Drukuj

W atmosferze Tytana wykryto propylen Scientists found propylene in outer space

W atmosferze Tytana wykryto propylen
Odkrycie amerykańskich naukowców to pierwsze potwierdzenie występowania propylenu poza Ziemią. Niewielka ilość związku została wykryta w niskich partiach atmosfery Tytana, satelity Saturna, za pomocą spektrometru podczerwieni CIRS zamontowanego na sondzie Cassini. Przyrząd ten mierzy poziom podczerwieni emitowanej z Saturna i jego księżyców. Propylen to pierwszy związek wykryty na Tytanie za pomocą CIRS.

Urządzenie jest w stanie wykryć konkretny gaz znajdujący się w dolnych partiach atmosfery poprzez identyfikację jego unikalnych właściwości termicznych, tzw. śladu cieplnego. Problemem okazuje się jednak wyizolowanie owego unikalnego sygnału z mieszaniny gazów znajdujących się w atmosferze.

Wykrycie propylenu uzupełnia badania prowadzone od czasu przelotu w pobliżu Tytana sondy Voyager 1 w 1980 roku, kiedy to stwierdzono występowanie węglowodorów w brunatnej, zamglonej atmosferze księżyca. Na Tytanie węglowodory rozpadają się pod wpływem światła, a następnie mogą tworzyć cząsteczki z dwoma bądź trzema atomami węgla. Do pierwszej z tych grup należy łatwopalny etan, do drugiej zaś przede wszystkim propan.

Podczas misji Voyagera z grupy związków trójwęglowych wykryto właśnie najcięższy propan oraz propyn, posiadający w tej grupie najmniejszy ciężar cząsteczkowy. Nie stwierdzono jednak wówczas występowania propylenu. Także kolejne badania długo nie pozwalały na wykrycie związku. Dopiero ostatnie, bardziej zaawansowane badania i analiza danych z CIRS potwierdziły występowanie propylenu w atmosferze satelity.

- Przeprowadzenie pomiarów było bardzo trudne ze względu na fakt, że nikły ślad propylenu jest tłumiony przez inne gazy, mocniej sygnalizujące swoją obecność - mówi Michael Flasar, prowadzący badania przy użyciu CIRS. - Sukces przeprowadzonych badań upewnia nas, że możemy znaleźć także inne związki chemiczne ukryte w atmosferze Tytana.

Zainstalowany na Cassinim spektrometr masowy służący do badania struktury atmosfery Tytana dostarczył wcześniej danych wskazujących, że propylen może być także obecny w górnych partiach atmosfery księżyca, ale jak dotąd nie udało się zweryfikować tych danych.

- Niezmiernie ekscytujące jest odkrywanie przez naukowców cząsteczek nigdy wcześniej nie wykrytych w atmosferze - powiedział Scott Edgington z NASA. - Ten nowy element układanki to jednocześnie dla naukowców test ich rozumienia chemicznego zoo składającego się na atmosferę Tytana.

Misja Cassini-Huygens jest wspólnym projektem NASA, Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz Włoskiej Agencji Kosmicznej.