Włoski przemysł maszyn, urządzeń i form do przetwórstwa tworzyw sztucznych i gumy zakończył 2025 r. wyraźnym pogorszeniem wyników w stosunku do roku poprzedniego. Według szacunków Centrum Studiów Amaplast, stowarzyszenia branżowego zrzeszonego w Confindustrii i skupiającego ponad 170 producentów, produkcja spadła o ok. pięć punktów procentowych, osiągając wartość 4,4 mld euro. Oznacza to wyraźne spowolnienie po ograniczonej dekoniunkturze zarejestrowanej w 2024 r. Dla porównania, bezpośredni konkurenci z Niemiec odnotowali istotne załamanie zamówień, sprzedaży i eksportu już w 2024 r. Eksport włoskich technologii, odpowiadający za trzy czwarte produkcji sektora, obniżył się w 2025 r. o 5%, do nieco ponad 3,4 mld euro. Jednocześnie nastąpił silny wzrost importu, co wskazuje na utrzymującą się wysoką chłonność rynku krajowego, wspieranego przez instrumenty planów Industry 4.0 i 5.0, mimo problemów z ich wdrażaniem.
Bilans handlowy pod presją i wpływ programów inwestycyjnych
Przy spadku eksportu i silnym wzroście zakupów zagranicznych znacząco pogorszył się bilans handlowy sektora. Po rekordowym poziomie 2,65 mld euro osiągniętym w 2024 r. nadwyżka handlowa zmniejszyła się w 2025 r. do 2,24 mld euro.
W porównaniu z osłabieniem sprzedaży zagranicznej, import technologii do Włoch wzrósł o blisko 24% wobec 2024 r., co potwierdza silny popyt wewnętrzny. Zjawisko to wiąże się częściowo z funkcjonowaniem zachęt inwestycyjnych w ramach planów Industry 4.0 i 5.0. Jednocześnie branża sygnalizuje trudności w dostępie do tych instrumentów oraz opóźnienia we wdrażaniu aktów wykonawczych. Problemy te są widoczne również w pierwszym kwartale 2026 r., w szczególności w realizacji nowych mechanizmów hiperamortyzacji inwestycji w środki trwałe przewidzianych do września 2028 r.
Czynniki międzynarodowe: cła, kurs walutowy i kryzys energetyczny
Rok 2025 na rynkach międzynarodowych upłynął pod znakiem rosnących niepewności. Jednym z głównych czynników były taryfy wprowadzone przez administrację Donalda Trumpa. Poza elementem wzajemności, podwyższają one stawki celne na komponenty stalowe i aluminiowe w określonych grupach maszyn, podzespołów i form do tworzyw sztucznych i gumy.
Sytuację dodatkowo komplikowała postępująca deprecjacja dolara wobec euro, pogarszająca konkurencyjność europejskich dostawców poza strefą euro. Kolejnym wstrząsem był wybuch konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie, który wywołał kryzys energetyczny. Przełożył się on na wzrost kosztów gazu ziemnego, ropy naftowej i surowców polimerowych, a także na niepewność w zakresie ich dostępności. Już w 2025 r. oddziaływało to negatywnie na europejski przemysł przetwórstwa tworzyw sztucznych i gumy.
Włoscy producenci maszyn postrzegają te zjawiska jako poważne zagrożenie dla skłonności inwestycyjnej zarówno na rynku krajowym, jak i na kluczowych rynkach eksportowych w Europie. Dodatkowym źródłem wyzwań jest wdrażanie nowego rozporządzenia UE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), które będzie miało istotny wpływ na użytkowników technologii przetwórstwa i ich decyzje inwestycyjne.
Geografia eksportu: Europa utrzymuje dominującą pozycję
Struktura geograficzna włoskiego eksportu maszyn, urządzeń i form do tworzyw sztucznych i gumy w 2025 r. pozostała relatywnie stabilna, choć widoczne są przesunięcia pomiędzy poszczególnymi regionami. Unia Europejska pozostaje najważniejszym kierunkiem dostaw, z udziałem powyżej połowy całkowitego eksportu.
| Region | 2024 (% eksportu) | 2025 (% eksportu) |
|---|---|---|
| Europa (UE) | 52,2 (40,9) | 52,3 (43,0) |
| Azja/Oceania | 17,2 | 19,0 |
| Ameryka Północna/USMCA | 17,1 | 17,1 |
| Afrka | 6,6 | 6,2 |
| Ameryka Środkowa i Południowa | 6,9 | 5,4 |
Udział Europy jako całości pozostaje zasadniczo niezmieniony, natomiast rośnie znaczenie rynków azjatyckich i Oceanii, kosztem Ameryki Łacińskiej oraz części krajów afrykańskich. Region USMCA, z dominującą rolą Stanów Zjednoczonych, utrzymuje stabilny udział w strukturze eksportu.
Kluczowe rynki docelowe: mieszany obraz w pierwszej dziesiątce
W obrębie dziesięciu najważniejszych rynków eksportowych odnotowano zarówno spadki, jak i wyraźne wzrosty sprzedaży. Sprzedaż do Niemiec, tradycyjnie najważniejszego partnera handlowego Włoch, zmalała drugi rok z rzędu. Według szacunków niemieckich stowarzyszeń branżowych, w 2025 r. produkcja polimerów w Niemczech spadła o 4% wolumenowo, produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych o 2%, produktów gumowych o 6%, a przychody producentów maszyn do przetwórstwa o 5%. Osłabienie sektora przemysłowego w Niemczech przełożyło się bezpośrednio na mniejsze zamówienia na włoskie urządzenia.
Eksport do przetwórców we Francji, kolejnego istotnego rynku w UE, również się obniżył. Negatywne tendencje w Niemczech i Francji zostały jednak częściowo zrównoważone przez wzrost sprzedaży do Hiszpanii, Polski i Rumunii.
| Kraj | 2024 (tys. euro) | Udział 2024 (%) | Kraj | 2025 (tys. euro) | Udział 2025 (%) | Zmiana 25/24 (%) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Niemcy | 395 498 | 11,0 | Niemcy | 380 918 | 11,2 | -3,7 |
| Stany Zjednoczone | 350 078 | 9,7 | Stany Zjednoczone | 380 575 | 11,2 | 8,7 |
| Chiny | 186 721 | 5,2 | Chiny | 200 999 | 5,9 | 7,6 |
| Francja | 205 602 | 5,7 | Francja | 181 629 | 5,3 | -11,7 |
| Hiszpania | 148 753 | 4,1 | Hiszpania | 164 915 | 4,8 | 10,9 |
| Meksyk | 226 698 | 6,3 | Meksyk | 155 210 | 4,5 | -31,5 |
| Polska | 134 368 | 3,7 | Polska | 151 166 | 4,4 | 12,5 |
| Indie | 108 081 | 3,0 | Indie | 150 841 | 4,4 | 39,6 |
| Rumunia | 89 902 | 2,5 | Rumunia | 106 564 | 3,1 | 18,5 |
| Wielka Brytania | 103 637 | 2,9 | Wielka Brytania | 95 645 | 2,8 | -7,7 |
| Razem „top 10” | 1 949 338 | 54,1 | Razem „top 10” | 1 968 462 | 57,6 | 1,0 |
| Pozostałe kraje | 1 647 079 | 45,9 | Pozostałe kraje | 1 440 107 | 42,4 | -12,6 |
| Świat | 3 596 417 | 100,0 | Świat | 3 408 569 | 100,0 | -5,2 |
Stany Zjednoczone i Azja: wzrost mimo napięć handlowych
Do końca grudnia 2025 r. obawy o gwałtowne załamanie eksportu do Stanów Zjednoczonych, związane z nowymi taryfami celnymi, nie potwierdziły się. Przeciwnie, sprzedaż włoskich maszyn na rynek amerykański zwiększyła się o blisko 9%. Krajowa produkcja maszyn w USA pokrywa jedynie ograniczoną część lokalnego popytu, dlatego przetwórcy tworzyw sztucznych i gumy nadal zwracają się do dostawców włoskich i innych zagranicznych, aby pozyskać zaawansowane technologicznie systemy produkcyjne.
Kontynuowany był także wzrost sprzedaży do Chin, choć jeszcze silniej rosły dostawy do Indii. W ciągu ostatniej dekady eksport włoskich maszyn do Indii ponad trzykrotnie się zwiększył. Program Make in India, dzięki rosnącemu zakresowi zachęt inwestycyjnych, generuje wyraźne przyspieszenie popytu ze strony lokalnych producentów, którzy oczekują coraz bardziej zaawansowanych technologii. Rynek ten określany jest jako posiadający znaczący, w dużej mierze niewykorzystany potencjał. Podpisana niedawno umowa o wolnym handlu powinna dodatkowo ułatwić jego rozwój.
Jednocześnie rozczarowujące wyniki odnotowano na dwóch istotnych rynkach, które niedawno powróciły do pierwszej dziesiątki kierunków eksportu. Sprzedaż do Turcji zmniejszyła się o jedną trzecią, przerywając pięcioletni okres dynamicznego wzrostu. Jeszcze głębszy spadek, o 45%, dotyczył Brazylii, przy czym należy go odczytywać jako powrót do średnich poziomów z poprzednich lat po wyjątkowo wysokim piku w 2024 r. Branża wiąże nadzieje z wejściem w życie porozumienia handlowego UE–Mercosur, które może wnieść nową dynamikę we współpracę z Brazylią i szerzej z Ameryką Południową.
Struktura produktowa eksportu: osłabienie w głównych segmentach
Analiza wyników według grup produktowych wskazuje na osłabienie lub spadek sprzedaży w większości segmentów o największym udziale w całości eksportu. Dotyczy to przede wszystkim wytłaczarek, gdzie wartość eksportu obniżyła się z blisko 400 do 350 mln euro, maszyn do rozdmuchu, z 212 do 198 mln euro, maszyn fleksograficznych, z 181 do 164 mln euro, oraz form, z 752 do 721 mln euro.
Na tym tle wyróżnia się jedynie kategoria wtryskarek, które jako jedyne przełamały trend spadkowy. W 2025 r. eksport wtryskarek zwiększył się z 194 do 199 mln euro. Wskazuje to na relatywnie stabilny popyt na technologie formowania wtryskowego, mimo pogorszenia ogólnej koniunktury inwestycyjnej.
Wyniki firm Amaplast i perspektywy na kolejne miesiące
Firmy zrzeszone w Amaplast zakończyły 2025 r. spadkiem przychodów rzędu pięciu punktów procentowych. Jednocześnie udało im się utrzymać zatrudnienie, które wzrosło symbolicznie o 0,5%. W ramach tej grupy 54% przedsiębiorstw zamknęło rok ze spadkiem sprzedaży, co potwierdza rozproszony, ale wyraźnie odczuwalny charakter dekoniunktury.
Formułowanie prognoz na kolejne miesiące oceniane jest przez branżę jako wyjątkowo trudne. Na sytuację rynkową nakłada się wiele czynników o niepewnym przebiegu, od napięć geopolitycznych i handlowych, przez zmiany kursów walut, po dostosowanie się przemysłu do nowych regulacji unijnych. Wiele tradycyjnych rynków eksportowych, postrzeganych dotąd jako stabilne i przewidywalne, staje się trudniej dostępnych z punktu widzenia kosztów i barier regulacyjnych.
Targi Plast 2026 jako platforma dialogu branżowego
W tym wymagającym otoczeniu gospodarczym jednym z kluczowych miejsc wymiany informacji i kontaktów dla międzynarodowych operatorów branży tworzyw sztucznych i gumy będą targi Plast 2026 w Mediolanie, zaplanowane na 9–12 czerwca. Wydarzenie organizowane jest przez Promaplast, spółkę usługową Amaplast.
Przygotowania do targów są zaawansowane. W porównaniu z poprzednią edycją zgłosiło się już ponad 160 nowych wystawców, z czego 30% stanowią firmy zagraniczne. Równolegle trwa organizacja wydarzeń towarzyszących oraz programu przyjazdów setek wyselekcjonowanych kupców z zagranicy, realizowana we współpracy z agencją ICE oraz głównymi stowarzyszeniami producentów spoza Włoch.
