Opakowania napojowe podlegają obecnie intensywnym zmianom pod wpływem regulacji, celów zrównoważonego rozwoju oraz zmieniających się preferencji konsumentów. Na targach interpack 2026 w Düsseldorfie międzynarodowi dostawcy technologii rozlewu i pakowania napojów zaprezentują, w jaki sposób łączenie redukcji masy opakowań, zaawansowanych barier, cyfrowej kontroli procesów i poprawy recyklingowalności kształtuje nowe generacje systemów opakowaniowych dla branży napojowej. Rozwiązania obejmują zarówno lekkie butelki z rPET, nowe powłoki barierowe, etykiety projektowane z myślą o obiegu zamkniętym i kleje ułatwiające recykling, jak i technologie bezetykietowego znakowania oraz rozwijający się segment puszek i kartonów do napojów.
Lekka butelka z rPET i szklana bariera od KHS
Jednym z kluczowych kierunków rozwoju jest dalsze ograniczanie zużycia materiału w butelkach PET. Firma KHS wdraża koncepcję premium lightweight i prezentuje butelkę Premium Lite do wody niegazowanej, wykonaną w 100 procentach z recyklatu PET. Przy pojemności 0,25 litra masa butelki wynosi jedynie 6,2 g. Konstrukcja opakowania ma łączyć minimalne zużycie surowca z zachowaniem wysokiej jakości estetycznej i została dostosowana do wymagań nowoczesnych linii o wysokiej wydajności.
Produkcja lekkiej butelki odbywa się na rozciągarko–rozdmuchiwarkach KHS InnoPET Blomax serii V, które zapewniają stabilność procesu przy dużych wolumenach i wysokiej precyzji formowania. Zastosowanie takich maszyn pozwala na utrzymanie parametrów jakościowych mimo bardzo cienkich ścianek opakowania.
KHS rozwija również rozwiązania barierowe sprzyjające gospodarce o obiegu zamkniętym. Nowa butelka Supreme PET wykorzystuje technologię Plasmax, w której na wewnętrzną ściankę butelki nanoszona jest powłoka z tlenku krzemu o grubości poniżej 100 nm. Powłoka zachowuje się jak szkło i chroni napoje wrażliwe na tlen, takie jak wysokiej jakości zielona herbata, przed utlenianiem, wielokrotnie wydłużając ich trwałość.
Jednocześnie butelka pozostaje w pełni poddawalna recyklingowi. W procesie recyklingu cienka warstwa szklana jest usuwana w roztworze alkalicznym bez zanieczyszczania strumienia PET. Połączenie wysokiego poziomu ochrony produktu, zgodności z rPET i prędkości produkcyjnych sięgających 60 000 butelek na godzinę pokazuje, jak technologie barierowe są dostosowywane do wymogów gospodarki o obiegu zamkniętym.
Butelka KHS Supreme łączy PET z ultracienką wewnętrzną powłoką szklaną. Obraz: KHS
Etykiety i rękawy projektowane pod recykling
Równolegle z redukcją ilości materiału rośnie znaczenie recyklingowalności poszczególnych komponentów opakowania, w tym etykiet i klejów. Firma CCL Label, wystawca na interpack 2026, koncentruje się na rozwiązaniach wspierających gospodarkę o obiegu zamkniętym i pokazuje, jak projekt etykiet może ułatwiać działanie systemów recyklingu.
W segmencie etykiet i rękawów termokurczliwych CCL Label stosuje koncepcje kompatybilne z recyklingiem. Rozwiązanie EcoFloat to rękaw termokurczliwy z tworzywa poliolefinowego o niskiej gęstości. W procesie recyklingu butelek PET metodą rozdziału na zasadzie tonięcia i wyporu materiał rękawa unosi się na powierzchni, podczas gdy płatki PET opadają na dno. Taka fizyczna separacja jest kluczowa dla wysokiej jakości recyklingu butelka–butelka.
Nową opcją jest również EcoFloat White przeznaczony do produktów wrażliwych na światło. Rozwiązanie to umożliwia producentom przejście z nieprzezroczystych butelek HDPE lub PET na przezroczyste butelki PET przy zachowaniu wymaganej ochrony przed światłem.
W segmencie opakowań wielokrotnego użytku, w tym systemów wielokrotnego napełniania, CCL Label oferuje etykiety WashOff. Są to etykiety samoprzylepne, które w kąpieli ługowej odrywają się od butelek szklanych i PET bez pozostawiania resztek, wspierając obiegi opakowań zwrotnych. Dodatkowo technologia klejowa EcoShear poprawia recyklingowalność szklanych butelek jednorazowych, ponieważ etykiety foliowe samoprzylepne mogą zostać niemal całkowicie usunięte z powierzchni opakowania.
Etykiety WashOff można usuwać z butelek wielokrotnego użytku bez pozostawiania resztek. Obraz: CCL Label
Kleje do etykiet z myślą o recyklingu
Na znaczeniu zyskuje również skład pozornie drugorzędnych komponentów, takich jak kleje do etykiet. Henkel Adhesive Technologies opracował nowy klej termotopliwy do etykietowania, który nie zawiera oleju mineralnego i osiąga w procesie recyklingu wskaźnik usuwania do 98 procent. Pozostałości kleju są oddzielane od głównego strumienia materiału razem z resztkami etykiet.
Rozwiązanie klejowe jest kompatybilne zarówno z etykietami papierowymi, jak i z tworzyw sztucznych i zapewnia stabilną pracę przy prędkościach sięgających 40 000 butelek na godzinę. Jednocześnie utrzymywane są stosunkowo niskie temperatury przetwórstwa w zakresie 110–140°C, co ogranicza obciążenie urządzeń, pozwala na oszczędność energii i poprawia niezawodność eksploatacji linii etykietujących.
Znakowanie laserowe zamiast klasycznych etykiet
Alternatywą dla tradycyjnego etykietowania jest całkowite odejście od etykiet. Firma Krones opracowała rozwiązanie DecoBeam do bezpośredniego znakowania butelek PET i rPET. Kluczowe informacje, takie jak objętość netto napoju, skład, data minimalnej trwałości oraz elementy graficzne, nanoszone są bezpośrednio na powierzchnię butelki za pomocą wiązki laserowej. Pozwala to ograniczyć zużycie materiału opakowaniowego i upraszcza proces recyklingu.
Dostępne są dwie metody znakowania laserowego. Lasery CO2 tworzą oznaczenia o jasnym, białawym odcieniu, natomiast lasery światłowodowe generują czarne napisy. Oprócz tekstu możliwe jest odwzorowanie logotypów, grafik i innych elementów projektu wizualnego.
Dla szklanych pojemników Krones proponuje rozwiązanie INKpression jako alternatywę dla klasycznych etykiet. Atrament jest przenoszony bezpośrednio na powierzchnię opakowania, jednak nie w tradycyjnym procesie drukowania. Gotowy motyw jest oddzielany od materiału nośnego i przenoszony na pojemnik w całości, co pozwala na uzyskanie ciągłej, przylegającej grafiki.
Rynek puszek napojowych i wysoki poziom recyklingu
Puszki do napojów zyskują na popularności od kilku lat, szczególnie w segmencie napojów bezalkoholowych i energetyzujących, chętnie wybieranych przez młodsze grupy konsumentów. W Europie puszki napojowe charakteryzują się również wysokim poziomem recyklingu. Według danych stowarzyszeń Metal Packaging Europe i European Aluminium w 2023 r. recyklingowi poddano ponad 76 procent puszek napojowych, a wskaźnik ten rośnie. Istotną rolę odgrywają tu systemy depozytowe, w których krajach stosujących kaucję na opakowania odzysk puszek sięga nawet 90 procent.
Wielu producentów napojów rozszerza obecnie swoje portfolio o napoje w puszkach. Przykładowo Coca-Cola Europacific Partners Germany inwestuje w nową linię do napełniania puszek w zakładzie w Halle. Uruchomienie instalacji planowane jest na lato 2026 r., kiedy to uzupełni ona dwie istniejące linie do rozlewu napojów niegazowanych do butelek PET. Według firmy inwestycja o wartości wielu milionów euro jest odpowiedzią na rosnący popyt. W 2023 r. sprzedaż napojów w puszkach na rynku niemieckim wzrosła o około 12 procent rok do roku.
Popyt na napoje w puszkach rośnie. Obraz: Coca-Cola / Uli Deck
Kartony do napojów i wyzwania recyklingu
Kartony do napojów często budzą mieszane opinie, mimo że łączą kilka istotnych cech technologicznych. Są lekkie, nieprzezroczyste, poddawalne recyklingowi, a około trzy czwarte ich masy stanowi włókno kartonowe. Pozostałą część tworzą warstwy barierowe, które odpowiadają za ochronę produktu i wydłużenie okresu przydatności do spożycia.
Zgodnie z danymi Niemieckiego Stowarzyszenia Producentów Opakowań Kartonowych do Płynnej Żywności (Fachverband Kartonverpackung für flüssige Nahrungsmittel, FKN) branża recyklingu kartonów napojowych jest bardziej zaawansowana, niż często się przyjmuje. Kartony zostały włączone do funkcjonującego systemu recyklingu m.in. dzięki działaniom firm Tetra Pak, SIG Combibloc i Elopak oraz instalacji recyklingu Palurec w parku chemicznym Knapsack. W Niemczech około 36 000 ton tworzyw sztucznych i aluminium z kartonów do napojów jest corocznie poddawanych recyklingowi.
Mimo tych postępów poziom odzysku nie jest jeszcze wystarczający do spełnienia wymogów prawnych. Zgodnie z aktualnymi danymi Centralnej Agencji Rejestru Opakowań (Zentrale Stelle Verpackungsregister, ZSVR) Niemcy po raz trzeci z rzędu nie osiągnęły w 2024 r. wymaganej prawem stopy recyklingu dla tej grupy opakowań.
Kartony do napojów są często bardziej przyjazne środowisku, niż sugeruje ich reputacja. Obraz: FKN
Przytwierdzone zakrętki a akceptacja konsumentów
Od połowy 2024 r. jednorazowe opakowania napojowe muszą być wyposażone w przytwierdzone zakrętki, które pozostają połączone z opakowaniem po otwarciu. Celem takiej konstrukcji jest ograniczenie zaśmiecania środowiska tworzywami sztucznymi i ułatwienie recyklingu wszystkich elementów opakowania. Wyniki badań konsumenckich wskazują jednak na istotne wyzwania w zakresie akceptacji nowych rozwiązań.
Z badania przeprowadzonego przez Norymberski Instytut Badań Rynku (NIM) wynika, że większość konsumentów uważa przytwierdzone zakrętki za niepraktyczne. Około dwie trzecie respondentów krytykowało utrudnioną obsługę, szczególnie podczas picia bezpośrednio z butelki i nalewania. Wskazuje to, że równolegle z wdrażaniem rozwiązań regulacyjnych producenci będą musieli dalej optymalizować ergonomię zakrętek i komunikację z użytkownikami końcowymi.
Interpack 2026 jako platforma dla innowacji w opakowaniach napojów
W dniach 7–13 maja 2026 r. na targach interpack w Düsseldorfie liczni wystawcy z całego świata zaprezentują technologie służące bezpiecznemu, atrakcyjnemu i bardziej zrównoważonemu pakowaniu napojów. Pokazane zostaną zarówno nowe konstrukcje lekkich butelek PET i rPET, rozwiązania barierowe oraz systemy etykietowania zgodne z wymaganiami recyklingu, jak i rozwinięte technologie puszek, kartonów do napojów oraz alternatywne metody znakowania opakowań.
Szczegółowe informacje o targach są dostępne na stronie internetowej wydarzenia pod adresem www.interpack.de.
