Realizacja procesu certyfikacji opakowań zabezpieczonych przed otwarciem przez dzieci
Złożenie wniosku i dokumentacja techniczna
Proces certyfikacji rozpoczyna się od złożenia wniosku wraz z kompletną dokumentacją techniczną opakowania. Obejmuje ona m.in. rysunki wyrobu, specyfikację techniczną, opis sposobu pakowania, magazynowania i transportu, a także informacje dotyczące kontroli jakości i badań odbiorczych. Kluczowym elementem jest wskazanie dokumentu normatywnego przyjętego do oceny, którym w praktyce jest norma PN-EN ISO 8317:2016-03. Wnioskodawca przedstawia również informacje dotyczące systemu zarządzania jakością – w przypadku producenta odnoszące się do procesu produkcji, a w przypadku importera lub dystrybutora do nadzoru nad jakością wyrobów wprowadzanych na rynek. Po pozytywnym przeglądzie wniosku zawierana jest umowa regulująca zasady certyfikacji i nadzoru.
Badania zgodności z PN-EN ISO 8317
Kolejnym etapem są badania zgodności opakowania z wymaganiami normy PN-EN ISO 8317, prowadzone w akredytowanym laboratorium badawczym. Badania obejmują ocenę skuteczności zabezpieczenia przed dostępem dzieci oraz ocenę dostępności opakowania dla dorosłych użytkowników. Testy realizowane są z wykorzystaniem produktu zastępczego, eliminującego ryzyko kontaktu z substancjami niebezpiecznymi. Procedura badań z udziałem dzieci składa się z dwóch etapów – samodzielnej próby otwarcia opakowania oraz próby poprzedzonej demonstracją prawidłowego otwarcia i zamknięcia, bez instruktażu słownego. Równolegle prowadzone są badania z udziałem dorosłych, których celem jest potwierdzenie ergonomii i możliwości prawidłowego użytkowania opakowania.
Ocena procesu produkcji i systemu jakości
W przypadku gdy certyfikację zgłasza producent opakowania, proces obejmuje również ocenę stabilności procesu produkcji oraz wybranych elementów systemu zarządzania jakością. Jeżeli wnioskodawcą jest importer lub dystrybutor, zakres oceny ogranicza się do auditu elementów systemowych związanych z nadzorem nad jakością wyrobów. Ocena ta ma na celu potwierdzenie, że opakowania wprowadzane na rynek są w sposób powtarzalny zgodne z wymaganiami normy.
Decyzja certyfikacyjna i wydanie certyfikatu
Na podstawie wyników badań, oceny procesu produkcji oraz kompletności dokumentacji podejmowana jest decyzja o przyznaniu lub odmowie certyfikacji. W przypadku decyzji pozytywnej wydawany jest certyfikat zgodności na określony czas. W przypadku stwierdzenia niezgodności wnioskodawca otrzymuje informację o ich zakresie oraz możliwości usunięcia.
Nadzór nad certyfikowanym opakowaniem
Certyfikacja obejmuje również nadzór nad certyfikowanym wyrobem, realizowany w okresie ważności certyfikatu. Może on obejmować okresowe inspekcje procesu produkcji, audity systemu zarządzania jakością, analizę reklamacji rynkowych oraz – w uzasadnionych przypadkach – badania próbek pobranych u producenta lub z rynku.
Rozszerzenie zakresu certyfikacji i odpowiedzialność
W okresie ważności certyfikatu możliwe jest rozszerzenie jego zakresu na kolejne odmiany opakowania, o ile nie różnią się one istotnie konstrukcyjnie i spełniają wymagania określone dla wyrobu pierwotnie certyfikowanego. Należy jednocześnie podkreślić, że przyznanie certyfikatu nie zwalnia producenta ani dystrybutora z odpowiedzialności za bezpieczeństwo opakowania i jego zgodność z obowiązującymi wymaganiami.
Marta Lenartowicz-Klik, Izabela Gajlewicz, Marcin Pasich; Sieć Badawcza Łukasiewicz, Instytut Materiałów Polimerowych
Literatura:
PN-EN ISO 8317:2016-03 Opakowania zabezpieczone przed otwarciem przez dziecko – Wymagania i metody badań opakowań przystosowanych do wielokrotnego zamykania
PN-EN ISO/IEC 17025:2018-02 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących
https://www.pipelinepackaging.com/bottle-closures-cap-liners-guide
https://ajph.aphapublications.org/doi/pdfplus/10.2105/AJPH.79.12.1668
https://www.newraybottles.com/essential-knowledge-about-closures-a-comprehensive-guide/
https://phxpkg.com/blog/plastic-closures-guide-key-packaging-terms/
https://www.alcion.com/en/cap-packaging/
https://www.johnsbyrne.com/blog/understanding-child-resistant-packaging-regulations-a-comprehensive-guide/
https://www.locked4kids.com/pl/blog/packaging-certifications
https://www.sciencedirect.com/science/chapter/edited-volume/abs/pii/B9780128222188000181
PN-EN ISO/IEC 17000:2006 Ocena zgodności – Terminologia i zasady ogólne
Zakres akredytacji Jednostki Certyfikującej Wyroby nr AC 004, wyd. 26. z 24.11.2022, Polskie Centrum Akredytacji, Warszawa
PN-EN ISO/IEC 17065:2013-03 Ocena zgodności – Wymagania dla jednostek certyfikujących wyroby, procesy i usługi
PN-EN ISO/IEC 17067:2014-01 Ocena zgodności – Podstawy certyfikacji wyrobów oraz wytyczne dotyczące programów certyfikacji wyrobów
Pasich M., „Proces certyfikacji farb i lakierów”, Farby i Lakiery (Paints and Varnishes), 2017, 4, s. 22-27
Pasich M. „Akredytowana działalność Jednostki Certyfikującej Wyroby”, Laboratorium – Przegląd Ogólnopolski, 3, 57-61 (2021)
Pasich M. „Certyfikacja farb i lakierów na znak ekologiczny »E«”, Polimery dla biznesu, 3, 13-16 (2022)
