Szwajcarska marka sportowa On wprowadza model Cloud X 5, jeden z najpopularniejszych modeli obuwia w swoim portfolio, z podeszwą środkową zawierającą CleanCloud. Według firmy jest to pierwsze wdrożenie podeszwy środkowej z EVA wytworzonej z wykorzystaniem wychwyconych emisji dwutlenku węgla, które osiągnęło skalę przekraczającą milion par. On podaje również, że komercyjny cel skali został osiągnięty cztery lata wcześniej niż pierwotnie zakładano. Technologia ma dotyczyć warstwy amortyzującej buta, która w standardowych konstrukcjach jest zwykle wykonywana z EVA, czyli kopolimeru etylenu i octanu winylu, albo z poliuretanu. Oba te materiały są powszechnie powiązane z surowcami pochodzącymi z przetwórstwa ropy naftowej. W proponowanym rozwiązaniu surowcem wyjściowym nie są jednak wyłącznie źródła kopalne, lecz wychwycone emisje przemysłowe CO2, które przed przedostaniem się do atmosfery są przechwytywane i łączone z zielonym wodorem wytwarzanym przy użyciu energii odnawialnej. Z tych składników powstaje e-nafta, stanowiąca bazę do wytworzenia końcowej pianki EVA.
On podkreśla, że materiał zachowuje parametry użytkowe typowe dla konwencjonalnej pianki stosowanej w obuwiu sportowym. Jak stwierdził Jean-Philippe Romain, dyrektor ds. nauki o polimerach i inżynierii, „Gdy założysz nasz nowy model Cloud X 5, poczujesz dokładnie tę samą charakterystyczną dla On amortyzację, zwinność i zwrot energii, jakiej oczekujesz. Nie ma tu absolutnie żadnego kompromisu w zakresie parametrów użytkowych”. Dodał również, że „Mówiąc prościej, pianka nie przejmuje się tym, skąd pochodzą jej atomy węgla”. Firma wyjaśnia, że na poziomie molekularnym etylen otrzymany z wychwyconego dwutlenku węgla jest identyczny jak standardowy etylen, dlatego końcowy materiał ma taką samą kartę danych technicznych jak standardowa EVA. Oznacza to brak różnic w takich parametrach jak masa cząsteczkowa, długość łańcucha polimerowego czy temperatura topnienia. On zaznacza jednocześnie, że przy niezmienionych właściwościach użytkowych zmienia się profil środowiskowy materiału.
Ocena środowiskowa i znaczenie podeszwy środkowej
Aby oszacować efekty środowiskowe technologii, firma przeprowadziła analizę cyklu życia, LCA. Badanie zostało wykonane przez CarbonMinds i poddane krytycznemu przeglądowi przez TÜV zgodnie z normami ISO 14040/44/71, przy zastosowaniu podejścia kredytowego według metody TfS. Z przedstawionych danych wynika, że rozwiązanie modeluje co najmniej 80% niższą emisję dwutlenku węgla w porównaniu z konwencjonalnymi ścieżkami wytwarzania EVA opartymi na surowcach kopalnych. On wskazuje, że podeszwa środkowa odpowiada za ponad połowę całkowitej masy buta, dlatego została uznana za kluczowy obszar innowacji materiałowej. Z perspektywy konstrukcji wyrobu oznacza to koncentrację na komponencie, który ma istotny udział zarówno w właściwościach użytkowych, jak i w profilu materiałowym gotowego produktu.
Od koncepcji do skali przemysłowej
Firma przypomina, że gdy po raz pierwszy ogłosiła inicjatywę w 2022 roku, etap proof of concept obejmował zaledwie pięć par butów, a osiągnięcie skali komercyjnej planowano dopiero pod koniec dekady. Obecnie projekt został zwiększony do poziomu przekraczającego milion par. Jean-Philippe Romain przyznaje, że początkowo sam podchodził do projektu sceptycznie. Jak powiedział, „Pamiętam moje pierwsze indywidualne spotkanie z przełożonym, kiedy przekazał mi ten projekt. Szczerze mówiąc, na początku pomyślałem, że to szalony, niedorzeczny pomysł”. Jednocześnie zaznaczył, że inicjatywa wynikała z podejścia czysto innowacyjnego, opartego na pytaniu, czy można wykorzystać zasób obficie obecny w atmosferze i przekształcić go w coś użytecznego oraz czy sam problem może stać się częścią rozwiązania.
Według On szybkie zwiększenie skali było możliwe przede wszystkim dzięki podejściu opartemu na łańcuchu dostaw. Firma wskazuje, że opracowała rozwiązanie typu plug-and-play, które można zintegrować z istniejącymi reaktorami chemicznymi, bez konieczności budowy całkowicie nowych zakładów produkcyjnych od podstaw. W praktyce nowy łańcuch wartości zakłada, że Infinium Energy przekształca wychwycone emisje CO2 w ciekłą e-naftę. Następnie surowiec trafia do Borouge International, która przetwarza e-naftę na gotowe handlowo granulaty e-EVA, wykorzystywane później do produkcji pianki EVA. Firma przyznaje, że znalezienie partnerów do realizacji projektu było trudne i że koncepcja była wielokrotnie odrzucana przez tradycyjnych graczy przemysłowych. Według On to właśnie Borouge International dostrzegło potencjał rozwiązania i zaangażowało się w jego rozwój. Współpraca z dostawcami, takimi jak Infinium, producent e-nafty w skali komercyjnej, miała przyspieszyć przejście od koncepcji do wdrożenia rynkowego.
Jak podsumował Romain, „Nie mieliśmy rozbudowanego uzasadnienia biznesowego, mieliśmy tylko kilka slajdów, ogromny entuzjazm i wielkie marzenie. Ale dzięki przemyśleniu na nowo sposobu współpracy w łańcuchu dostaw osiągnęliśmy dziś skalę ponad miliona par. Tempo, w jakim przeszliśmy od pojedynczego, niekonwencjonalnego prototypu do produkcji w skali komercyjnej, jest niezwykle szybkie jak na branżę chemiczną i obuwniczą”. W kolejnych etapach On zamierza zastępować tradycyjne jednostki podeszwy środkowej EVA w innych modelach ze swojego portfolio alternatywami takimi jak CleanCloud.
