Sortownia odpadów suchej frakcji zbudowana przez Stadler Anlagenbau dla Flacipel Comércio de Aparas e Sucatas, należącej do grupy Multilixo, w Guarulhos w stanie São Paulo została uruchomiona pod koniec 2019 r. i oficjalnie zainaugurowana w lutym 2020 r. Obiekt o przepustowości do 200 ton suchych odpadów nadających się do recyklingu dziennie zaprojektowano jako instalację o wysokiej elastyczności, zdolną do przetwarzania zróżnicowanych strumieni wejściowych przy maksymalizacji odzysku surowców i minimalizacji odrzutów. Sortownia stała się jednym z filarów strategii rozwoju Flacipel oraz ważnym elementem infrastruktury recyklingu w regionie, wspierając dążenie do ograniczenia składowania odpadów i wzrostu udziału recyklingu materiałowego.
Inwestycja miała dla grupy Multilixo znaczenie wykraczające poza zwykłe zwiększenie mocy przerobowych. Jak podkreśla Rubens Prinet, dyrektor operacyjny Flacipel, obiekt w Guarulhos od początku postrzegano jako narzędzie o znaczeniu strukturalnym w rozwoju spółki w ramach grupy. Instalacja została pomyślana jako platforma tworzenia wartości w wielu wymiarach, łącząca funkcję zakładu sortowniczego z rolą stabilnego zaplecza usług środowiskowych dla klientów oczekujących wysokiego poziomu odzysku i pełnej identyfikowalności przepływów odpadów. Założenia te przełożyły się na konkretne wymagania dotyczące konfiguracji linii technologicznej, w tym liczby frakcji wyjściowych, stopnia automatyzacji oraz możliwości pracy ze zmiennymi strumieniami wejściowymi.
Założenia projektowe i konfiguracja technologiczna
Jednym z głównych celów Flacipel było minimalizowanie ilości odpadów resztkowych oraz sortowanie materiału na 21 frakcji, przy zachowaniu zdolności do przetwarzania różnych rodzajów strumieni wejściowych, takich jak selektywna zbiórka, odpady biurowe i handlowe. Połączenie wysokiej sprawności procesu z wymaganą elastycznością stanowiło istotne wyzwanie techniczne i projektowe.
Henrique Filgueiras, dyrektor sprzedaży w Stadler do Brasil, wskazuje, że możliwość zmiany rodzaju wsadu wymagała szczególnie przemyślanego układu instalacji i odpowiedniego doboru urządzeń. Zadaniem Stadler było zaprojektowanie zakładu, który utrzyma stabilny, wysoki poziom wydajności w różnych scenariuszach pracy, bez ograniczania elastyczności operacyjnej. Zastosowano modułowe podejście do konstrukcji linii, oparte na doświadczeniach firmy w przetwarzaniu złożonych, heterogenicznych strumieni surowców wtórnych.
Linia obejmuje stację preselekcji, w której materiał dzielony jest m.in. według koloru worków, co umożliwia wstępne rozdzielenie określonych frakcji już na początku procesu. Następnie wykorzystywany jest separator balistyczny Stadler do wydzielenia tektury jako osobnego strumienia. Wstępnie sklasyfikowane strumienie materiałowe są magazynowane, a następnie podawane osobno na główną linię sortowniczą.
Na głównej linii zainstalowano układy dozowania, otwieracze worków oraz dwa kolejne separatory balistyczne Stadler. Konfigurację uzupełniają systemy sortowania optycznego, separatory powietrzne typu windshifter, separatory magnetyczne oraz separatory prądów wirowych. Zastosowanie tych technologii umożliwia odzysk szerokiego spektrum frakcji, w tym różnych rodzajów tworzyw sztucznych, folii i kolorów, różnych gatunków papieru, kartonów, metali oraz frakcji przeznaczanej do produkcji paliwa z odpadów (RDF).
Taki układ linii pozwala dostosowywać parametry procesu i nastawy urządzeń do charakterystyki konkretnego strumienia wejściowego, co sprzyja utrzymaniu stabilnej jakości frakcji wyjściowych pomimo zmian składu odpadów trafiających do zakładu. Jednocześnie ograniczenie udziału odpadów resztkowych przekłada się na lepsze wykorzystanie potencjału surowcowego kierowanych do instalacji odpadów suchych.
Budowa na bazie wcześniejszych doświadczeń i współpracy
Decyzja Flacipel o wyborze Stadler jako partnera technologicznego została poprzedzona kilkuletnią współpracą i praktyczną eksploatacją urządzeń tej firmy. Jeszcze przed realizacją projektu w Guarulhos grupa Multilixo przez około siedem lat użytkowała linię sortowniczą Stadler, wyposażoną m.in. w separator balistyczny, otwieracz worków oraz sortery optyczne. Doświadczenia z tej instalacji posłużyły jako punkt odniesienia dla walidacji technologii w warunkach brazylijskich i były istotnym źródłem danych przy projektowaniu nowego zakładu.
Silvio Urias, właściciel i dyrektor zarządzający grupy Multilixo, podkreśla, że wybór Stadler miał charakter nie tylko techniczny, ale także strategiczny. W jego ocenie decyzja ta była elementem pozycjonowania grupy i spółki Flacipel na rynku usług związanych z odzyskiem surowców, co porównał do wejścia na wyższy poziom rozgrywek konkurencyjnych. Praktyczna znajomość pracy separatora balistycznego i pozostałych urządzeń pomogła ograniczyć ryzyka inwestycyjne i zapewnić wysoką wydajność eksploatacyjną nowej instalacji od momentu rozruchu.
Projekt sortowni w Guarulhos był rozwijany w ścisłej współpracy zespołów Flacipel i Stadler, w oparciu o realne doświadczenia operacyjne, testy i wspólne opracowanie schematu procesu oraz layoutu zakładu. Montaż został zrealizowany w ciągu czterech miesięcy, po czym nastąpiły prace rozruchowe prowadzone przez zespół Stadler do Brasil. Taki model wdrożenia sprzyjał szybkiemu transferowi wiedzy operacyjnej do zespołu użytkownika i płynnemu przejściu do fazy pełnej eksploatacji.
Wpływ na moce przerobowe, odporność operacyjną i pozycję rynkową
Od momentu uruchomienia sortownia w Guarulhos istotnie zmieniła skalę działalności Flacipel. Miesięczna przepustowość zwiększyła się z około 4800 ton do 8000 ton, co pozwoliło osiągnąć efekt skali, poprawić marże i wzmocnić pozycję przetargową spółki na rynku surowców wtórnych oraz usług gospodarowania odpadami.
Według Silvio Uriasa zakład stał się punktem odniesienia zarówno pod względem wolumenu przetwarzanego materiału, jak i jakości uzyskiwanych frakcji. Wyższa stabilność procesu przełożyła się na większą odporność operacyjną przedsiębiorstwa. Z punktu widzenia klientów oznacza to dostęp do partnera oferującego powtarzalne parametry usług, mniejsze ryzyko środowiskowe, wiarygodne dane o przepływach odpadów oraz ciągłość obsługi.
Zwiększenie mocy przerobowych i stabilności jakościowej otworzyło przed Flacipel nowe możliwości biznesowe. Dzięki zdolności do gwarantowania wysokich wskaźników odzysku i pełnej ścieżki identyfikowalności odpadów spółka pozyskała kolejnych odbiorców, w szczególności tych, którzy poszukują rozwiązań umożliwiających ograniczenie lub eliminację składowania odpadów. Flacipel pełni dla nich rolę partnera, któremu można powierzyć realizację celów środowiskowych i który jest w stanie zapewnić przewidywalność usług, bezpieczeństwo i udokumentowane potwierdzenie osiągniętych rezultatów.
Zaangażowanie Stadler nie zakończyło się na etapie rozruchu instalacji. Zakład objęto umową na regularne przeglądy i konserwację zapobiegawczą, w ramach której technicy Stadler odwiedzają obiekt raz w miesiącu. Pozwala to lepiej planować prace serwisowe i ograniczać przestoje. Wizyty handlowe i techniczne służą także dalszemu rozwojowi współpracy oraz umacnianiu pozycji zakładu w Guarulhos jako jednego z punktów odniesienia dla zaawansowanych technologicznie sortowni odpadów w Brazylii.
Rola w gospodarce o obiegu zamkniętym i kierunki rozwoju
W skali regionalnej sortownia Flacipel w Guarulhos pełni istotną funkcję w realizacji celów z zakresu zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym. Efektywne sortowanie i szeroki zakres wyodrębnianych frakcji sprawiają, że materiały kierowane do zakładu nie trafiają na składowisko, lecz są przekazywane do zdefiniowanych, możliwie najbardziej zrównoważonych zastosowań, takich jak recykling materiałowy lub energetyczne wykorzystanie frakcji palnych.
Rubens Prinet ocenia, że instalacja stanowi kluczowe narzędzie umożliwiające ograniczenie ilości odpadów kierowanych na składowiska oraz zapewnienie ścieżki środowiskowej identyfikowalności dla przetwarzanych strumieni. Jednocześnie projekt ma charakter rozwojowy i podlega ciągłym modyfikacjom, m.in. poprzez integrację nowych urządzeń i stopniowe zwiększanie mocy przerobowych. Oznacza to wyjście poza pierwotną koncepcję zakładu w kierunku dynamicznej platformy przemysłowej, która może być dostosowywana do zmieniających się wymagań rynku i regulacji.
Aktualnie przygotowywane są kolejne modernizacje, w tym rozbudowa linii 3D, mająca na celu automatyczne wydzielanie dodatkowych frakcji materiałowych. Kierunek tych zmian wskazuje na dalsze zwiększanie poziomu automatyzacji i dokładności sortowania, co jest istotne zarówno w kontekście jakości surowców wtórnych, jak i spełniania wymagań odbiorców końcowych w łańcuchu wartości recyklingu tworzyw sztucznych, papieru i metali.
Dla Stadler projekt w Guarulhos jest przykładem znaczenia długoterminowej współpracy i elastycznego podejścia do projektowania instalacji sortowniczych. Z perspektywy dostawcy technologii zakład pokazuje, w jaki sposób dobrze zaprojektowana sortownia może stać się narzędziem wzrostu, łącząc wysoką wydajność, zdolność adaptacji do zmiennych strumieni odpadów i ścisłą współpracę z operatorem. Taka konfiguracja pozwala budować instalację przygotowaną nie tylko na aktualne potrzeby rynku, ale także na przyszłe wyzwania związane z rozwojem systemów recyklingu i realizacją celów klimatycznych.
