Raport „Hałas w mieście. Warszawa 2024-2025”, opracowany przez Instytut Ekologii Akustycznej na podstawie 100 pomiarów terenowych, wskazuje na wysoki poziom ekspozycji mieszkańców stolicy na hałas komunikacyjny. Z przedstawionych danych wynika, że żadna z badanych lokalizacji nie spełniła zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, a w części punktów pomiarowych przekroczone zostały także obowiązujące w Polsce normy. Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon ocenia, że jednym z dostępnych narzędzi ograniczania tego zjawiska są rozwiązania wykorzystujące gumę pozyskaną z recyklingu zużytych opon. Chodzi zarówno o nawierzchnie drogowe z dodatkiem materiału gumowego, jak i elementy ograniczające hałas oraz drgania w infrastrukturze szynowej. Organizacja podkreśla, że technologie tego typu są już stosowane, a krajowy sektor recyklingu dysponuje zapleczem surowcowym do ich szerszego wdrażania.
Badanie obejmowało okres od marca do sierpnia 2025 roku. Jak podano, na Rondzie Ignacego Mościckiego średni poziom hałasu wyniósł 82,3 dB, czyli blisko 30 dB powyżej zaleceń WHO. Na 46 przebadanych arteriach i skrzyżowaniach nie odnotowano ani jednego miejsca mieszczącego się w bezpiecznych limitach. Wartości maksymalne sięgały 118,8 dB, między innymi na skrzyżowaniu alei Jana Pawła II i ulicy Siennej. Raport zwraca też uwagę na sytuację w miejscach szczególnie wrażliwych, takich jak okolice szpitali, gdzie poziom hałasu regularnie przekraczał 70 dB. W tunelu Wisłostrady, na przystanku linii 185, średni poziom hałasu wyniósł 92,9 dB. Według przywołanych danych polskie normy dopuszczają w centrum Warszawy hałas drogowy na poziomie 68 dB w dzień i 60 dB w nocy, podczas gdy WHO rekomenduje odpowiednio 53 dB i 45 dB. Europejska Agencja Środowiska szacuje natomiast, że hałas odpowiada w Europie za 66 tys. przedwczesnych zgonów rocznie oraz dziesiątki tysięcy nowych przypadków chorób sercowo-naczyniowych.
Asfalt modyfikowany gumą jako rozwiązanie dla dróg
Jednym z rozwiązań wskazanych przez PSRO jest asfalt modyfikowany gumą, w którym tradycyjne lepiszcze asfaltowe uzupełnia się pudrem lub granulatem pochodzącym z recyklingu zużytych opon. Według danych przytoczonych w materiale metoda na mokro pozwala ograniczyć hałas toczenia o 4 do 8 dB. Z kolei metoda na sucho, opisana jako prostsza technologicznie i tańsza, ma zapewniać redukcję na poziomie 3 do 5 dB. Organizacja zwraca uwagę, że oba podejścia mają jednocześnie poprawiać parametry użytkowe nawierzchni, w tym bezpieczeństwo. W materiale podano, że zastosowanie takich mieszanek może skracać drogę hamowania o 6 do 12 proc., szczególnie na mokrej nawierzchni, a także zwiększać trwałość drogi. Jako przykład praktycznego zastosowania wskazano odcinek ulicy Wołoskiej w Warszawie, gdzie nawierzchnia tego typu ma funkcjonować od ponad dekady.
Redukcja hałasu i drgań w infrastrukturze tramwajowej
Opisane w materiale możliwości wykorzystania recyklatu gumowego dotyczą również transportu szynowego. Raport odnotowuje, że w rejonie zajezdni przy ulicy Woronicza różnica przekraczająca 16 dB pomiędzy pomiarami w skali A i C wskazuje na silną obecność hałasu niskotonowego, zdolnego do przenikania przez ściany budynków. W odpowiedzi na ten problem przywołano wyniki badań Politechniki Krakowskiej prowadzonych na torowiskach pociągowych. Zgodnie z nimi tłumiki szynowe wykonane z gumy z recyklingu obniżają poziom dźwięku średnio o 4,5 dB, natomiast podkładki podpokładowe o kolejne 3,4 dB. Jednocześnie rozwiązania te mają ograniczać wibracje odczuwalne przez mieszkańców od 5 do 8 razy w bezpośrednim sąsiedztwie torów. Łączne zastosowanie obu technologii może, według podanych danych, obniżyć hałas szynowy o blisko 8 dB.
Jak powiedział Andrzej Kubik, prezes Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon - Nie musimy czekać na przełomowe wynalazki, technologie oparte na gumie z recyklingu opon są sprawdzone, przebadane i gotowe do wdrożenia w polskich miastach od zaraz. Polskie zakłady recyklingu dysponują mocami przetwarzania ok. 400 tys. ton opon rocznie, zatem surowca nie brakuje. Każda zużyta opona, zamiast zalegać w lesie czy na wysypisku, może stać się elementem cichszej i bezpieczniejszej drogi. To wyłącznie kwestia decyzji na szczeblu administracyjnym.
Prace normalizacyjne i planowane wdrożenia
Z informacji przekazanych przez PSRO wynika, że trwają prace nad Polską Normą dla asfaltów modyfikowanych gumą, prowadzone we współpracy z Instytutem Nafty i Gazu oraz Polskim Komitetem Normalizacyjnym. Ich zakończenie przewidziano na 2026 rok. Ma to ułatwić uwzględnianie takich rozwiązań w zamówieniach publicznych. Równolegle stowarzyszenie prowadzi działania na rzecz pilotażowych wdrożeń w Warszawie. Obejmują one przygotowanie odcinka z asfaltem modyfikowanym gumą na jednej z najgłośniejszych arterii miasta, a także instalację tłumików szynowych i podkładek USP na wybranych, newralgicznych odcinkach torowisk tramwajowych.
