Europejski rynek recyklatów wchodzi w nową fazę rozwoju. W warunkach rosnących wymagań regulacyjnych oraz ograniczonej dostępności wysokiej jakości surowców z recyklingu przedsiębiorstwa, obok inwestycji technologicznych, coraz częściej wykorzystują fuzje i przejęcia. Konsolidacja zaczyna odgrywać istotną rolę w budowaniu skali produkcji oraz stabilności dostaw. Jednocześnie sektor pozostaje wrażliwy na relacje cenowe pomiędzy polimerami pierwotnymi i wtórnymi. Okresy niskich cen surowców pierwotnych mogą ograniczać konkurencyjność materiałów z recyklingu, wpływając na popyt oraz decyzje inwestycyjne. O tym, dlaczego dostęp do recyklatu staje się jednym z ważniejszych elementów przewagi konkurencyjnej, mówi Maciej Słojewski, Group Communications Manager w firmie Cedo.
W tle dyskusji o wzroście udziału recyklatów w produktach znajduje się luka pomiędzy ambicjami regulacyjnymi a realną dostępnością surowca. Dotyczy to nie tylko wolumenu, lecz przede wszystkim jakości materiału, który musi spełniać określone parametry, aby mógł zostać wykorzystany w procesach produkcyjnych. W przypadku tworzyw sztucznych dodatkowym utrudnieniem jest zmienność i zanieczyszczenie strumieni odpadów pokonsumenckich, co przekłada się na ograniczoną powtarzalność oraz mniejszy odsetek frakcji możliwej do efektywnego przetworzenia.
Rynek pod presją: niedobór surowca i luka systemowa
Maciej Słojewski zwraca uwagę na równoległe oddziaływanie dwóch zjawisk: wzrostu wymagań dotyczących zawartości recyklatu oraz ograniczeń po stronie podaży materiału o odpowiednich właściwościach.
- Rynek recyklatów w Europie znajduje się dziś w bardzo wymagającym momencie. Z jednej strony rosną wymagania regulacyjne dotyczące udziału materiałów z recyklingu w produktach, z drugiej, dostępność surowca o odpowiedniej jakości jest ograniczona. W przypadku tworzyw sztucznych ogromnym wyzwaniem jest charakter odpadów pokonsumenckich, są one zróżnicowane, często zanieczyszczone i niejednorodne, co sprawia, że tylko część z nich może zostać efektywnie przetworzona i wykorzystana w produkcji – mówi.
Jak podkreśla, jakość surowca staje się jednym z kluczowych ograniczeń rozwoju rynku. - W praktyce oznacza to, że firmy nie konkurują już tylko produktami, ale również dostępem do stabilnych i powtarzalnych strumieni materiału. To zmienia sposób myślenia o całym łańcuchu wartości, od zbiórki odpadów po gotowy produkt – dodaje.
Konsolidacja jako odpowiedź na ograniczenia rynku
W odpowiedzi na te uwarunkowania część firm traktuje fuzje i przejęcia jako narzędzie wzmacniania kontroli nad jakością oraz dostępnością recyklatu. Integracja kompetencji związanych z przetwarzaniem odpadów i wytwarzaniem produktów pozwala ograniczać ryzyka operacyjne oraz lepiej zarządzać zmiennością strumieni surowcowych.
- Dziś nie wystarczy kupić recyklat na rynku. Trzeba mieć wpływ na to, jak powstaje, jak jest przetwarzany i jakie ma właściwości. Dlatego obserwujemy rosnące znaczenie integracji pionowej. Firmy chcą mieć większą kontrolę nad łańcuchem dostaw, bo to bezpośrednio przekłada się na stabilność produkcji i możliwość spełniania wymogów regulacyjnych. To zmiana o charakterze strukturalnym, a nie chwilowy trend. Recyklat przestaje być postrzegany jako uzupełnienie surowców pierwotnych, a zaczyna funkcjonować jako pełnoprawny zasób, którego dostępność i jakość determinują decyzje biznesowe – wyjaśnia Słojewski.
Działania Cedo: integracja dla stabilnych dostaw recyklatu
W tym ujęciu Cedo wskazuje na rozwój w kierunku łączenia kompetencji produkcyjnych z dostępem do materiałów wtórnych. Spółka podaje, że integracje przejętych podmiotów miały odpowiadać na potrzebę stabilnego pozyskiwania recyklatu o odpowiedniej jakości oraz zwiększenia wpływu na jego przygotowanie do produkcji.
- Integracja podmiotów takich jak Vinatic, którą przejęliśmy jesienią 2024 roku oraz Plasta Group, która dołączyła do Cedo pod koniec 2024 r., była odpowiedzią na konkretne potrzeby biznesowe, czyli zapewnienie stabilnego dostępu do wysokiej jakości recyklatu i większej kontroli nad jego przygotowaniem do produkcji. Aktualnie rozszerzyliśmy działalność o włoski Polimero, specjalizujący się w przetwarzaniu elastycznych odpadów LDPE, co dodatkowo wzmocniło nasze możliwości w Europie Południowej. Dzięki tym integracjom możemy lepiej planować procesy, zwiększać skalę działania i jednocześnie utrzymywać wysoką jakość produktów, co jest kluczowe zarówno z perspektywy klientów, jak i wymogów regulacyjnych. Takie podejście daje nam elastyczność operacyjną i umożliwia szybkie reagowanie na zmiany rynkowe, w tym wahania dostępności surowców czy zmiany legislacyjne – mówi Group Communications Manager.
Rzeczywistość rynku recyklatów: konsekwencje konsolidacji
Postępująca konsolidacja zmienia strukturę rynku, zwiększając rolę dużych, zintegrowanych organizacji. Z jednej strony może to sprzyjać stabilizacji dostaw oraz poprawie jakości surowców, z drugiej, podnosi bariery wejścia dla nowych uczestników i skłania mniejsze podmioty do specjalizacji.
- Możemy spodziewać się dalszego wzrostu znaczenia firm, które łączą kompetencje w zakresie recyklingu i produkcji. Recyklat zaczyna być traktowany jak surowiec strategiczny, a jego dostępność będzie miała coraz większy wpływ na decyzje inwestycyjne i kierunki rozwoju całego sektora. W dłuższej perspektywie rozwój technologii, takich jak recykling chemiczny, może poszerzyć zakres odpadów nadających się do przetworzenia. Ze względu jednak na koszty i ograniczoną skalę, rozwiązania te będą raczej uzupełnieniem, a nie alternatywą dla efektywnego systemu zbiórki i sortowania odpadów – podsumowuje Maciej Słojewski.
