Różnice pomiędzy biodegradacją a biomasą

Biotworzywa, czyli tworzywa sztuczne, które ulegają biodegradacji lub zostały wyprodukowane z surowców odnawialnych np. pochodzenia roślinnego wzbudzają obecnie szerokie zainteresowanie. Producenci opakowań, folii i innych wyrobów z tworzyw sztucznych coraz częściej stają wobec zagadnień związanych z produkcją i stosowaniem biotworzyw. Pochodzenie i charakterystyka surowca to osobne kwestie, których nie wolno mylić! Fundacja PlasticsEurope Polska porównała tworzywa sztuczne ulegające biodegradacji z tworzywami produkowanymi z biomasy.

Istnieją tworzywa sztuczne produkowane z biomasy, które nie ulegają biodegradacji, jak również tworzywa ulegające biodegradacji, oparte wyłącznie na paliwach kopalnych (np. na węglu). Niezależne badania wykazują, że biodegradowalność lub fakt wyprodukowania z biomasy nie oznacza automatycznie, że tworzywo jest przyjazne dla środowiska.

Zasadniczo niemal każde źródło węgla i wodoru może zostać wykorzystane jako odpowiedni surowiec do produkcji tworzyw sztucznych. Ostatecznie należy dokonać wyboru takiej technologii produkcji tworzywa, która jest najbardziej przyjazna dla środowiska. Obecnie większość tworzyw produkowanych jest z surowców kopalnych. Około 4 proc. zużycia ropy i gazu przypada na produkcję tworzyw sztucznych.

Tworzywa sztuczne bazujące na biomasie produkowane są z surowców odnawialnych. Sektor tworzyw sztucznych już teraz wykorzystuje surowce odnawialne, gdy jest to korzystne w aspekcie ekonomicznym i technicznym. Obecnie mniej niż jeden procent ogólnego zużycia tworzyw sztucznych to tworzywa wyprodukowane z surowców odnawialnych.

Biodegradacja jest dodatkową cechą tworzywa, niezależną od użytego surowca.

Tworzywa ulegające biodegradacji mają szczególne zalety związane z ich użytkowaniem i zagospodarowaniem odpadów. Tworzywa takie są już stosowane w sektorze medycznym, w opakowaniach i w rolnictwie, czyli tam, gdzie biodegradacja jest istotnym atutem. W przypadku opakowań do żywności koncepcja zakłada możliwość utylizacji opakowania poprzez jego kompostowanie wraz z przeterminowanym lub zepsutym produktem spożywczym. W rolnictwie pomysł polega na mieszaniu materiału ulegającego biodegradacji ze ściółką i nasionami.

Biodegradacja nie rozwiązuje jednak problemu śmieci. Zapobieganie zaśmiecaniu wymaga połączenia społecznych kampanii uświadamiających, edukacji, odpowiednich przepisów prawnych, oraz racjonalnych praktyk w zakresie gospodarki odpadami.

Głównym atutem tworzyw sztucznych jest różnorodność, umożliwiająca ich dostosowanie do konkretnych potrzeb. Pod tym względem mogą one mieć swój udział w racjonalnym wykorzystaniu energii, obniżaniu emisji zanieczyszczeń i rozwoju innowacyjności.

Szczegółowa analiza przeprowadzona przez Gesellschaft für umfassende Analysen (GUA - firma zajmującą się wykonywaniem analiz) pozwoliła sformułować wniosek, że całkowite zastąpienie tworzyw sztucznych we wszystkich ich zastosowaniach tradycyjnymi materiałami, które nie są tworzywami sztucznymi, spowodowałoby zwiększenie zużycia energii w Europie niezbędnej do produkcji tych wyrobów o 26 procent. Odpowiada to około 22,5 mln ton ropy lub zapotrzebowaniu 40 mln ludzi na ogrzewanie i gorącą wodę. Emisje CO2 byłyby o około 56 procent wyższe, co jest równoważne około 90 procent łącznej emisji CO2 z ruchu samochodowego w Niemczech.

Europejski przemysł tworzyw sztucznych przyjmuje z zainteresowaniem i wspiera każdą działalność innowacyjną oraz osiągnięcia w zakresie optymalnego dostosowywania produktów z tworzyw sztucznych do wymogów funkcjonalnych, wynikających z konkretnych zastosowań. Biodegradacja to cecha dodatkowa, która może się okazać korzystna w wielu przypadkach.

Wykorzystanie biomasy jako odnawialnego surowca rozszerza bazę surowcową, jednak tylko w niewielkim stopniu przyczyni się do oszczędności energii i redukcji emisji gazów cieplarnianych.

Decyzje na korzyść tworzyw sztucznych opartych na biomasie i jednocześnie ulegających biodegradacji muszą być podejmowane na podstawie racjonalnych kryteriów naukowych i analizy cyklu eksploatacyjnego. Nie mogą prowadzić do ideologicznej dyskryminacji tworzyw z paliw kopalnych o sprawdzonych parametrach.

Obecnie, surowce oparte na biomasie są w sposób zrównoważony stosowane w produkcji żywności, zastępowaniu paliw kopalnych i innych procesach przemysłowych, takich jak produkcja chemikaliów i tworzyw sztucznych.

Z powodu ograniczonej dostępności ziemi uprawnej nieuzasadnione skupienie się na jednym zastosowaniu prowadzi do zmniejszenia dostępności zasobów w innych obszarach, czego konsekwencją może być wzrost cen (np. rosnące ceny kukurydzy spowodowane produkcją bioetanolu). Działania powinny skoncentrować się po stronie podaży oraz na zapewnieniu stałości dostaw surowców z biomasy do wszystkich zastosowań, po konkurencyjnych cenach.

PlasticsEurope Polska jest fundacją, reprezentującą producentów tworzyw sztucznych w Polsce. Stanowi część europejskiego stowarzyszenia PlasticsEurope, działającego w Europie Centralnej z siedzibą główną we Frankfurcie nad Menem, do którego poza Polską, Niemcami, Austrią i Szwajcarią, należą również Węgry, Słowenia, Słowacja oraz Czechy.

Stowarzyszanie utrzymuje kontakty z europejskimi i krajowymi stowarzyszeniami branżowymi i skupia ponad 100 firm członkowskich, których łączny udział w produkcji wszystkich polimerów wytwarzanych w krajach Unii Europejskiej (EU27), a także w Norwegii, Szwajcarii, Chorwacji i Turcji, wynosi powyżej 90 proc.