Zespół założycielski LaMa Recycling realizuje w centrum tworzyw sztucznych SKZ projekt badawczy nad recyklingiem dotychczas niewykorzystywanych odpadów z produkcji pieluch. Zamiast kierować je do spalarni, celuloza, tworzywa sztuczne i superabsorbenty mają być rozdzielane, przetwarzane i ponownie włączane do obiegu surowców. Rozwiązanie to ma przyczynić się do oszczędności surowców oraz ograniczenia emisji CO2 związanych z dotychczasowym unieszkodliwianiem tych odpadów.
Założycielami LaMa Recycling są dr Marieluise Lang, dr Lars Helmlinger oraz Thomas Wolz. Zespół opracowuje nowy proces recyklingu umożliwiający odzysk wartościowych surowców z odpadów powstających podczas przetwórstwa tworzyw sztucznych. Celem projektu badawczego jest wypracowanie przemysłowo opłacalnej technologii, która pozwoli zawrócić dotychczas nierecyklowalne pozostałości poprodukcyjne do cyklu surowcowego. W centrum uwagi znajdują się między innymi mieszaniny poliolefin oraz wióry tworzywowe z produkcji przemysłowej, które do tej pory były w całości spalane, co oznacza utratę zawartych w nich materiałów i dodatkowe obciążenie śladu węglowego.
Odpady z produkcji pieluch jako strumień surowcowy
Szczególnym obszarem zastosowania rozwijanej technologii są odpady z produkcji pieluch. W tym strumieniu odpadów współwystępują różne frakcje materiałowe, w tym tworzywa sztuczne oparte na poliolefinach, celuloza oraz polimery superabsorpcyjne. Dotychczas standardowym sposobem postępowania z tymi odpadami było ich termiczne przekształcanie, mimo wysokiej zawartości cennych komponentów nadających się potencjalnie do odzysku materiałowego.
Skalę zagadnienia ilustrują dane dotyczące samego tylko rynku niemieckiego. Według dr Marieluise Lang, w Niemczech produkuje się rocznie około sześciu miliardów pieluch dla dzieci i dorosłych. Około trzy procent tej ilości, czyli blisko 15 000 ton, stanowią odpady poprodukcyjne, które do tej pory były w całości kierowane do spalenia. Jak podkreśla badaczka, prowadzi to do utraty wartościowych surowców, a jednocześnie termiczne przetwarzanie istotnie pogarsza bilans emisji gazów cieplarnianych powiązany z tym segmentem produkcji.
Superabsorbenty jako bariera dla recyklingu
Kluczowym wyzwaniem technologicznym w recyklingu odpadów z produkcji pieluch są superabsorbenty, czyli silnie chłonne polimery odpowiedzialne za zdolność wyrobów higienicznych do absorpcji cieczy. Właściwości chemiczne i fizyczne tych materiałów utrudniają ich rozdział od pozostałych komponentów oraz dalsze przetwarzanie w standardowych procesach recyklingu tworzyw sztucznych.
Do tej pory obecność superabsorbentów sprawiała, że recykling tego typu odpadów był bardzo kosztowny lub ekonomicznie nieopłacalny. Opracowywana przez LaMa Recycling technologia ma umożliwić pokonanie tej bariery poprzez odpowiednie rozdzielenie i obróbkę poszczególnych frakcji, tak aby możliwe było ponowne wykorzystanie zarówno tworzyw sztucznych, jak i celulozy oraz samych superabsorbentów. Tym samym recykling odpadów z produkcji pieluch mógłby zostać włączony do istniejących łańcuchów wartości w przemyśle przetwórstwa tworzyw sztucznych.
Skalowanie procesu i cele projektu
Od września 2025 r. interdyscyplinarny zespół LaMa Recycling Technologies pracuje w pełnym składzie nad dalszym rozwojem i skalowaniem procesu. W obecnej fazie projektu główny nacisk położony jest na aspekty techniczne związane ze zwiększeniem wydajności recyklingu z poziomu laboratoryjnego do skali zbliżonej do przemysłowej.
Założonym celem jest osiągnięcie stabilnego i skalowalnego procesu o przepustowości co najmniej 500 kilogramów na godzinę do końca realizacji projektu. Osiągnięcie takiej wydajności ma stanowić istotny krok w kierunku wdrożenia technologii w warunkach przemysłowych i umożliwić jej zastosowanie przy zagospodarowaniu rzeczywistych strumieni odpadów z zakładów produkujących pieluchy i inne wyroby higieniczne.
Rola ośrodka badawczego SKZ
Projekt jest realizowany w ośrodku SKZ, który dysponuje rozbudowaną infrastrukturą badawczą w obszarze tworzyw sztucznych. Instytut od wielu lat prowadzi prace nad technologiami recyklingu, a nowy projekt LaMa Recycling wpisuje się w ten obszar kompetencji, wykorzystując dostęp do nowoczesnych laboratoriów oraz zaplecza do testowania i optymalizacji procesów.
SKZ wspiera także proces wydzielenia LaMa Recycling jako samodzielnego podmiotu gospodarczego i towarzyszy zespołowi w przełożeniu wyników badań na praktyczne zastosowania przemysłowe. Obejmuje to zarówno dopracowanie samej technologii recyklingu, jak i przygotowanie jej do integracji z istniejącymi liniami produkcyjnymi oraz systemami gospodarki odpadami w sektorze wytwarzania wyrobów higienicznych.
Zespół projektu LaMa Recycling prowadzi w SKZ innowacyjny projekt badawczy nad opracowaniem nowego procesu recyklingu w ramach programu finansowania EXIST Research Transfer. Od lewej: Stefan Zuljevic, dr Lars Helmlinger, dr Marieluise Lang i Thomas Wolz
