Drukuj

Wypływki jako wady powierzchniowe wyprasek

Wypływki to jedna z mniej znanych wad powierzchniowych wyprasek. Niemniej jednak rodzą liczne konsekwencje dla przebiegu procesu przetwórstwa tworzyw.

Do wad powierzchniowych detali otrzymywanych metodą wtrysku pogarszających ich jakość należą wypływki. Pojawiają się one wtedy, gdy stop wciska się pomiędzy szczeliny zlokalizowane między połówkami powierzchni zamykania formy i rdzeniami. Mogą być one drobne i występować w postaci wyczuwalnego palcami gratu. Mogą być też bardziej rozległe i przypominać swym wyglądem błony lub rybie płetwy.

Wypływki najczęściej powstają w okolicach szczelin pomiędzy połówkami powierzchni zamykania formy, rdzeniami, na powierzchniach uszczelniających, kanałach odpowietrzających lub przy wypychaczach. Mają one kształt mniej lub bardziej wykształconych krawędzi z tworzywa sztucznego, przypominających swego rodzaju błony czy rybie płetwy. Drobne wypływki w postaci wyczuwalnego opuszkami palców gratu są często niezauważalne, natomiast rozległe błony mogą wystawać nawet kilkanaście centymetrów poza krawędziami właściwego kształtu detalu.

Różne przyczyny powstawania wypływek można wytłumaczyć kilkoma czynnikami. Dla przykładu może tu chodzić o fakt, że przekroczone zostały dopuszczalne szerokości szczelin. Forma jest wtedy niewystarczająco szczelna, istnieją zbyt wysokie tolerancje przetwórcze lub uszkodzone są powierzchnie uszczelniające.

Kolejny powód to zbyt małe lub zbyt duże wartości siły docisku maszyny. Dzieje się tak, gdy siła docisku jest zbyt mała, aby przeciwstawić się siłom wyporu lub na skutek zbyt dużej siły docisku następuje znaczne odkształcenie płyt do mocowania wytwarzanego detalu lub samej formy.

Następny powód to zbyt wysokie ciśnienie wewnętrzne w formie - siła docisku, nadająca kształt wytwarzanej wyprasce, jest tak wysoka, że wciska masę nawet w najmniejsze szczeliny. Jeszcze jedna przyczyna powstawania wypływek, to zbyt mała lepkość stopu. W takiej sytuacji wysokie ciśnienie wewnętrzne w formie oraz nieznaczny opór plastyczny sprzyjają tworzeniu się wypływek.

Jeżeli wypływki powstają w kilku cyklach przetwórczych może to prowadzić do uszkodzenia powierzchni uszczelniających (płaszczyzn podziałowych).

Jednym z rodzajów wad powierzchniowych wyprasek pogarszających ich jakość są wypływki. Ich formowanie się w paru cyklach przetwórczych może doprowadzić nawet do uszkodzenia powierzchni uszczelniających, ale dzięki podjęciu właściwych środków zaradczych można wyeliminować tę wadę.

Przy omawianym problemie nie należy też zapominać o kilku istotnych wskazaniach. Gdy zaistnieje sytuacja znaczącej deformacji formy, wówczas trzeba unikać ostrzy zaciskowych w formie. Zwłaszcza w przypadku maszyn ustawianych należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe ograniczenie ciśnienia wtrysku oraz kontrolę wtrysku. Ponadto w razie znacznej deformacji trzeba zoptymalizować punkt przełączenia, zmniejszyć ciśnienie po zakończeniu obróbki, zmienić siłę docisku oraz usztywnić konstrukcję formy.