Europejskie Stowarzyszenie Folii z Tworzyw Sztucznych (European Plastic Films, EuPF) pozytywnie ocenia przyjęcie przez Komisję Europejską aktu delegowanego, który zwalnia operatorów gospodarczych z obowiązku 100-procentowego ponownego użycia folii i taśm do owijania palet, wynikającego z art. 29 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (Packaging and Packaging Waste Regulation, PPWR). Zwolnienie dotyczy paletyzowanego transportu pomiędzy powiązanymi przedsiębiorstwami w Unii Europejskiej oraz pomiędzy przedsiębiorstwami w tym samym państwie członkowskim. Akt doprecyzowuje ponadto, że te zastosowania nie podlegają 40-procentowemu celowi ponownego użycia określonemu w art. 29 ust. 1.
Jednocześnie folia do owijania palet stosowana w transporcie transgranicznym pomiędzy różnymi operatorami gospodarczymi w dwóch państwach członkowskich UE nadal podlega wymogom art. 29 ust. 1. W ocenie EuPF jest to niewykorzystana szansa na uwzględnienie udokumentowanych aspektów środowiskowych, ekonomicznych i operacyjnych związanych z tym segmentem transportu.
Zakres zwolnienia i stanowisko EuPF
Zgodnie z przyjętym aktem delegowanym, wymóg 100-procentowego ponownego użycia nie będzie stosowany do folii i taśm paletowych używanych w krajowym i wewnątrzgrupowym transporcie paletyzowanym, objętych art. 29 ust. 2 i 3 PPWR. Jednocześnie Komisja wskazała, że te zastosowania są wyłączone z 40-procentowego celu ponownego użycia z art. 29 ust. 1. Oznacza to, że w tych obszarach możliwe jest dalsze stosowanie jednorazowych, nadających się do recyklingu rozwiązań z tworzyw sztucznych bez konieczności osiągania określonego poziomu ponownego użycia.
EuPF zwraca uwagę, że inne zastosowania folii do owijania palet, w szczególności w transporcie transgranicznym pomiędzy różnymi podmiotami gospodarczymi zlokalizowanymi w dwóch państwach członkowskich, pozostają objęte celem ponownego użycia wynikającym z art. 29 ust. 1. Zdaniem organizacji pominięto w ten sposób obszar, w którym obowiązek ponownego użycia jest obarczony istotnymi konsekwencjami środowiskowymi i kosztowymi.
Jak podkreślił szef EuPF, Thomas De Meester - Komisja uznała, że powszechny obowiązek ponownego użycia folii do owijania palet nie jest wykonalny w transporcie krajowym i wewnątrzgrupowym. Te same dowody mają zastosowanie do transgranicznego transportu wewnątrz UE objętego art. 29 ust. 1. Zignorowanie tego wiąże się z ryzykiem wyższych emisji, dodatkowych kosztów liczonych w miliardach euro oraz ostatecznie podważenia konkurencyjności europejskiego przemysłu.
Szerokie poparcie międzysektorowe
Folie i taśmy do owijania palet odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu bezpiecznej, szybkiej i zautomatyzowanej logistyki w praktycznie wszystkich sektorach przemysłu i łańcuchach dostaw w Unii. W trakcie konsultacji publicznych interesariusze z różnych branż europejskiej gospodarki wyrazili zdecydowane poparcie dla rozszerzenia zwolnienia również na zastosowania objęte art. 29 ust. 1 PPWR.
W zgłoszonych stanowiskach konsekwentnie wskazywano na obawy dotyczące wyników środowiskowych, wykonalności ekonomicznej i operacyjnej oraz kwestii bezpieczeństwa i stabilności ładunku. Wskazuje to, że problem nie dotyczy pojedynczego materiału czy jednego sektora, lecz wprost funkcjonowania transportu paletyzowanego w skali całej gospodarki Unii Europejskiej.
Wpływ na środowisko potwierdzony analizą cyklu życia
Niezależne badanie typu LCA (ocena cyklu życia) wskazuje, że przejście z obecnie stosowanych jednorazowych, poddających się recyklingowi rozwiązań foliowych na systemy opakowań wielokrotnego użytku może skutkować wzrostem emisji gazów cieplarnianych od około 35 procent do ponad 1700 procent. Wzrost ten ma wynikać przede wszystkim z użycia cięższych materiałów, spadku efektywności wykorzystania przestrzeni palety oraz konieczności realizacji dodatkowych przejazdów związanych z logistyką zwrotną i procesami czyszczenia.
Art. 29 ust. 1 odnosi się do transportu transgranicznego wewnątrz UE, który z reguły oznacza dłuższe odległości niż w scenariuszach krajowych. Zgromadzone dane potwierdzają, że wraz z wydłużaniem tras rosną również obciążenia środowiskowe wynikające z eksploatacji systemów opakowań wielokrotnego użytku.
Skala konsekwencji ekonomicznych
Analiza ekonomiczna obejmująca osiem kluczowych sektorów, w tym rolnictwo, cement, budownictwo, mleko, szkło, tworzywa sztuczne, handel detaliczny i wodę butelkowaną, szacuje dodatkowe roczne koszty na około 4,9 mld euro. Aby w tych branżach umożliwić stosowanie systemów opakowań paletowych wielokrotnego użytku, konieczne byłoby zaangażowanie dodatkowych nakładów inwestycyjnych na poziomie od 4,7 do 5,3 mld euro, wykraczających poza standardowe cykle wymiany wyposażenia.
Z analiz wynika również, że wdrożenie takich systemów wiązałoby się z przedwczesnym wycofaniem z eksploatacji zautomatyzowanych urządzeń o szacunkowej łącznej wartości rezydualnej około 1 mld euro w skali UE. Ze względu na przekrojowe zastosowanie transportu paletyzowanego w wielu gałęziach gospodarki, całkowity wpływ ekonomiczny na poziomie całej Unii byłby istotnie większy niż wartości obliczone dla ośmiu analizowanych sektorów.
W szczególnie trudnej sytuacji znalazłyby się przedsiębiorstwa o profilu eksportowym. W praktyce zwrot wielokrotnego użytku opakowań paletowych z krajów trzecich jest w wielu przypadkach niewykonalny. Firmy prowadzące działalność zarówno na rynku unijnym, jak i poza nim, musiałyby zatem równolegle obsługiwać dwa systemy pakowania, co oznacza wzrost kosztów operacyjnych i złożoności procesów. Z punktu widzenia EuPF kryteria zwolnienia związane z oddziaływaniem na środowisko i ograniczeniami ekonomicznymi są w tym przypadku spełnione.
Konkurencyjność, regulacje i apel o ponowną ocenę
Konieczność pogodzenia ambicji środowiskowych z realiami przemysłowymi była jednym z głównych tematów ostatnich debat politycznych, w tym szczytu Antwerp European Industry Summit, podczas którego skoncentrowano się na kwestiach konkurencyjności i upraszczania otoczenia regulacyjnego. Utrzymanie celu ponownego użycia wynikającego z art. 29 ust. 1 bez ponownej oceny dostępnych danych może, zdaniem EuPF, osłabić konkurencyjność unijnego przemysłu, zwiększyć złożoność wymogów prawnych oraz zniechęcać do inwestycji w efektywne i nadające się do recyklingu rozwiązania opakowaniowe.
W świetle przedstawionych analiz EuPF wzywa Komisję Europejską do ponownego przeanalizowania dostępnych dowodów naukowych oraz, w razie potrzeby, przygotowania kolejnego aktu delegowanego odnoszącego się do art. 29 ust. 1 PPWR. Zrzeszenie podkreśla, że dalsze decyzje regulacyjne w obszarze opakowań paletowych powinny w sposób spójny uwzględniać zarówno aspekty środowiskowe, jak i gospodarcze oraz bezpieczeństwo i ciągłość łańcuchów dostaw w całej Unii Europejskiej.
