Zrównoważone opakowania żywności muszą łączyć wysoki poziom ochrony produktu z ograniczonym zużyciem materiałów, możliwością recyklingu, zgodnością regulacyjną i opłacalnością ekonomiczną. Na te potrzeby odpowiada interpack jako wiodące na świecie targi przemysłu opakowaniowego, stanowiące platformę dla rozwiązań adresujących kluczowe wyzwania branży spożywczej. W sektorze żywności właściwie zaprojektowane opakowanie decyduje o trwałości, bezpieczeństwie produktu i jego zdolności transportowej, a tym samym ma istotny wpływ na ograniczanie strat żywności w całym łańcuchu wartości.
Według „Food Waste Index Report 2024” Programu Środowiskowego ONZ (UNEP) co roku marnuje się na świecie około 1,05 mld ton żywności. Skutkuje to nie tylko znacznymi stratami ekonomicznymi, lecz także poważnym obciążeniem środowiska, szacowanym na osiem do dziesięciu procent globalnych emisji gazów cieplarnianych przypisywanych żywności, która nigdy nie zostaje skonsumowana. Inicjatywy takie jak SAVE FOOD, zainicjowane przez interpack we współpracy z partnerami z przemysłu i instytucji, przyczyniły się do zwiększenia świadomości tych powiązań. Obecnie w centrum uwagi znajdują się już konkretne odpowiedzi technologiczne: zrównoważone materiały, inteligentne koncepcje opakowaniowe oraz zautomatyzowane, oszczędzające zasoby procesy dla opakowań żywności przyszłości.
Recykling w zastosowaniach bezpiecznych dla żywności
Nowe unijne rozporządzenie dotyczące opakowań PPWR przewiduje znaczącą redukcję odpadów opakowaniowych, obowiązkowe poziomy recyklingu oraz zwiększone wykorzystanie recyklatów. Zastosowanie recyklatów w bezpośrednim kontakcie z żywnością pozostaje jednak jednym z największych wyzwań technicznych i regulacyjnych. Pomimo tego w Europie pierwsza instalacja recyklingu tworzyw została niedawno wyróżniona certyfikacją RecyClass w zakresie sortowania tworzyw przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Jej operator, Swedish Plastic Recycling, obecnie sortuje butelki PET, tacki PET oraz opakowania z PS pochodzące z selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Proces jest w pełni identyfikowalny, od zbiórki poprzez sortowanie aż po przetwarzanie. Równolegle projekt badawczy CRISP prowadzi prace nad uzyskaniem jakości bezpiecznej dla żywności w recyklingu PE i PP.
Producenci materiałów inwestują jednocześnie w certyfikowane recyklaty. Wystawca interpack, firma WIS Kunststoffe, oferuje materiały rPE i rPP z dopuszczeniem FDA do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Materiały te już dziś spełniają wymagania PPWR przewidziane na rok 2030, zapewniając producentom opakowań większą pewność planowania.
Mopack stosuje odmienne podejście technologiczne. Cienkoskurczliwe folie poliolefinowe z serii eco+35 zawierają 35 procent chemicznie recyklowanego PCR. Materiał ten jest oczyszczany i ponownie polimeryzowany na poziomie molekularnym, co pozwala osiągnąć wysoki stopień jednorodności, przejrzysty wygląd, neutralny zapach oraz stabilną przetwarzalność na liniach pakujących. Od marca 2025 roku folie mają dopuszczenie DEKRA do bezpośredniego kontaktu z żywnością.
Folie skurczliwe Mopack zawierają udział chemicznie recyklowanego PCR. Image: Mopack
Nowe podejście do tworzenia wartości w opakowaniach
Zrównoważenie nie ogranicza się do doboru materiału, lecz obejmuje także samą konstrukcję opakowania. GEA prezentuje nowo opracowane opakowanie wielokomorowe dla wędlin krojonych. Dwie oddzielnie zgrzewane komory świeżości umożliwiają porcjowane otwieranie opakowania i redukują zużycie tworzywa o ponad 70 procent w porównaniu z klasycznymi blistrami. Umożliwia to stabilizująca struktura komór oraz zastosowanie folii o grubości jedynie 50 µm. Opakowanie jest wytwarzane na w pełni zautomatyzowanej linii składającej się z termoformierki GEA PowerPak, krajalnicy MegaSlicer oraz układarki ShingleLoader.
Podczas nadchodzących targów interpack w halach wystawienniczych w Düsseldorfie producenci maszyn zaprezentują, w jaki sposób dostosowują swoje systemy do przetwarzania materiałów nadających się do recyklingu. Ulma Packaging rozwija rozwiązania typu flowpack i traysealer dla monomateriałów, a także tacek bazujących na papierze i kartonie. Pionowa maszyna wysokowydajna VTC 800 umożliwia w pełni automatyczne pakowanie sałat ciętych i mieszanek warzywnych przy wysokiej wydajności, z wykorzystaniem recyklowalnych monomateriałów.
Multivac łączy zrównoważone rozwiązania opakowaniowe z wysokim poziomem automatyzacji. Nowa linia do zgrzewania tacek dla dań gotowych zgrzewa tace kartonowe z cienką, recyklowalną folią w atmosferze ochronnej. Linię uzupełniają systemy kontroli z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, kontrola etykiet oraz coboty do automatycznego sztaplowania.
Znaczenie robotyki i automatyzacji w przetwórstwie żywności
Rosnąca różnorodność produktów oraz zaostrzające się wymagania higieniczne zwiększają znaczenie automatyzacji procesów pakowania i przetwórstwa. Stäubli Robotics oferuje szerokie portfolio robotów HE (Humid Environment), przystosowanych do niezawodnej pracy w wymagających warunkach środowiskowych. W przetwórstwie mięsa roboty serii TX2 wykonują cięcie produktów z wykorzystaniem strumienia wody. Zastosowanie systemów wizyjnych umożliwia jednocześnie delikatną i szybką manipulację wrażliwymi produktami spożywczymi.
Dzięki przejęciu szwedzkiej spółki RobotGrader AB firma Ishida rozszerzyła swoje portfolio o robotyczne systemy ważenia, sortowania i pakowania. Rozwiązania te są szczególnie korzystne dla zakładów przetwórstwa mięsa, drobiu i ryb, a także producentów produktów białkowych, którzy mogą stosować inteligentne, zautomatyzowane systemy do precyzyjnego pakowania świeżych produktów w tacki.
Rozwój rozwiązań opartych na włóknach
Równolegle do innowacji w tworzywach sztucznych postępuje rozwój rozwiązań papierowych i włóknistych. Sappi Europe opracowało dwa recyklowalne papiery wysokobarierowe, wyposażone w bariery względem tlenu, tłuszczu i pary wodnej, przeznaczone do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Termozgrzewalny Guard Pro OHS jest przeznaczony do opakowań typu flowpack, saszetek, poduszek oraz doypacków, natomiast Guard Pro OMH zaprojektowano z myślą o zastosowaniach zgrzewu na zimno.
Opakowania papierowe do żywności wymagają skutecznych funkcji barierowych. Image: Sappi
UPM Specialty Papers oraz Royal Vaassen zastępują laminaty aluminiowe papierem barierowym na bazie włókien do pakowania kawy, bulionu czy czekolady. Papier opakowaniowy UPM Solide Lucent pełni funkcję warstwy nośnej dla materiału Barryrwrap. Charakteryzuje się gładką, zwartą i jednocześnie stabilną strukturą, dzięki czemu możliwe jest stosowanie niskich gramatur pokrycia. UPM testuje również swoje papiery barierowe w nowych zastosowaniach, w tym w opakowaniach tubowych na bazie włókien dla chipsów, herbaty czy napojów instant w proszku.
We współpracy z firmą Solenis, Heidelberg opracował proces nanoszenia powłok barierowych na elastyczne opakowania papierowe, również przeznaczone do kontaktu z żywnością. Producent maszyn drukarskich zintegrował technologię Solenis z procesami druku fleksograficznego w układzie z roli na rolę w maszynie Boardmaster. W trakcie procesu powłoki barierowe nanoszone są na wstęgę papieru wyłącznie w miejscach wymagających zabezpieczenia i z zachowaniem dokładności pasowania.
Nowy proces umożliwia przemysłowe i selektywne nakładanie powłok barierowych na opakowania papierowe. Image: Heidelberg
Zrównoważone klejenie w opakowaniach spożywczych
Na znaczeniu zyskują również pozornie drugoplanowe komponenty systemów opakowaniowych. Jowat stosuje energooszczędne kleje termotopliwe w celu redukcji zużycia energii podczas zaklejania kartonów w przemyśle spożywczym i mrożonek. Dzięki niskiej temperaturze topnienia jeden z nowych klejów Jowatherm jest odpowiedni do opakowań produktów wrażliwych na temperaturę, takich jak czekolada. Inna formulacja została opracowana pod kątem zastosowań w segmencie żywności mrożonej, na przykład do opakowań pizzy, dań gotowych lub lodów.
Dla odbiorców poszukujących surowców o podwyższonym profilu zrównoważenia przewidziano bio‑bazową alternatywę Jowatherm, wytwarzaną z produktów ubocznych produkcji papieru i niewchodzącą w konkurencję z produkcją żywności.
Interpack jako platforma dla przyszłości opakowań żywności
Wielu wystawców zaprezentuje podczas interpack w Düsseldorfie w dniach 7–13 maja 2026 roku, w jaki sposób możliwe jest dziś bezpieczne i zrównoważone wytwarzanie oraz pakowanie produktów spożywczych z myślą o przyszłości. Szczegółowe informacje na temat targów są dostępne na stronie https://www.interpack.com/.
