Plastech Top 10 2021

Kolejny rok za nami, czas więc wzorem lat ubiegłych pokusić się o retrospektywny przegląd artykułów, które wzbudziły największe zainteresowanie czytelników portalu Plastech w 2021 r. Zanim jednak przejdę do klasycznego podsumowania w stylu "10 najchętniej czytanych artykułów w ubiegłym roku", wspomnę co nieco o efekcie synergii, który udało się nam osiągnąć.

O czym mowa? Pojawienie się magazynu "Plast Echo" spowodowało znaczący dopływ tekstów popularnonaukowych, technicznych, dłuższych bądź krótszych wywiadów z zawsze znakomitymi rozmówcami. Dzięki temu Plastech.pl, skądinąd największy polski portal dla branży przetwórstwa tworzyw sztucznych, oprócz dostarczania aktualnych informacji branżowych z kraju i ze świata, nabrał również(mam taką nadzieję) charakteru popularnonaukowego, publicystycznego i, poprzez oddanie głosu specjalistom z branży, również opiniotwórczego.

W internecie wszystko pędzi, wrze, najważniejszy jest czas (a właściwie jego brak) - dzisiejszy news jutro jest już przeżytkiem. Cykl wydawniczy czasopisma drukowanego pozwala z kolei na spokojniejszy wybór tematu artykułu i w miarę spokojną pracę nad nim, zastanowienie się nad pytaniami do wywiadów (daje też czas na refleksję nad odpowiedziami, co raczej chwalą sobie rozmówcy). Oczywiście ten mityczny spokój pryska jak bańka mydlana, kiedy przychodzi czas oddania złożonego numeru do drukarni, no ale nie żądajmy zbyt wiele. Połączenie wody i ognia - codziennych wiadomości pojawiających się w sieci i dłuższych artykułów w miesięczniku pozwoliło nam zaobserwować ów efekt synergii, o którym wspominałem wcześniej.

Przygotowując materiały do wycieczki po "Best of 2021" zajrzałem do podsumowań z lat ubiegłych, które zdarzyło się mi popełnić. Dokonując przeglądu roku 2019 pisałem otóż tak: „W globalnej polityce wrze, w tej naszej krajowej również. Anglicy ciągle się z nami rozwodzą, Amerykanie walczą z Chińczykami na cła, a wszystko to przykrywa smog, globalne ocieplenie i co za tym idzie gwałtowne zmiany klimatu, czyli w sumie… nic nowego.

Ale teraz pojawił się jeszcze ten paskudny "plastik", który w opinii wielu stał się głównym zagrożeniem dla całego świata. I faktycznie odpady tworzywowe są problemem. Według ostrożnych szacunków, 20% tworzyw sztucznych produkowanych na całym świecie trafia do środowiska naturalnego w sposób niekontrolowany. Mówimy tu o 60 mln ton tworzyw rocznie, z czego około 8 mln ton trafia do mórz i oceanów. Reszta pozostaje na lądzie: w glebie, jeziorach i rzekach. I to jest absolutnie niedopuszczalne”.

Z kolei podsumowując rok 2020 zdarzyło mi się napisać:

"Miniony rok zapisze się nam w pamięci przede wszystkim jako okres, w którym koronawirus rozprzestrzenił się po całym globie i w rezultacie doprowadził do wielkiego kryzysu gospodarczego.

Z drugiej jednak strony pandemia dała impuls do przemodelowania sposobów prowadzenia działalności, lub może właściwiej, zmusiła przedsiębiorców do zmiany dotychczasowych modeli biznesowych. Spotkania online zamiast kontaktów osobistych, wirtualne eventy zamiast wielkich wystaw branżowych - wszystko to wydawało się przyszłością biznesu. I to właśnie pandemia, a właściwie spowodowany przez nią lockdown, sprawiła że nagle i na tak szeroką skalę zaczęto stosować zaawansowane techniki teleinformatyczne.

Warto pamiętać jednak, że kraj tak radośnie drepczący drogą Brytyjczyków nie jest samotną wyspą, czasy imperium również dawno już minęły, a położenie geopolityczne ma raczej, jak historia uczy, nie najszczęśliwsze… żeby nie powiedzieć: kiepskie. Cóż - pożyjemy, zobaczymy.

Wracając jeszcze do pandemii: człowiek wszystko zje i do wszystkiego się przyzwyczai. Niedługo zabraknie liter greckiego alfabetu na poszczególne warianty koronawirusa - świat się zamyka, otwiera i jakoś się to toczy. A jak już jesteśmy przy nazewnictwie… wiecie państwo, że początkowo wydawało się, że najnowszy wariant odkryty w Afryce zostanie nazwany Nu? Ostatecznie jednak nadano mu nazwę Omikron, ponieważ Nu mogłoby zbytnio kojarzyć się z angielskim „new”. A co tam nowego? Z kolei następna litera, czyli Xi, jest popularnym chińskim nazwiskiem. I to tak bardzo popularnym, że nosi je m.in. obecny przewodniczący Chińskiej Republiki Ludowej – Xi Jinping. Mimo więc, iż wszyscy wiedzą skąd koronawirus rozpełzł po całym globie, to takie bezpośrednie przypominanie tego faktu byłoby cokolwiek aroganckie. Mamy więc Omikrona. Zastanawiam się tylko, która dawka przypominająca będzie nas chronić przed wariantem Omega?

Przyzwyczailiśmy się zatem do życia w tej nowej, pandemicznej rzeczywistości. Co więcej, zaczynamy się w niej urządzać. I póki co nie najgorzej nam to wychodzi, bo oto z dorocznego raportu Plastics Europe Polska wynika, że "(…) branża tworzyw sztucznych w Polsce wykazała odporność na pandemię - utrzymane zostały miejsca pracy, wzrosło zapotrzebowanie na tworzywa, szacowane na 3,7 mln ton w 2020 r. Dostępne dane na temat aktywności branży w roku 2021 wskazują na kontynuację rozpoczętego w IV kw. 2020 dynamicznego wzrostu. Pomimo kłopotów z dostępnością tworzyw, co jest odbiciem sytuacji globalnej, sektor produkcji wyrobów z gumy i z tworzyw sztucznych wykazuje wyraźne wzrosty produkcji sprzedanej w odniesieniu do okresu sprzed pandemii”.

Jak powiedziała dr inż. Anna Kozera-Szałkowska, szefowa Plastics Europe Polska: "Przede wszystkim firmy utrzymały stabilny poziom zatrudnienia, co w kontekście kryzysu, z jakim borykają się wszystkie branże, ma ogromne znaczenie. Według najnowszych dostępnych danych, w pierwszych trzech kwartałach 2021 r. produkcja w sektorze wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych wykazała wyraźny wzrost produkcji sprzedanej w stosunku do okresu przed pandemią. Niektóre branże pokrewne, takie jak przemysł motoryzacyjny, odradzają się bardzo powoli, ale wydaje się, że dla branży tworzyw sztucznych w Polsce rok 2021 może okazać się nie gorszy niż rok poprzedni. Ponadto bardzo optymistycznym efektem jest rosnące saldo wymiany zagranicznej wyrobów z tworzyw sztucznych - w minionym roku wyniosło 960 tys. ton. Jest to z pewnością efekt systematycznego wzrostu inwestycji krajowych i zagranicznych w moce i nowoczesne technologie w branży przetwórstwa tworzyw sztucznych, które obserwujemy w Polsce od kilku lat”.

Świadczy to tylko o sile i potencjale polskich przetwórców, którzy - jak się okazuje - chcą się uczyć i zdobywać wiedzę, o czym przekonamy się analizując najpopularniejsze ubiegłoroczne teksty, które pojawiły się na portalu Plastech.

Na miejscu 10. znalazł się artykuł "Zdecentralizowany recykling odpadów tworzyw sztucznych", opisujący jeden ze sposobów rozwiązania problemu odpadów plastikowych, jakim może być decentralizacja systemów recyklingu. Umożliwia to opatentowana technologia niemieckiej firmy Biofabrik. Modułowe urządzenia WASTX Plastic są już dostępne na polskim rynku dzięki toruńskiej firmie Monomer. Modułowe urządzenie, które można postawić na terenie firmy klienta, pozwala na przetwarzanie odpadów z tworzyw sztucznych w nadający się do handlu olej bazowy, który może być również wykorzystywany bezpośrednio na miejscu jako źródło energii.

Tekst, który zajął 9. miejsce to czerwcowy artykuł przeglądowy pt. "Aktualny stan regulacji UE dotyczących branży tworzywowej", przybliżający regulacje oraz inicjatywy mające wpływ na branżę tworzyw sztucznych w ubiegłym roku. Należały do nich z pewnością Plastic Levy - opłata z tytułu tworzyw sztucznych niepoddanych recyklingowi, Green Deal, dyrektywa Single Use Plastics oraz inicjatywa Circular Plastics Alliance.

Jak się okazuje, pytanie "Na czym polega proces starzenia się tworzyw?" jest na tyle istotne, że pozwoliło artykułowi o tym tytule zawędrować na 8. miejsce w naszym rankingu. Starzenie to jedna z niewielu wad, jakie posiadają wyroby z tworzyw sztucznych. Jak je badać i jakie czyni zmiany, wyjaśnia autorka tekstu.

Rozmowa z Tomaszem Mikulskim, prezesem ML Polyolefins, zajęła zaś 7. miejsce w naszym zestawieniu. "Okiem recyklera: dzieje recyklingu tworzyw w Polsce" to spojrzenie na rozwój sektora ze strony wieloletniego uczestnika tego rynku. "Niestety, mimo upływu lat, wciąż nie możemy liczyć na trwałą i spójną legislację, niezależnie od tego jaka formacja polityczna rządzi. Bez rozwiązań systemowych nie jesteśmy w stanie ponieść pewnego ryzyka w rozwoju naszych przedsiębiorstw" - to dość krytyczna ocena działań legislacyjnych, które powinny umożliwiać rozwój recyklingu tworzyw sztucznych w Polsce. Czy te działania faktycznie sprzyjają branży? Warto zapoznać się z opinią praktyka.

Na 6. lokacie uplasował się artykuł "Cenowa pandemia - przetwórcy na skraju wytrzymałości", dotyczący atmosfery nerwowości na rynku tworzyw sztucznych spowodowanej problemami z dostępnością surowców do produkcji oraz wzrostem ich ceny.

Pozycję 5. zdobył tekst "Problemy procesu produkcji folii polietylenowej metodą rozdmuchu", w którym autor, na podstawie swojej codziennej praktyki, rozpatruje przykładowe kłopoty mechaniczne (maszynowe) będące powodem problemów i wad produkcyjnych folii rozdmuchiwanej.

Miejsce 4., tuż za podium, zajął "Przegląd elastomerów termoplastycznych". Jak się okazuje, zagadnienia dotyczące gumy i elastomerów nie są zbyt mocno eksponowane w prasie branżowej, a zapotrzebowanie na informacje z tej dziedziny jest spore, mimo że światowa produkcja polimerów zdominowana jest przez poliolefiny, polichlorek winylu, politereftalan etylenu, poliuretany i polistyren.

Przegląd TPE, sam w sobie dość specjalistyczny, nie mógł więc zająć 3. miejsca, które przypadło z kolei "Przeglądowi najpopularniejszych tworzyw", w którym autor charakteryzuje podstawowe polimery używane w przetwórstwie. Dlaczego artykuł stał się tak popularny? Być może dlatego, że sektor przetwórczy przyciąga wielu młodych, ambitnych pracowników, absolwentów szkół technicznych, którzy pragną poszerzać swoją wiedzę. Byłoby to ze wszech miar pozytywnym zjawiskiem.

Na miejscu 2. znalazł się artykuł "Dodatki do tworzyw sztucznych", który dla odmiany powinien zainteresować praktyków. To właśnie poprzez wprowadzenie dodatków można znacząco zmienić (polepszyć) właściwości polimerów. Autor szczegółowo wyjaśnia funkcje poszczególnych dodatków, od tych najpopularniejszych jak barwniki, przeciwutleniacze i plastyfikatory, po specjalistyczne, jak np. betulina stosowana jako modyfikator właściwości antybakteryjnych i przeciwzapalnych.

Na szczycie rankingu znajdziemy tekst "Opakowania biodegradowalne - rozwiązania w zakresie materiałów". I nie powinno to budzić zbytniego zdziwienia. Problem zanieczyszczenia środowiska w znacznym stopniu dotyczy branży opakowań, która z kolei jest największym "konsumentem" tworzyw sztucznych i stale dynamicznie się rozwija.

Jako iż problem narasta od wielu lat, redukcja ilości odpadów trafiających na wysypiska, a tym samym zmniejszenie ich negatywnego wpływu na środowisko, staje się zagadnieniem priorytetowym. Odrzucając a priori możliwość zastąpienia (szczególnie w opakowaniach do żywności) tworzyw sztucznych papierem, branża opakowaniowa musi podejmować działania w kierunku opracowania systemu recyklingu tworzyw sztucznych, opracowania nowych tworzyw z zasobów odnawialnych czy wreszcie opracowania polimerów biodegradowalnych. Stąd też wynikać może popularność tego tekstu, abstrahując nawet od niezwykle rzetelnego warsztatu i wyczerpującego podejścia autorów do tematu.

Przyjąwszy założenie, że wymienię jedynie 10 najpopularniejszych artykułów z ponad 1000 informacji, które opublikowaliśmy w ubiegłym roku na portalu Plastech, siłą rzeczy pominąłem wiele wartościowych tekstów, które znalazły się chociażby w pierwszej setce. Na koniec wrócę więc do efektu synergii, którym zanudzałem państwa na początku tego artykułu. Wszystkie wymienione teksty ukazały się w ubiegłorocznych wydaniach „Plast Echo”. Czy to dowodzi, że czytelnicy nie potrzebują już codziennych wiadomości z branży? Absolutnie nie! Jest to tylko dowód na to, że rzetelna wiedza przedstawiona w przystępny sposób zawsze będzie cennym towarem poszukiwanym przez odbiorców. I my ten towar oferujemy.

JL