Rury z tworzyw sztucznych w kontaktach z wodą
Rury z tworzyw sztucznych zdobyły w ostatnich latach wielką popularność. Trudno sobie wyobrazić bez nich konstrukcję jakichkolwiek instalacji. Dlatego warto zapoznać się kilkoma kluczowymi aspektami związanymi z ich zastosowaniem w obszarze kontaktów z wodą pitną.
Rury z tworzyw sztucznych nie wpływają na jakość wody pitnej i spełniają z dużym marginesem bezpieczeństwa określone przepisami prawa różne surowe wymogi dotyczące ludzkiego zdrowia. Dotyczy to wszystkich rodzajów wody pitnej, niezależnie od wartości pH wody i innych aspektów jej jakości. Obecność na rynku wielu systemów tworzywowych z różnych materiałów polimerowych pozwala na wybór optymalnego rozwiązania dla każdej sytuacji.
Najczęściej oczekiwany okres funkcjonalnej trwałości systemów rurowych z tworzyw sztucznych wynosi co najmniej 100 lat. W instalacjach ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania systemy rurowe są dowolnie projektowane na okres 50 lat przy zastosowaniu współczynnika bezpieczeństwa o wartości 2.
Stosowane w tworzywach sztucznych stabilizatory gwarantują z łatwością odpowiednią wytrzymałość na długotrwałe działanie medium o temperaturze do 70 st. C. Przeprowadzone szerokie programy badawcze wykazują niezawodność termoplastów w przedmiotowych aplikacjach. W oparciu o wyniki tych badań właściwe organy krajowe i europejskie zakwalifikowały tworzywa sztuczne jako bezpieczne w użyciu, bez kompromisów w kwestiach wpływu na ludzkie zdrowie i trwałość.
Jest rzeczą powszechnie znaną i udowodnioną, że głównym przyczynkiem do skażenia ciepłej wody bakteriami legionella jest niewłaściwe projektowanie instalacji. Namnażanie siê bakterii najintensywniej zachodzi w tych częściach układu, gdzie zastój wody jest zbyt długi, a jej temperatura wynosi ok. 37 st. C. Tym samym więc należy unikać występowania w instalacji martwych odgałęzień, długich zastojów wody, przewymiarowania instalacji i zakresu temperatur 25 - 50oC. Zgodnie z ostatnim raportem holenderskiego instytutu badawczego KIWA Water Research nie stwierdzono istotnych różnic pomiędzy wszystkimi stosowanymi materiałami instalacyjnymi w formowaniu się biofilmu i namnażaniu bakterii legionella.
Wyniki takie zostały potwierdzone w badaniach analitycznych dotyczących występowania legionelli w budynkach publicznych przeprowadzonych przez austriacki instytut Austrian Research Institute for Chemistry and Technology Ofi. Również w tych badaniach nie stwierdzono żadnej różnicy między rurami z tworzyw sztucznych a rurami z innych materiałów.
Jeśli chodzi o nadzór nad projektowaniem i dezynfekcją termiczną materiałów, to zalecenia do projektowania można znaleźć w normie PN-EN 806-2 i innych przepisach krajowych. Dwie najważniejsze rzeczy, które pozwolą uniknąć namnażania się bakterii, to właściwe zaprojektowanie instalacji oraz dezynfekcja termiczna. Wiele instytucji certyfikacyjnych opracowało schematy odbioru instalacji wody pitnej z uwzględnieniem bezpieczeństwa w zakresie możliwości pojawienia siê legionelli. Schematy te obejmują odbiór wstępny instalacji i coroczne kontrole, które zapewniają właściwy montaż i późniejsze funkcjonowanie systemu, w tym regularne próbkowanie i audyty wewnętrzne.
W przypadku, gdy instalacja musi spełniać warunek całkowitej odporności na dyfuzjê gazów (np. tlenu w instalacjach ogrzewania podłogowego), dostępny jest szeroki wybór wielowarstwowych rur z tworzyw sztucznych z wewnętrzną warstwą antydyfuzyjną ze specjalnego tworzywa lub aluminium. Zastosowanie takich rur całkowicie rozwiązuje problem dyfuzji gazów w instalacjach tworzywowych
Istotną cechą przy omawianiu systemów rurowych z tworzyw sztucznych jest wytrzymałość. Warto wiedzieć, że wytrzymałość materiałów polimerowych wykorzystywanych w instalacjach ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania znacznie przekracza poziom obciążeń podczas prac montażowych i od ciśnienia wewnętrznego podczas eksploatacji systemu. Wyniki szeroko prowadzonych badań i programy dopuszczające wyroby do stosowania potwierdzają te właśnie właściwości tworzyw sztucznych.
Dla każdego systemu rurowego z tworzyw sztucznych jednostki certyfikacyjne oceniają dostarczone krzywe regresji wskazujące dopuszczalne ciśnienie w założonym okresie eksploatacji w zależności od zakresu temperatur roboczych.
Krzywe te są określane w oparciu o wyniki intensywnych programów badawczych przeprowadzanych przez akredytowane laboratoria. Rury z tworzyw sztucznych, kiedy stosowane są odpowiednio do ograniczeń wynikających z krzywych regresji i przy uwzględnieniu stosunkowo wysokiego współczynnika bezpieczeństwa, doskonale znoszą wysokie temperatury przez długi okres czasu (zazwyczaj 50 lat i więcej).
Bardzo ważną rolę odgrywa też sprawa odporności na wysokie temperatury. Elastyczność rur z tworzyw termoplastycznych ułatwia montaż instalacji ciepłej i zimnej wody oraz centralnego ogrzewania. W zależności od wymaganego zakresu temperatur roboczych, producenci rur i kształtek oferują różne rozwiązania spełniające ścisłe wymagania odpowiednich norm ISO i EN. Stabilizatory dodawane do tworzyw są starannie dobierane, tak by spełnić wymagania zalecanych do stosowania procedur dezynfekcji termicznej.
Mówiąc o rurach z tworzyw sztucznych koniecznie trzeba zauważyć, że zjawisko korozji w tych rurach nie występuje. Powierzchnia wewnętrzna rur jest gładka i pozostaje taka przez cały czas. Natężenie przepływu wody nie zmniejsza się wraz z upływem czasu, jak ma to miejsce w przypadku innych materiałów, w których redukcja przepływu jest wynikiem chropowatości powierzchni wewnętrznej przewodu i postępu procesów korozyjnych. Powyższe właściwości pozwalają na optymalne projektowanie instalacji z rur z tworzyw sztucznych pod kątem doboru średnic, co jest na rynku rzeczą szeroko znaną.
