Drukuj

PVC - fakty i mity

PVC - fakty i mity
Od lat osiemdziesiątych XX wieku wiadomo, że wiele związków organicznych chloru, takich jak propelenty aerozolowe, farby, rozpuszczalniki są toksyczne, rakotwórcze, szkodliwe dla genomu i dla środowiska. Polichlorek winylu zawiera w swojej budowie chemicznej dużą ilość chloru i może to właśnie jest przyczyną wielu zastrzeżeń związanych z tym materiałem.

Prawdopodobnie żaden materiał nie został tak szczegółowo przebadany pod kątem szkodliwości dla środowiska jak PVC. Jednak, mimo wszystko, zdanie opinii publicznej często nie jest kształtowane przez wyniki szczegółowych badań, ale przez informacje rozpowszechniane przez media. Artykuły prasowe opisujące chociażby dwa wielkie pożary z udziałem PVC: fabryki recyklingu tworzyw sztucznych w Lengerich (1992 r.) i lotniska w Dusseldorfie (1996 r.), szybko sprowadzały dyskusję na tory emocjonalne, rozpalając ponownie dawne uprzedzenia. Neutralne stanowisko oparte na mocnych podstawach zakłada jednak znajomość ekologicznych, ekonomicznych i społecznych aspektów materiału, podczas rozpatrywania jego całego okresu użytkowania.

W świadomości społecznej istnieje ciągle wiele uprzedzeń związanych z PVC; takie hasła jak chlorek winylu, metale ciężkie i dioksyny są jeszcze dzisiaj głównymi argumentami przeciwko stosowaniu tego tworzywa. Nauka traktuje dziś kwestię dioksyn bardziej realistycznie i nie jest ona już postrzegana tak dramatycznie. Jednak debaty publiczne bywają wciąż nacechowane emocjami. Brak wiedzy o wpływie dioksyn na człowieka i środowisko, wieloletnie, beztroskie postępowanie z tymi substancjami, długo uniemożliwiały jakiekolwiek rzeczowe dyskusje na ten temat. Szczególnie naładowana emocjami, wskutek wypadku na lotnisku w Dusseldorfie (1996), była dyskusja na temat zachowania się PVC w przypadku pożaru. Chociaż raporty prokuratury i niezależnej komisji ekspertów do spraw badania konsekwencji pożaru na lotnisku w Dusseldorfie stwierdziły, że PVC nie odegrał żadnej specjalnej roli, w porównaniu z innymi materiałami, pod względem zagrożeń dla zdrowia i szkód rzeczowych, włącznie z konieczną renowacją, nie wspominając nawet, że nie był przyczyną wybuchu pożaru, do dzisiaj nie zostały obalone uprzedzenia w stosunku do PVC.

Warto zatem pochylić się nad najpoważniejszymi zastrzeżeniami, które często wynikają z braku informacji na temat aktualnego stanu wiedzy.

Podczas produkcji PVC trwoni się zasoby ropy naftowej

Istotnymi surowcami do produkcji PVC są chlor i eten (etylen). Źródłem chloru jest sól, z reguły kamienna lub morska. Sól jest surowcem występującym prawie bez żadnych ograniczeń na całym świecie. Tym samym chlor jest w naturze jednym z najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków. Nieoczyszczona ropa naftowa jest materiałem wyjściowym do produkcji etenu, który jest uzyskiwany w rafineriach podczas destylacji nieoczyszczonej ropy naftowej i następującego potem procesu petrochemicznego. Około 80% ropy naftowej jest spalane w celu wytworzenia prądu i ciepła oraz do napędu środków komunikacji. Chociaż ropa naftowa stanowi podstawowy surowiec do produkcji prawie wszystkich tworzyw sztucznych, ich udział w zapotrzebowaniu na ropę naftową wynosi jedynie 4%. Udział PVC wynosi przy tym znacznie poniżej 1%. W porównaniu z innymi tworzywami sztucznymi PVC ma te zaletę, że tylko 43% masy produktu jest potrzebne do produkcji etylenu, co ma pozytywny wpływ na zużycie płynnych zasobów naturalnych.