Instalacje wewnętrzne z tworzyw sztucznych

W wielu wykonywanych od dziesiątków lat studiach naukowych i intensywnych badaniach udowodniono, że rury z tworzyw sztucznych nie wpływają negatywnie na jakość wody pitnej i spełniają wszelkie, określone przepisami prawa, wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludzkiego.
Dotyczy to wszystkich rodzajów wody pitnej, niezależnie od wartości pH wody i innych aspektów jej jakości; gotowe wyroby uzyskują certyfikaty uznanych instytucji europejskich po uprzednim przejściu programu badań wykazujących czy spełniają one restrykcyjne wymagania odpowiednich przepisów, określonych przez rządy poszczególnych krajów. Niemniej jednak zdarza się, iż kwestie jakości i bezpieczeństwa wyrobów z tworzyw sztucznych, wykorzystywanych w tych aplikacjach, bywają podważane przez producentów materiałów konkurencyjnych. W zarzutach tych podnoszone są zarówno kwestie zdrowotne jak i dotyczące trwałości materiałów. Trzeba przyznać, iż w większości przypadków bazują one na braku właściwej wiedzy lub źle interpretowanych wynikach badań naukowych.

Trwałość

Generalnie, oczekiwany okres funkcjonalnej trwałości systemów rurowych z tworzyw sztucznych wynosi co najmniej 100 lat. W instalacjach ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania systemy rurowe są arbitralnie projektowane na okres 50-cio letni, przy zastosowaniu współczynnika bezpieczeństwa o wartości 2. Stosowane w tworzywach sztucznych stabilizatory gwarantują z łatwością odpowiednią wytrzymałość na długotrwałe działanie o medium o temperaturze do 70^oC. Przeprowadzone programy badawcze wykazały niezawodność termoplastów w przedmiotowych aplikacjach. W oparciu o wyniki tych badań właściwe organy krajowe i europejskie zakwalifikowały tworzywa sztuczne jako bezpieczne w kwestiach wpływu na ludzkie zdrowie i trwałość

Legionella

Udowodniono, że głównym przyczynkiem do skażenia ciepłej wody bakteriami legionella jest niewłaściwe projektowanie instalacji. Namnażanie się bakterii najintensywniej zachodzi w tych częściach układu, gdzie zastój wody jest zbyt długi a jej temperatura wynosi ok. 37^oC. Należy unikać występowania w instalacji martwych odgałęzień, długich zastojów wody, przewymiarowania instalacji i zakresu temperatur 25^oC - 50^oC. Zgodnie z ostatnim raportem holenderskiego instytutu badawczego KIWA Water Research, nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy wszystkimi stosowanymi materiałami instalacyjnymi w formowaniu się biofilmu i namnażaniu bakterii legionella. Zostało to potwierdzone w badaniach analitycznych dotyczących występowania legionelli w budynkach publicznych, przeprowadzonych przez austriacki instytut Austrian Research Institute for Chemistry and Technology Ofi. Również w tych badaniach, nie stwierdzono żadnej różnicy między rurami z tworzyw sztucznych a rurami z innych materiałów.

Nadzór nad projektowaniem i dezynfekcją termiczną

Zalecenia do projektowania można znaleźć w normie PN-EN 806-2 "Metoda uproszczona wymiarowania przewodów w instalacjach do przesyłu wody" i innych przepisach krajowych. Dwie najważniejsze rzeczy, które pozwolą uniknąć namnażania się bakterii, to właściwe zaprojektowanie instalacji i dezynfekcja termiczna. Wiele instytucji certyfikacyjnych opracowało schematy odbioru instalacji wody pitnej z uwzględnieniem bezpieczeństwa w zakresie możliwości pojawienia się legionelli. Schematy te obejmują odbiór wstępny instalacji i coroczne kontrole, które zapewniają właściwy montaż i późniejsze funkcjonowanie systemu, w tym regularne próbkowanie i audyty wewnętrzne. Branżowi eksperci zalecają stosowanie powyższych środków bezpieczeństwa.

Ochrona przed dyfuzją gazów

W przypadku, gdy instalacja musi spełniać warunek całkowitej odporności na dyfuzję gazów (np. tlenu w instalacjach ogrzewania podłogowego) dostępny jest szeroki wybór wielowarstwowych rur z tworzyw sztucznych z wewnętrzną warstwą antydyfuzyjną ze specjalnego tworzywa lub aluminium. Zastosowanie takich rur całkowicie rozwiązuje problem dyfuzji gazów w instalacjach tworzywowych.

Wytrzymałość

Wytrzymałość materiałów polimerowych wykorzystywanych w instalacjach ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania znacznie przekracza poziom obciążeń podczas prac montażowych i od ciśnienia wewnętrznego podczas eksploatacji systemu. Wyniki szeroko prowadzonych badań i programy dopuszczające wyroby do stosowania potwierdzają te właściwości tworzyw sztucznych. Dla każdego systemu rurowego z tworzyw sztucznych, jednostki certyfikacyjne oceniają dostarczone krzywe regresji wskazujące dopuszczalne ciśnienie w założonym okresie eksploatacji w zależności od zakresu temperatur roboczych. Krzywe te są określane w oparciu o wyniki intensywnych programów badawczych przeprowadzanych przez akredytowane laboratoria. Rury z tworzyw sztucznych, kiedy stosowane są odpowiednio do ograniczeń wynikających z krzywych regresji i przy uwzględnieniu stosunkowo wysokiego współczynnika bezpieczeństwa, doskonale znoszą wysokie temperatury przez długi okres czas (zazwyczaj 50 lat i więcej).

Odporność na wysokie temperatury

Elastyczność rur z tworzyw termoplastycznych ułatwia montaż instalacji ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania. W zależności od wymaganego zakresu temperatur roboczych, producenci rur i kształtek oferują różne rozwiązania spełniające ścisłe wymagania odpowiednich norm ISO i EN. Stabilizatory dodawane do tworzyw są starannie dobierane tak, by spełnić wymagania zalecanych do stosowania procedur dezynfekcji termicznej.

Opory hydrauliczne

Zjawisko korozji w rurach z tworzyw sztucznych nie występuje. Powierzchnia wewnętrzna rur jest gładka i pozostaje taka przez cały czas. Natężenie przepływu wody nie zmniejsza się wraz z upływem czasu, jak ma to miejsce w przypadku innych materiałów w których redukcja przepływu jest wynikiem chropowatości powierzchni wewnętrznej przewodu i postępu procesów korozyjnych. Powyższe właściwości pozwalają na optymalne projektowanie instalacji z rur z tworzyw sztucznych pod kątem doboru średnic, co jest na rynku rzeczą szeroko znaną.

Wyniki badań KIWA i Ofi na formowanie się biofilmu i obecność legionelli

Raport autorstwa KIWA, dotyczący formowania się biofilmu i zachowania bakterii legionella w instalacjach wykonanych z różnych materiałów stał się źródłem błędnych interpretacji i nieporozumień dla niektórych gałęzi branży instalacyjnej.

Według KIWA i badań wykonanych przez Ofi, praktycznie nie ma istotnych różnic pomiędzy poszczególnymi materiałami stosowanymi do budowy instalacji ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania, tak w przypadku tworzyw sztucznych jak i miedzi. Stanowisko KIWA głosi, iż materiał, z jakiego wykonana jest instalacja wodna nie ma wpływu na namnażanie się bakterii legionella tak długo jak długo utrzymywane są odpowiednie poziomy temperaturowe: w instalacjach wody zimnej poniżej 25^oC, w instalacjach wody ciepłej powyżej 60^oC oraz nie występują zastoiska wody lub martwe odgałęzienia. Jeżeli warunki te są spełnione to instalator nie ma podstaw do różnicowania materiałów do instalacji wodnych.