Na podstawie artykułu Caroline Murray, starszej redaktor w ICIS
Globalny rynek politereftalanu etylenu (PET) wszedł w 2026 rok przy utrzymującej się słabości popytu, zmiennych stawkach frachtu oraz nasilonej konkurencji importowej w większości regionów. Nastroje rynkowe w większym stopniu kształtują obecnie czynniki sezonowe i aktywność spekulacyjna niż klasyczne fundamenty, takie jak stabilny popyt końcowy czy przewidywalne koszty surowców. Producenci w wielu krajach mają trudności z istotnym podnoszeniem poziomu wykorzystania mocy, a przepływy handlowe ulegają dalszym przetasowaniom, ponieważ nabywcy koncentrują się na poszukiwaniu najtańszego źródła dostaw.
W tym otoczeniu rynek coraz silniej uzależnia kierunek cen i marż od kalendarza zdarzeń sezonowych, takich jak Ramadan, okres noworoczny w Azji, szczyt popytu na napoje w miesiącach letnich czy zaplanowane postoje instalacji para-ksylenu (PX) w drugim kwartale. W poszczególnych regionach kształtują się jednak odmienne uwarunkowania: Europa pozostaje strukturalnie najsłabszym ogniwem, Azja w największym stopniu reaguje na sygnały spekulacyjne, a obie Ameryki notują jedynie umiarkowane oznaki ożywienia przy zachowawczym podejściu uczestników rynku.
Bliski Wschód: sezonowe osłabienie aktywności
Na Bliskim Wschodzie, obejmującym m.in. państwa Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), aktywność rynkowa PET ma pozostać ograniczona co najmniej do połowy marca. Wynika to z nałożenia się Ramadanu na okres wyhamowania po obchodach księżycowego Nowego Roku w Azji, co ogranicza skłonność do zakupów i obniża przejrzystość handlu.
Odbiorcy w krajach GCC, którzy musieli uzupełnić zapasy, w dużej mierze zrobili to już wcześniej, co zmniejsza presję na szybkie kontraktowanie dodatkowych wolumenów. Zmienna pozostaje natomiast konkurencyjność cenowa poszczególnych kierunków importu. Na krótko przewagę uzyskał materiał pochodzenia indyjskiego, jednak spadek stawek frachtu dla wysyłek z Chin przywrócił konkurencyjność ładunków chińskich na rynkach Bliskiego Wschodu.
Handel PET z Chin tradycyjnie wyhamowuje w okresie świątecznym, co dodatkowo sprzyja umiarkowanemu tempu transakcji. W efekcie region funkcjonuje w warunkach osłabionej dynamiki, przy ograniczonej liczbie transakcji spot i ostrożnym podejściu kupujących do większych zobowiązań wolumenowych.
Azja: przewaga spekulacji nad fundamentami
Azja pozostaje najbardziej podatnym na spekulację segmentem globalnego rynku PET. Na początku lutego odnotowano wyraźną zmienność notowań surowców w łańcuchu wartości, przede wszystkim oczyszczonego kwasu tereftalowego (PTA) i para-ksylenu (PX). Ruchy te uległy później stabilizacji, jednak bieżące wahania cen wciąż odzwierciedlają przede wszystkim nastroje na rynku terminowym, a nie realną siłę popytu w przemyśle opakowaniowym i tekstylnym.
Marże PX względem nafty spadły poniżej poziomu 300 USD na tonę, co ogranicza przestrzeń do dalszych wzrostów po stronie surowcowej. Jednocześnie fundamenty popytowe pozostają słabe. Popyt na butelki do napojów osłabł przed okresem świątecznym, a wskaźniki wykorzystania mocy w chińskim przemyśle opakowań PET spadły tydzień do tygodnia o 5–8 proc. Rynek włókien poliestrowych jest dodatkowo obciążony niepewnością co do eksportu tekstyliów do Stanów Zjednoczonych.
Producenci poliestrowych włókien ciętych w całym łańcuchu wartości pracują od końca stycznia do końca marca na nietypowo niskich poziomach. Ograniczona liczba nowych instalacji PTA oraz sezon postojów PX w drugim kwartale, który jest już w dużej mierze uwzględniony w notowaniach terminowych, mogą osłabić typowe dla tego okresu sezonowe odbicie.
Na rynku pojawiły się informacje o potencjalnym wprowadzeniu w Chinach podatku od zużycia nafty, jednak oczekuje się, że wpływ takiej regulacji na bilans rynku PET będzie ograniczony. Uczestnicy liczą na pewne ożywienie popytu po zakończeniu przerwy świątecznej, pod warunkiem utrzymania wysokiej aktywności w sektorze turystyki i gastronomii.
Stany Zjednoczone: spokojny rynek i umiarkowany optymizm przed latem
Podstawowe uwarunkowania rynku PET w Stanach Zjednoczonych na początku 2026 roku pozostają w dużej mierze niezmienione. Część uczestników wskazuje na para-ksylen jako potencjalne źródło presji wzrostowej na ceny, jednak jak dotąd nie przełożyło się to na wyraźniejszą zmianę relacji cenowych w łańcuchu surowcowym.
Zimowa pogoda na wschodnim wybrzeżu USA nie zakłóciła pracy głównych producentów, co oznacza, że podaż krajowa utrzymała się na stabilnym poziomie. W efekcie doszło do nietypowej inwersji relacji cenowych, w której ceny PET na rynku krajowym spadły poniżej poziomów importowych. Sytuacja ta wynika z wyższych kosztów frachtu oraz toczącej się dyskusji na temat potencjalnych ceł dotyczących dostaw z Korei Południowej.
Większość uczestników rynku traktuje jednak narrację o nowych taryfach głównie jako element sporu politycznego, a nie przesądzony czynnik kształtujący warunki handlowe. W perspektywie najbliższych miesięcy dominuje oczekiwanie na stopniowe, sezonowe ożywienie popytu w okresie letniego szczytu konsumpcji napojów, bez gwałtownych skoków zużycia obserwowanych w niektórych wcześniejszych latach.
Ameryka Łacińska: zmieniające się kierunki handlu
W Ameryce Łacińskiej styczeń przyniósł nieznaczne wzmocnienie popytu na PET, przy oczekiwaniach na dalszą poprawę w kierunku marca. Wielkości obrotu pozostają jednak poniżej historycznych poziomów, co wymusza na producentach utrzymywanie ofensywnej polityki cenowej.
W reakcji na nadwyżkę podaży dostawcy kontynuują agresywne dopasowywanie cen do ofert konkurencyjnych. Przepływy handlowe w regionie ulegają wyraźnym zmianom. Argentyna notuje rosnący import z Chin, podczas gdy w Meksyku wolumeny zostały w większym stopniu przekierowane w stronę dostaw z Malezji i Wietnamu. Brazylia, która wcześniej opierała się w znacznej mierze na dostawach z Azji Południowo-Wschodniej, w pierwszych miesiącach 2026 roku zwiększyła zakupy materiału pochodzenia tureckiego.
Istotnym czynnikiem pozostają zakłócenia w transporcie morskim. Zniekształcenia na rynku frachtu okresowo prowadzą do rozłączenia cen regionalnych od poziomów notowanych w Azji. Po ruchach cenowych w Chinach w styczniu w niektórych krajach Ameryki Łacińskiej zaobserwowano krótkoterminowe podwyżki, jednak w dalszej części roku oczekiwany jest raczej łagodny trend spadkowy.
Wyższe podatki od napojów w Meksyku nie spowodowały dotychczas tak silnego spadku popytu, jakiego obawiali się niektórzy uczestnicy rynku. Wskazuje to na częściową odporność konsumpcji w tym segmencie, choć dalsze skutki fiskalne będą podlegały obserwacji.
Europa: branża PET pod presją strukturalną
Europa pozostaje regionem o najsłabszej kondycji strukturalnej w globalnym łańcuchu PET. Oczekuje się, że popyt końcowy w 2026 roku będzie zbliżony do słabych poziomów odnotowanych rok wcześniej. Uczestnicy rynku wskazują, że ewentualne, nagłe ograniczenie podaży wynikające z opóźnień w imporcie PET lub surowców, awarii technicznych bądź kolejnych decyzji o redukcji produkcji w europejskich zakładach mogłoby skłonić odbiorców do przyspieszonego zabezpieczania dostępnych wolumenów.
Kilka instalacji wciąż pracuje poniżej poziomów uznawanych za efektywne ekonomicznie, co wynika z kombinacji wysokich kosztów produkcji oraz rosnącego ryzyka konkurencji importowej z innych regionów. Przy próbach dostosowania cen i strategii handlowej do sytuacji w łańcuchu surowcowym, dostawcy w praktyce prowadzą indywidualną walkę konkurencyjną z importem i w wielu przypadkach zdołali ponownie przyciągnąć część odbiorców do zakupów lokalnych.
Ogólny obraz sektora pozostaje jednak niekorzystny, a kilku producentów jest określanych jako podmioty walczące o przetrwanie. Utrzymująca się presja kosztowa, ograniczone wykorzystanie mocy oraz niepewność co do długoterminowego kształtu polityki handlowej i regulacyjnej w Europie sprawiają, że decyzje inwestycyjne i produkcyjne w regionie są podejmowane z dużą ostrożnością.
Wnioski: rynek zależny od sezonowości i przepływów handlowych
Na wszystkich głównych rynkach geograficznych PET wchodzi w 2026 rok z kruchym popytem, zmieniającymi się kierunkami przepływów handlowych oraz dużą podatnością na czynniki sezonowe. Ramadan, księżycowy Nowy Rok, letni szczyt zapotrzebowania na napoje i planowane postoje instalacji PX w drugim kwartale będą w najbliższych miesiącach głównymi punktami odniesienia dla decyzji zakupowych i strategii cenowych.
Najpoważniejsze wyzwania strukturalne koncentrują się w Europie, gdzie część mocy wytwórczych funkcjonuje na granicy opłacalności. Azja pozostaje w znacznym stopniu kształtowana przez sygnały z rynku terminowego i aktywność spekulacyjną, często w oderwaniu od bieżącego popytu końcowego. Ameryka Północna i Ameryka Łacińska wykazują pewne oznaki odporności, ale ogólne tło handlowe pozostaje ostrożne i defensywne.
Kluczowe zastosowania i klasy gatunkowe PET
Żywice PET można w szerokim ujęciu podzielić na trzy główne klasy: do butelek, włókien oraz folii, co odzwierciedla ich podstawowe zastosowania końcowe. Najczęściej przedmiotem obrotu na rynku międzynarodowym jest żywica butelkowa, wykorzystywana do produkcji butelek i pojemników opakowaniowych przy zastosowaniu technologii rozdmuchu oraz termoformowania.
Żywica włóknowa znajduje zastosowanie w produkcji włókien poliestrowych dla przemysłu tekstylnego i technicznego, natomiast żywica foliowa jest używana w zastosowaniach elektrycznych oraz w elastycznych opakowaniach. PET może być również modyfikowany poprzez kompandowanie z włóknem szklanym w celu wytwarzania tworzyw konstrukcyjnych o podwyższonych właściwościach mechanicznych, co pozwala na poszerzenie zakresu zastosowań tego polimeru poza segment klasycznych opakowań.
