano układ obejmujący m.in. zasobniki, zsypy wibracyjne, przesiewanie, separację magnetyczną oraz sortowanie rentgenowskie, co ma umożliwiać precyzyjną klasyfikację typu i chemii baterii. W instalacji zintegrowano również trzy systemy sortowania sensorowego pozwalające na klasyfikację pod kątem chemii baterii, co określono jako podejście wdrożone po raz pierwszy w skali przemysłowej.
Założeniem takiej konfiguracji jest uzyskanie stabilnych, jednoznacznie zdefiniowanych strumieni wyjściowych, obejmujących m.in. frakcje materiałów wartościowych, takich jak nikiel, mangan, miedź, cynk i aluminium, przygotowanych do dalszych procesów recyklingu, przy jednoczesnym utrzymaniu wymaganych standardów bezpieczeństwa w całym układzie.
Współpraca projektowa od koncepcji do uruchomienia
Saubermacher wskazuje, że wybór Stadler wynikał nie tylko z kompetencji technicznych, lecz także z gotowości do wspólnego opracowania procesu sortowania baterii dla nowego zastosowania. Andrea Zirkl podkreśla - Wybraliśmy Stadler ze względu na ich doświadczenie w złożonych rozwiązaniach sortujących oraz gotowość do współpracy zorientowanej na rozwiązania. Wyróżniała ich zdolność do przełożenia naszych wymagań na wykonalną koncepcję sortowania baterii, przy jednoczesnej reakcji na bardzo specyficzne i technicznie wymagające założenia projektu.
W komunikacie zwrócono uwagę, że jako pierwszy wspólny projekt przedsięwzięcie wymagało wysokiego poziomu uzgodnień i zaufania pomiędzy zaangażowanymi stronami, przy nacisku na ograniczenie sortowania ręcznego i wzrost efektywności operacyjnej. W ocenie uczestników projektu takie podejście umożliwiło dostarczenie instalacji w zakładanym terminie i stanowi krok Stadler w kierunku rozbudowy kompetencji w obszarze recyklingu baterii.
Znaczenie dla recyklingu i gospodarki o obiegu zamkniętym
W szerszym ujęciu instalacja ma wspierać cele gospodarki o obiegu zamkniętym oraz rozwój infrastruktury recyklingu baterii w Europie. Precyzyjne rozdzielenie typów i chemii baterii ma poprawiać jakość materiału kierowanego do dalszego recyklingu, a także ułatwiać odzysk surowców wartościowych, takich jak nikiel, mangan, miedź, cynk i aluminium. Jednocześnie akcentowane jest zapewnienie kontrolowanego, bezpiecznego i zgodnego z wymaganiami postępowania z odpadami bateryjnymi w warunkach rosnących wymagań regulacyjnych i środowiskowych.
Jochen Apfel, prezes weeeSwiss Technology AG, komentuje - Ten projekt stanowi ważny krok dla Stadler w wejściu w sektor recyklingu baterii. Pokazuje, jak połączenie wiedzy procesowej z inżynierią mechaniczną może dostarczać zintegrowane rozwiązania dla bardzo wymagających zastosowań. Podsumowując znaczenie przedsięwzięcia w kontekście rozwoju rynku, dodaje - Projekty takie jak ten pokazują, jak zaawansowane rozwiązania sortujące stają się kluczowym czynnikiem umożliwiającym rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym. Łącząc technologię, wiedzę procesową i silne partnerstwa, takie jak nasza współpraca z Metzen, pomagamy naszym klientom przygotować się na coraz bardziej złożone strumienie recyklingu w przyszłości.
Stadler: zakres działalności
Grupa Stadler, założona w 1791 r., działa globalnie w obszarze planowania, produkcji i montażu systemów oraz komponentów sortujących dla branży recyklingu. Firma dostarcza rozwiązania typu „pod klucz” obejmujące etapy od koncepcji i inżynierii po instalację, modernizację oraz serwis. Portfolio obejmuje m.in. separatory balistyczne, przenośniki taśmowe, przesiewacze bębnowe, urządzenia do usuwania etykiet, systemy rozdrutowywania bel, a także konstrukcje stalowe i szafy sterownicze dla kompletnych instalacji recyklingowych.
W komunikacie wskazano również na platformę Stadlerconnect, wykorzystującą rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji do pozyskiwania danych w czasie rzeczywistym, analityki predykcyjnej i optymalizacji procesu. Stadler prowadzi też centra testowe i innowacji w Europie, oferując wsparcie badawcze oraz symulacje procesów sortowania w celu optymalizacji wydajności.
