Światowa branża tworzyw sztucznych czeka na K 2010

Branża tworzyw sztucznych przygotowuje się do największej branżowej imprezy wystawienniczej – targów K 2010 w Düsseldorfie. Z tej okazji prezentujemy wystąpienie Petera Ortha, członka rady wystawców K 2010. Na specjalnej konferencji w Warszawie opowiadał on o aktualnej sytuacji w przemyśle tworzyw sztucznych oraz wskazywał na najciekawsze rozwiązania, które czekają na wystawców i gości, którzy w na przełomie października i listopada przyjadą do Niemiec na K 2010.

Od prawie stu lat dla tworzyw sztucznych znajdują się nowe, fascynujące i zdumiewające zastosowania. Kilkadziesiąt lat temu były to folie do pakowania, izolacje przewodów elektrycznych czy telefony stacjonarne. Dzisiaj są to mikrokształtki do kateterów kardiologicznych i chirurgii mało inwazyjnej. Za kilka lat będą to być może energooszczędne diody świetlne i zwijane wyświetlacze, które pozwolą na kolejne skoki technologiczne. Dopiero dzięki nowoczesnym tworzywom sztucznym ludzkość może osiągać nowe korzyści. Tworzywa sztuczne odgrywać będą kluczową rolę w wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych: od łopat wirników do siłowni wiatrowych, które wykonać można tylko i wyłącznie w technologii kompozytów z włókien sztucznych, przez membrany w ogniwach paliwowych aż po elementy fotowoltaniki, które z pomocą techniki tworzyw sztucznych w wielkim stylu mają być drukowane na foliach. Jak zatem widać spektrum zastosowań tworzyw sztucznych w energetyce jest ogromnie szerokie.

Tworzywa sztuczne mają także pewną ukrytą właściwość, która nie jest uwidoczniona w żadnej karcie informacyjnej i na żadnym produkcie: są niezwykle efektywne energetycznie. Są one kluczem do technologii surowcowo i materiałowo oszczędnych. I tak zastosowanie tworzyw sztucznych przynosi np. olbrzymie korzyści w izolacji termicznej budynków czy też w transporcie dzięki lekkim konstrukcjom w samochodach, autobusach, pociągach i samolotach.

Aktualne studium „Denkstatt”, austriackiej firmy doradczej w sprawach trwałego rozwoju, pokazało, że tworzywa sztuczne w czasie stosowania i recyklingu pozwalają zaoszczędzić od pięciu do dziesięciu razy więcej CO2, niż wyemitowano w czasie ich produkcji. Analizy zakładają, że stosunek ten do 2020 r. będzie można zwiększyć do 9 - 15 razy, gdyż produkcja i efektywność wyrobów z tworzyw sztucznych ma się stale poprawiać.

Jak wyjaśniano podczas szczytu klimatycznego w Kopenhadze u ubiegłym roku zastosowanie tworzyw sztucznych odgrywa bardzo ważną rolę w walce ze zmianami klimatu. Okazuje się, że gdyby tam gdzie to możliwe zamienić tworzywa na materiały tradycyjne, to w samej Europie powstałoby rocznie 120 milionów ton gazów cieplarnianych, tj. o 50 proc. więcej niż obecnie, a zużycie energii wzrosłoby o 46 proc. do 2300 teradżuli (TJ). Same tylko aktualne oszczędności uzyskiwane dzięki zastępowaniu tradycyjnych materiałów tworzywami sztucznymi odpowiadają rocznej emisji CO2 w Belgii. Europejska emisja gazów cieplarnianych jest już znacznie redukowana dzięki zastosowaniu nowoczesnych tworzyw sztucznych. Przyczyniają się one w 38 proc. do uzyskania pierwotnych celów konferencji w Kioto 15 krajów UE lub w 15 proc. do realizacji celów UE na rok 2020, czyli do zmniejszenia emisji CO2 o 780 milionów ton. Bez tworzyw sztucznych cele Kioto byłyby po prostu nie do osiągnięcia.

- Tworzywa sztuczne znakomicie nadają się jako materiał na dobra użytkowe do niskich temperatur. Tak też będzie w przyszłości – mówił Georg Menges, wieloletni szef Instytutu przetwórstwa Tworzyw Sztucznych (IKV) na Nadreńsko – Westfalskiej Politechnice w Akwizgranie.

Tworzywa sztuczne stosuje się już od dziesięcioleci jako lekkie i materiałooszczędne ale też niezawodne opakowania o wysokich właściwościach barierowych, izolację na rury do gazu, wody i ścieków, profile okienne i materiały podłogowe w budownictwie. Stosuje się je także jako lekki, łatwo formowalny, dowolnie barwiony i elastycznie programowalny materiał konstrukcyjny pojazdów, a także jako bezpieczny materiał na wyroby jednorazowego użytku w medycynie i surowiec elastyczny do np. diagnostyki kateterowej. Ostatnimi czasy zdobyły też uznanie jako odporna na warunki atmosferyczne i łatwa do pielęgnacji sztuczna trawa w obiektach sportowych.

Takie zastosowania są już szeroko rozpowszechnione w Ameryce Północnej, Europie i Japonii, jednak w wielu krajach rozwijających się nie są one wciąż codziennością. Już chociażby w upowszechnianiu znanych dzisiaj wyrobów przemysłowych i dóbr konsumpcyjnych kryje się wielki potencjał ilościowego wzrostu światowego przemysłu tworzyw sztucznych. Także pod względem właściwości materiałów, możliwości przetwórczych oraz rozwoju zastosowań potencjał tworzyw sztucznych daleki jest od wyczerpania. Wiele nowoczesnych i przyszłościowych technologii nie da się realizować bez tworzyw sztucznych.

Ostatnie lata to kilka innowacyjnych osiągnięć z udziałem tworzyw sztucznych. Warto zatem przedstawić również te rozwiązania, które mogą stać się tematem tegorocznych targów K w Düsseldorfie.

Pierwszy przykład to tworzywa sztuczne do oświetlenia diodowego (LED).

Diody świetlne (LED) przeżywają burzliwy rozwój, ponieważ przy niewielkiej energochłonności dają dużą moc świetlną. Przebojem znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach – od latarki po reflektory samochodowe. Odbłyśniki wokół źródeł światła LED ukierunkowują i zawężają wiązkę światła. Aby odbłyśniki można było produkować tanio i w dowolnym kształcie opracowano odporne na temperaturę i zdolne do przewodzenia ciepła tworzywa sztuczne. Pozwalają one nie tylko na optymalizację źródeł światła w zastosowaniach technicznych, ale są też wstępem do generacyjnej zmiany energooszczędnych lamp w gospodarstwach domowych.

Kolejny przykład to lekkie elementy konstrukcyjne z włóknistych kompozytów z tworzyw sztucznych. Tego rodzaju włókniste kompozyty z tworzyw sztucznych umożliwiają produkcję wytrzymałych i bardzo lekkich elementów konstrukcyjnych. Produkcja kształtek z włókien szklanych i matrycy duroplastycznej lub z włókien bez końca i matrycy termoplastycznej coraz częściej wchodzi w fazę wielkoseryjną. Takie elementy stosować można jako protezy kończyn czy jako łopaty wirników siłowni wiatrowych.

Tegoroczne targi K uzmysłowią też w jaki sposób nanotechnologia nadaje tworzywom zupełnie nowe możliwości.

Nanowypełniacze i dodatki na bazie nanotechnologii mogą nadać tworzywom sztucznym zupełnie nowe kombinacje cech, np. wtedy, kiedy wymagania odnośnie przejrzystości i elastyczności, współczynnika łamliwości i twardości, funkcjonalności powierzchni i właściwości materiałowych, izolacyjności i przewodności elektrycznej stoją w zupełnej sprzeczności. Do zmian możliwych do uzyskania dzięki dodatkom w nanoskali zalicza się poprawę właściwości reologicznych, które ułatwiają przetwarzanie tworzyw i jednocześnie nadanie im takiej przewodności, która zapobiega gromadzeniu się ładunków elektrostatycznych. Zyskujemy także efekt lotosu czyli samoczyszczące się powierzchnie tworzyw.

Przytoczone powyżej przykłady zastosowań pokazują wyraźnie, że światowy przemysł tworzyw sztucznych – złożony z produkcji tworzyw, maszyn i przetwórstwa tworzyw – pomimo aktualnego, spowodowanego ogólnym kryzysem finansowym i gospodarczym zastoju rozwija się bardzo intensywnie. W uzasadniony sposób zalicza się do branż rozwojowych z wielką przyszłością.

W 2008 r. Stowarzyszenie Producentów PlasticEurope oszacowało światową produkcję tworzyw sztucznych na 245 milionów ton. Odpowiada to spadkowi produkcji o 6 proc. w stosunku do roku poprzedniego, kiedy to doliczono się 260 milionów ton. Drastyczne spadki branża zanotowała przede wszystkim w trzecim i czwartym kwartale 2008 r., kiedy nastąpiło załamanie światowej koniunktury i przetwórcy zaczęli redukować swoje zapasy magazynowe i kiedy rynek wszystkich tworzyw sztucznych gwałtownie kurczył się w nieznanym dotychczas rozmiarze.

Jednak to załamanie z roku 2008 nic nie zmienia w długookresowej historii rozwoju branży tworzyw sztucznych. Krótkie spojrzenie wstecz pozwala to dostrzec: łączna produkcja tworzyw sztucznych w roku 2008, tj. wspomniane już 245 milionów ton, odpowiada przyrostowi średnio o 9 proc. rocznie od 1950 r. Z tych 245 milionów ton, 215 milionów to surowce, czyli materiały, które zostaną przetworzone na wyroby z tworzyw sztucznych. Pozostałe 30 milionów ton wykorzystuje się do produkcji powłok, klejów, emulsji, lakierów lub farb.

Od wielu lat kraje Azji i Oceanii są największymi producentami tworzyw sztucznych w świecie. Z udziałem 37 proc. znalazły się one na pierwszym miejscu listy rankingowej światowej produkcji tworzyw sztucznych. Następna jest Europa z udziałem 25 proc., potem kraje NAFTA – 23 proc. Wielkość produkcji na Bliskim i Środkowym Wschodzie oraz w Afryce nawet w 2008 r. dzięki rozbudowie mocy produkcyjnych wzrosła o 8 proc.

W sytuacji gdy w ubiegłych latach zdolności wytwórcze producentów tworzyw były całkowicie wykorzystywane, a w niektórych przypadkach nawet za małe, to w połowie 2008 r. sytuacja uległa gwałtownej zmianie. Wytwórcy zareagowali na załamanie popytu w różny sposób: przyśpieszali planowane remonty, czasowo lub trwale wyłączali niektóre linie lub zamykali nawet niektóre zakłady produkcyjne. Zamykanie dotyczyło jednak przede wszystkim starszych, małych lub mało efektywnych instalacji na raczej nasyconych rynkach.

Bilety na K 2010 w Plastech.pl
Podczas K 2010 hale targowe otwarte będą w godzina 10 – 18.30. Jednodniowy bilet wstępu to koszt 55 euro - dla uczniów i studentów jest to 15 euro. Cena biletu trzydniowego wynosi 120 euro. Plastech.pl we współpracy z firmą A.S. Messe Consulting, wyłącznym przedstawicielem w Polsce firmy Messe Düsseldorf GmbH, prowadzą przedsprzedaż biletów i katalogów na targi K 2010.

Co ważne, bilety kupione za naszym pośrednictwem będą tańsze niż ich podana i oficjalna cena. Zamawiając bilet u nas za jednodniowy zapłaci się 49 euro (a nie 55 euro), za trzydniowy 108 euro (a nie 120 euro).